“Is it true? Er það satt? söng hún Jóhanna Guðrún í söngvakeppninni… Margir velta fyrir sér textanum, hvað höfundurinn hafi verið að hugsa,” segir sr. Lára G. Oddsdóttir m.a. í predikun sinni við fermingarmessu í Áskirkju 24. maí sl. Predikunina má lesa með því að smella á “Áfram.”

“Is it true? Er það satt? söng hún Jóhanna Guðrún í söngvakeppninni… Margir velta fyrir sér textanum, hvað höfundurinn hafi verið að hugsa,” segir sr. Lára G. Oddsdóttir m.a. í predikun sinni við fermingarmessu í Áskirkju 24. maí sl. Predikunin fer hér á eftir:

Áskirkja í Fellum – 6. sd.e páska. Messa 24. maí 2009, kl. 14:00. Fermdur Nökkvi Jarl Óskarsson.

F. ritn.l. Sak. 14:5c-9, S.ritn.l. Post. 1:2-14, Guðspjall: Jóh. 17:9-17.

Biðjum: Sannleikans andi,/ lát sannleikans ljós þitt oss skína,/ send oss í myrkrunum/ himnesku geislana þína,/ sannleikans sól,/ sjálfs Guðs að hátignarstól/ lát þú oss leiðina sýna. (V.Briem. Sb. 331,1)

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. Amen.

Is it true? Er það satt?

söng hún Jóhanna Guðrún í söngvakeppninni og heillaði áheyrendur og færði okkur silfurverðlaun í Evrópusöngvakeppninni.

Margir velta fyrir sér textanum, hvað höfundurinn hafi verið að hugsa, út frá hvaða tilefni hann hafi ort textann, hvern er hann að ávarpa. Sjálfur verst hann allra svara og verður bara leyndardómsfullur á svip þegar fréttamennirnir reyna að þvinga hann til svara þar um.

Ég rakst á skýringu íslenskrar telpu í Noregi sem segir að þarna sé Ísland sjálft að syngja og gera upp fortíð sína sem var meiri blekking en veruleiki.

Það er sennilega ekki verri skýring en hver önnur.

Og hver svo sem skýringin kann að vera – hvað það var sem höfundur textans hafði í huga, þá má alla vega lesa það úr textanum að þarna fer fram einhvers konar uppgjör við liðinn tíma eða atvik.

Textinn er í raun fremur dapurlegur, eitthvað hefur glatast, kannske fyrir eigin sök, ekki vitum við það.

En svo haldið sé við táknmál, þá má segja að blái liturinn á kjól Jóhönnu Guðrúnar og bláa umgjörðin sem lagið var leikið í undirstriki mátt trúarinnar og trúfestinnar og sannleikans, að einhvers staðar á bak við þetta allt sé sannleikurinn og trúin.

Og ekki má gleyma höfrungnum sem lék sitt hlutverk í bakgrunninum, en höfrungurinn var vinsælt tákn með Grikkjum, hann var bjargvættur í sjávarháska og tákn eilífa lífsins, þetta tákn tóku kristnir menn í sína þágu og sáu höfrunginn sem tákn Krists. Stundum var hann sýndur vefjast um akkeri, tákn vonarinnar.

Já, hvort sem það var tilviljun eða ekki, þá má margt lesa úr sviðsmyndinni í Moskvu – umgjörðinni um lagið okkar og á meðan lagahöfundurinn upplýsir ekki hvað lá að baki textanum, þá getum við leikið okkur með það að finna táknmál textans og njóta þess um leið að heyra fallegan flutning Jóhönnu Guðrúnar og félaga á laginu og áfram spyrjum við Is it true – er það satt?

En er það satt?

Hver kannast ekki við þessa spurningu?

Börnin okkar spyrja hennar við hin margvíslegustu tækifæri, stundum eigum við greið svör en ekki alltaf.

Sjálf man ég eftir okkur systrunum spyrja hana mömmu okkar þessarar spurningar þegar pabbi hafði sagt okkur einhverja ólíkindasögu, þá horfðum við stóreygar á hana, en gjóuðum augum á pabba líka og spurðum: „Er það satt, mamma?“ Við lærðum held ég tiltölulega fljótlega að meta áreiðanleika sagnanna eftir augntilliti þeirra hvors til annars.

Alltaf erum við að leita svara við þessari spurningu sem hvatt hefur manninn til leitar alveg frá upphafi vega. Framfarir mannkyns eigum við að þakka leit manna að sannleikanum, hver eru t.d. lögmál náttúrunnar – hver er sannleikurinn um gang himintungla.

