Í ræðu sinni við setningu aukakirkjuþings ræddi Pétur Kr. Hafstein, forseti kirkjuþings, um fjármál þjóðkirkjunnar, fjárhagsleg tengsl ríkis og kirkju og um hlutverk kirkjunnar við kærleiks- og velferðarþjónustu í samfélaginu.
Hann sagði meðal annars:
„Á haustdögum 2008 reið holskefla efnahagshamfara yfir íslenskt samfélag og átti hún sér raunar systur víða um lönd. Ekki varð undan því vikist að skera niður útgjöld hér á landi með óvægnum hætti á árinu 2009. Þjóðkirkjan fór ekki varhluta af því og lýsti sig reiðubúna til að axla að sínu leyti þær byrðar, sem almannaheill krefðist. Um leið jukust umsvif kirkjunnar verulega við hvers kyns hjálparstarf, samræðu og sálgæslu, bænir og helgihald og beinan stuðning í rúmhelgri önn hversdagsins þar sem ótti og reiði og vonleysi höfðu gripið um sig og nauðþurftir víða á þrotum.“
Og bætti síðar við:
„[Þ]anþol kirkjunnar er ekki ótakmarkað og hún má ekki láta innviði kærleiks- og velferðarþjónustu bresta, allra síst í því árferði sem nú ríkir í samfélaginu. Þess vegna og vegna forgangsröðunar í þjóðfélaginu um þessar mundir hlýtur að vera svigrúm til samninga um fram komna niðurskurðarkröfu ríkisins og áframhaldandi lækkun sóknargjalda.
Ýmsir virðast telja, í gálausu tali um aðskilnað ríkis og kirkju, að verði 62. gr. stjórnarskrárinnar um þjóðkirkjuna og stuðning ríkisvaldsins við hana felld brott muni kirkjan sjálfkrafa hætta að njóta þeirra framlaga úr ríkissjóði, sem samið hefur verið um á grundvelli eignaskila ríkis og kirkju – ríkinu sparist við fullan aðskilnað stórfé, milljarða verðmæti. Þetta er þó hrein bábylja og kemur vitaskuld ekki til greina vegna þess fyrst og fremst að fjárstuðningur ríkisins við þjóðkirkjuna byggist ekki nema að hluta á sjónarmiðum um sérstöðu kirkjunnar sem þjóðkirkju heldur skýrum rökum um sögulegt eignarréttartilkall hennar til þeirra kirkjujarða og kirkjueigna, sem ríkinu voru endanlega fengnar í hendur með samkomulaginu frá 1997. Hverfi ríkisvaldið frá þessum stuðningi við kirkjuna raknar tilkall hennar til afhentra eigna að sjálfsögðu við. Þessi grundvallarstaðreynd verður að vera öllum skýr og ljós.“
