“Að eiga stund með Jesú Kristi í bæn og íhugun orðsins kyrrir öldurót hugans og við finnum nærveru Andans heilaga sem er eins og vindblærinn sem hvíslar í eyra ég er hér hjá þér,” segir sr. Lára G. Oddsdóttir í predikun sinni við fermingu á sjómannadaginn í Áskirkju í Fellum, sem lesa má að baki “Áfram”-smellunni.

“Að eiga stund með Jesú Kristi í bæn og íhugun orðsins kyrrir öldurót hugans og við finnum nærveru Andans heilaga sem er eins og vindblærinn sem hvíslar í eyra ég er hér hjá þér,” segir sr. Lára G. Oddsdóttir í predikun sinni við fermingu á sjómannadaginn í Áskirkju í Fellum, sem fer hér á eftir:

Lára G. Oddsdóttir, sóknarprestur Valþjófsstaðarprestakalli

Áskirkja í Fellum 7. júní 2009, ferming

Biðjum, með orðum Hallgríms Péturssonar:

Í voða, vanda og þraut/ vel ég þig förunaut/ yfir mér virztu vaka/ og vara á mér taka./ Jesús mér fylgi í friði/ með fögru englaliði.

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. Amen.

Gleðilega hátíð!

Í dag höldum við hátíð af margþættu tilefni.

Í fyrsta lagi fögnum við með fermingarbörnunum okkar sem nú á eftir munu játa heit sitt við Jesú Krist, nokkuð sem þau eru búin að vera að búa sig undir í vetur, það hefur verið lokaspretturinn, en í raun hefur sá undirbúningur staðið yfir allar götur frá því að þið ágætu foreldrar báruð þau að skírnarsánum þar sem þau voru helguð Föður, Syni og Heilögum anda.

Þá er því fagnað í dag að nú er sjómannadagur og hann er hátíðlegur haldinn um allt land, a.m.k. í öllum sjávarplássum og hefur svo verið um langan tíma.

Sjómannadagurinn er nokkurs konar uppskerudagur sjómanna, haldinn hátíðlegur um það leyti árs þegar vertíðarskipti voru, þegar vetrar- og vorvertíð var lokið og sjómenn bjuggu sig undir sumarvertíðina.

Það er mér minnisstætt að fylgjast með því þegar bátarnir voru teknir upp um miðjan maímánuð – eftir lokadaginn 11. maí og þeir annaðhvort teknir upp í fjöru eða slipp, skrúbbaðir og málaðir og sjómennirnir gengu um stoltir af sínu fleyi og eftirvæntingarfullir að hefja næstu vertíð. Svona er þetta í barnsminninu, einhvern veginn finnst mér að það hafi alltaf verið sól og logn á þessum árstíma, kannske var það ekki svo í raunveruleikanum, en það er gott að eiga svona mynd í minningunni.

Ýmsar hefðir hafa skapast í tengslum við vertíðarskipti sjómanna og útgerðarmanna; oftar en ekki var það tengt keppni um það hver yrði aflahæstur á vertíðinni.

Stefán Jónsson heitinn, fréttamaður segir frá því í einni af bókum sínum að sú hefði hafi skapast í einu sjávarplássi að skráningarnúmer aflahæstu bátanna á vertíðinni réðu sálmavali í páskamessunni. Yfirleitt kom þetta bara nokkuð vel út, þótt gárungarnir gætu nú alltaf hent gaman af því hvaða sálmur var sunginn. En einu sinni lenti prestur í vanda, þegar einn af aflahæstu bátunum ber skráningarnúmerið 82, en það segir Stefán, að það megi kórinn og organistinn eiga, að á þeim var ekkert hik þegar næst á eftir prédikun hljómaði og var sungið fullum hálsi ”Heims um ból.”

***

Tungutak sjómennskunnar og þess sem því fylgir að berjast við reginöfl hafsins hafa verið Íslendingum ofarlega í huga síðustu mánuði. Við notum þetta tungutak þegar við lendum í vanda, þegar við erum ekki á lygnum sjó. Við förum í gegnum brimskafla sjávarins, lendum í ólgusjó og siglum gegn stríðum straumi svo eitthvað sé nefnt af því orðfæri sem við gjarnan notum. Og svo leggjum við á djúpið þegar við tökumst á herðar eitthvert verkefni sem óvissa ríkir um og við göngum ekki að því vísu hver niðurstaðan verður.