En sannleikurinn var ekki öllum kærkominn og oft reyndist erfitt og langsótt að fá viðurkenningu á því sem satt var og rétt.

Þetta mátti Galíleó reyna þegar hann sat fyrir rannsóknarrétti kaþólsku kirkjunnar árið 1632. Skoðun hans á himintunglunum hafði leitt hann til þeirrar niðurstöðu, eins og kunnugt er, að jörðin væri ein af reikistjörnum alheimsins og snerist í kringum sólina. Þessi skoðun kollvarpaði heimsmynd kirkjunnar sem hélt því fram að jörðin væri miðja alheimsins og að sólin snerist í kringum hana. Og þrátt fyrir að Galíleó reyndi að koma kenningum sínum á framfæri á varfærnislegan hátt, varð hann að draga í land þar sem honum var hótað limlestingum og jafnvel dauða.

En sem hann sat fyrir rannsóknarréttinum, mátti heyra hann tuldra í barm sér: „Það er víst satt, hún snýst nú samt.“

***

Já, er það satt?

Sennilega hafa lærisveinarnir spurt sig þessarar spurningar oft og mörgum sinnum, eftir að þeir fóru að fylgja Jesú.

Margt var það sem fyrir augu og eyru bar sem þeir áttu erfitt með að skilja og trúa og stundum má greina gremju hjá Jesú þegar þeir átta sig ekki á því hver hann í raun og veru er.

En nú er komið að kveðjustund. Þeir hafa setið saman góða stund og Jesús hefur sagt þeim allt um það hvað framundan sé, en fyrst og fremst það að hann muni sjálfur yfirgefa þá, en Hjálparinn, andinn heilagi muni ávallt vera með þeim og halda á fram að leiðbeina þeim á vegi sannleikans og vegi trúarinnar.

Guðspjall þessa dags er bæn Jesú – stundum kölluð æðstaprestsbæn Krists – þar sem hann biður fyrir okkur því stundin er komin. Bænin er fyrirmynd þeirrar bænar sem við berum hvert og eitt okkar fram fyrir Drottin.

Bæði atferli Jesú við bænagjörðina og uppbygging hennar er okkur leiðarvísir í okkar bænalífi, en líka leiðarvísir þeirrar bænar sem flutt er í hveri messu og við köllum hina almennu kirkjubæn.

Jesús opinberar sjálfan sig fyrir lærisveinum sínum á þessari stundu, ekki eins og hann hafði áður gert með „ég-er“ orðunum heldur með veru sinni. Persónulega, eins og vinur, sýnir hann þeim allt sem hann rúmar af mennsku og guðdómleika og í bæninni samsamast hann Guði og frá þessum fundi stafar friður og einlægni.

Þegar hann horfir mót himni, þá er það ekki bara eðlileg hreyfing, heldur er hann að kenna þeim að biðja, að stilla hug sinn, beina sjónum að Guði og verða eitt með honum, áður en bænin hefst. Þannig kennir Jesús lærisveinunum að biðja og þannig kennir hann okkur að biðja.

Jesús biður fyrir öllum sem fyrir tilstilli lærasveinanna – fyrr og síðar – koma til með að trúa á hann, og hann biður fyrir einingu allra kristinna manna, einingu, sem á að endurspegla einingu milli Hans og Föðurins og samtímis að vera eining í okkur.

Í kveðjuorðunum felst umhyggja Jesú fyrir lærisveinunum og kærleikur hans til þeirra, en líka hans einlægi vilji til að festa orð sín og raunveruleika í hugum þeirra.

Á þessari stundu opinberast það loks fyrir lærisveinunum að það er satt – Jesús er sonur Guðs og nú bæði skilja þeir, upplifa og viðurkenna að hann er sá sem hann er.

Nú þekkja þeir leiðina og vita nú að vegurinn er ekki vegur á korti heldur vegurinn sem leiðir til sannleikans og lífsins – lífsins með Jesú Kristi.

Já, það er satt!!

Dýrð sé Guði föður og syni og heilögum anda. Svo sem var í upphafi, er og verður um aldir alda. Amen.

Meðtakið postullega blessun.

Friður Guðs, sem er æðri öllum skilningi, varðveiti hjörtu yðar og hugsanir í Kristi Jesú. Amen

Davíð Þór, 26/5 2009 kl. 12.08