Þetta segir okkur það hversu sterkum böndum við erum tengd sjónum og atvinnunni og björginni sem sjórinn hefur gefið okkur, en líka það hversu miklar fórnir við höfum þurft að færa á höfum úti. Einhvern veginn finnst mér að við notum færri hugtök sem tengjast landinu og búsetunni til þess að tjá eitthvað sambærilegt, a.m.k. notum við föðurland og fósturjörð með virðingu og þakklæti og án ótta.

Það er svo margt sem skapar bakgrunn fyrir tungumál og viðhorf og sjálfsímynd þjóðar. Við eigum okkar bakgrunn í kristinni trúararfleifð og margt í okkar tungumáli skýrist af því að við eigum Biblíuna og höfum átt hana á okkar eigin tungumáli í rúm 400 ár. Það er gaman og forvitnilegt að leiða hugann að uppruna orðanna og hugtakanna og verða sér um leið meðvitaður um uppruna sinn og bakgrunn.

***

Við fögnum líka tímamótum í kirkjuárinu, þvi í dag er þrenningarhátíð, síðasta hátíðin í hátíðatímabilinu sem svo er stundum kallað, Það er tímabilið sem hefst með aðventunni, síðan koma jólin, þá páskar, uppstigningadagur og svo hvítasunnan.

Íhugunarefni þrenningarhátíðarinnar – eða trinitatis – eins og þessi hátíð er stundum kölluð er eðli Guðs og hvernig Guð mætir okkur í lífinu og nafn hátíðarinnar er dregið af því að Guð birtist okkur á þrennan hátt, í föður, syni og heilögum anda, alveg eins og við játum í okkar postullegu trúarjátningu.

Í dag er síðasti sunnudagurinn þar sem messuskrúðinn er rauður, því næstu 25 sunnudaga eða svo þá er litur kirkjuársins grænn, litur gróandans og vaxtar og þroska.

Og þannig er það hugsað að jafnhliða því sem við upplifum gróandann í náttúrunni, vöxt og þroska jarðargróðans og væntanlega höldum einhvers konar uppskeruhátíð í lok sumars, þótt ekki sé það lengur með jafn ákveðnum hætti og hátíð sjómannanna, þá leiða allir textar næstu sunnudaga að því að hjálpa okkur á þroskagöngunni með Guði föður, Jesú syninum og heilögum anda.

Guðspjallstexti sjómannadagsins og pistill dagsins minna á þetta, minna á að Jesú mætir okkur þar sem við erum.

Sama í hvers konar umróti tilfinninga í lífsins ólgusjó við lendum, þegar við notum orð lærisveinanna og segjum: ”Drottinn, bjarga okkur, við förumst,” þá er hann þar, varpar til okkar bjarghringnum, við grípum hann og björgumst.

Að eiga stund með Jesú Kristi í bæn og íhugun orðsins kyrrir öldurót hugans og við finnum nærveru Andans heilaga sem er eins og vindblærinn sem hvíslar í eyra ég er hér hjá þér.

Til er gömul saga um það þegar Kristur kom til himins aftur eftir að hafa kvatt lærisveina sína á uppstigningadag. Gabríel spyr áhyggjufullur: ”Hvað verður nú um málefni þitt? og Jesús svarar honum: Ég fól það vinum mínum, þeim Pétri og Jakobi og Jóhannesi og félögunum, Maríu, Salóme og þeim hinum.” ”En?” spyr Gabríel efablandinn: ”Hvað ef þau bregðast, hverja hefurðu þá?” Og Jesús lítur á hann og segir: ”Ég hef enga aðra en þau.” (Rúmhelgir dagar, bls. 129)

En hann á líka okkur. Við erum ljós af ljós Krists og berum það áfram til næstu kynslóðar á sama hátt og forfeður okkar – og mæður kenndu okkur.

Og eins og ég hóf mál mitt með orðum Hallgríms Péturssonar, vil ég gera orð hans að lokaorðum:

Ó, Drottinn, gefðu mér gott og frómt hjarta

undir sólinni, iðjusaman líkama í dagsbirtunni,

hæga hvíld og sæla svefnró á náttunni,

biðjandi munn í hörmunginni,

lofandi tungu í velgengninni,

iðnar hendur í nauðþurftinni,

ólata fætur í embættisgöngunni,

svo ég allt mitt dagfar kristilega framleiða kunni. Amen.

Dýrð sé Guð föður og syni og heilögum anda. Svo sem var í upphafi, er og verður um aldir alda.Amen.

Davíð Þór, 10/6 2009 kl. 10.56