Austurlandsprófastsdæmi

Börn og foreldrar í prófastsdæminu hafa tekið vel við sér í verkefninu “Jól í skókassa.” Nemendur í 3.-5. bekk Grunnskólans Egilsstöðum og Eiðum unnu verkefnið í skólanum og skiluðu alls um 50 skókössum, fullum af gjöfum fyrir börnin í Úkraínu.

Lesa áfram …

Í október var haldið í Kirkjuselinu í Fellabæ námskeið fyrir sjálfboðaliði í heimsóknarþjónustu. Námskeiðið var samstarfsverkefni safnaðanna á Héraði og Rauða krossins.

Lesa áfram …

Fermingarbarnamót prófastsdæmisins heppnuðust vel og var sérlega ánægjulegt að fá heimsókn frá Úganda í Afríku á seinna námskeiðið. Myndir frá því má nú finna hér á vefnum.

Lesa áfram …

Sunnudaginn 12. október sl. stóð æskulýðsfélag Vopnafjarðarkirkju fyrir kærleiksmaraþoni til fjáröflunar í ferðasjóð fyrir Landsmót æskulýðsfélaga kirkjunnar, og heppnaðist maraþonið afar vel. Myndir frá ferðinni sjálfri má finna hér.

Lesa áfram …

Miðvikudaginn 22. október sl. héldu börnin í Stjörnustund og TTT-starfi Egilsstaðakirkju vel heppnaða hæfileíkasýningu fyrir vini og vandamenn. Allur aðgangseyrir rann óskertur til fósturbarns barnastarfsins á Indlandi.

Lesa áfram …

Sr. Vigfús I. Ingvarsson, fv. sóknarprestur Egilsstöðum, skrifar:

Að biðja fyrir sjúkum er til sem sérstök náðargjöf en slík bænaiðja er jafnframt almennt eðlilegur þáttur í lífi lærisveina Jesú Krists á öllum öldum (sbr. t.d. almennu kirkjubænina í messum) og vitnar ekki um vantrú á mikilvægum störfum lækna og annarra heilbrigðisstétta.

Markvissri (og árangursríkri) bæn fyrir sjúkum tengist oft næmleiki á handleiðslu Guðs varðandi hvernig biðja skuli (um hvað) í hverju tilfelli. Biðja ber í samræmi við trú. Svar við bæn um lækningu er þó ekki endilega til marks um trúarstyrk og því síður andlegan þroska þeirra sem biðja.

Sagt hefur verið að allir sem beðið er fyrir læknist: Sumir strax, sumir síðar (eða smátt og smátt) enn aðrir ekki fyrr en í eilífðinni (á efst degi).

Umræðan um „andlegar“ eða trúarlegar lækningar er oft ruglingsleg. Að baki slíkum lækningum virðist geta búið þrenns konar máttur:

1) Náttúrulegir kraftar sem búa í Guðs góðu sköpun. Umhyggja, hjúkrun, snerting og uppörvun hefur læknandi áhrif og á þessu sviði búa sumir yfir meiri gjöfum en aðrir.

2) Kristin bæn – bæn lærisveina Jesú Krists í hans nafni.

3) Máttur sem sóttur er til huldra, framandlegra afla.

Þess skal svo getið að hinn náttúrulegi lækningamáttur (nr. 1) blandast gjarnan inn í lækningar samkvæmt flokki 2 og 3 hér að ofan. (Sjá greinina: „Prinsessa frá Grúsíu og bænir í Burrswood“, í Kirkjuritinu 1976:3, bls. 170).

Reynslan sýnir, að þó dæmi séu úr ýmsum áttum (úr samtíð og fortíð) um skyndilegar lækningar fyrir bæn, þá er algengara að slík lækning verði á lengri tíma – sem ferli (ekki þó síður undur). Þess vegna reynir á staðfestu og trú þeirra sem biðja (oft sterkara að fleiri standi saman að bæninni – geta þá líka borið sig saman varðandi trúna og þá handleiðslu Guðs sem þeir kunna að skynja).

Ástæða sjúkleika getur skipt máli. Hvenær kom sjúkleikinn fram? Hvað var að gerast í lífi viðkomandi þá? Tengist hann einhverjum neikvæðum lífsháttum eða hugarfari (t.d. hatri eða beiskju, sbr. Jak 5.16)? Er eitthvað sem hinn sjúki þarf að horfast í augu við eða taka á áður en lækningar er að vænta? Þarf í bæn að beina ljósi Guðs að sérstökum skuggum sem eigið atferli eða annarra hefur skapað hjá hinum sjúka?

Ekki má gleyma því að stundum er dauðinn eðlilegur gestur.

Þegar beðið er fyrir fólki er rétt að gefa gaum hugsunum eða myndum sem koma upp í hugann og geta leitt til varfærnislegra spurninga gagnvart sjúklingnum eða samanburðar við aðra biðjendur en varast ber að þvinga niðurstöðum hugboða upp á þann sem beðið er fyrir. Biðjendum getur einnig verið gagnlegt að heyra hvað sækir á huga sjúklingsins.

Handayfirlagning er gamalþekkt við bæn fyrir sjúkum – einnig smurning með olíu (sbr. Jak 5.14-15). Olían (upphaflega ólífuolía) er gamalt tákn heilags anda og auk þess gamalt lækningameðal.

Varast ber að koma því inn hjá fólki að það læknist ekki vegna skorts á trú.

Vigfús I. Ingvarsson, sóknarprestur á Egilsstöðum.

Minnt er á verkefnið “Jól í skókassa” þar sem íslensk börn senda úkraínskum börnum á munaðarleysingjaheimilum og barnaspítölum jólagjafir fyrir milligöngu KFUM og K á Íslandi og KFUM í Úkraínu.

Lesa áfram …

Eiðaprestakall, Vallanesprestakall og Valþjófsstaðarprestakall vekja athygli á fjölbreyttu starfi safnaðanna á Héraði og Borgarfirði.

Lesa áfram …

Sunnudaginn 19. október kl. 20 verður kvöldmessa í Egilsstaðakirkju með öðru og einfaldara sniði en hefðbundin messa.

Lesa áfram …

Hvað er ferming frá sjónarhóli guðfræðinnar og hver er saga hennar og bakgrunnur í kirkjunni? Sr. Vigfús I. Ingvarsson á Egilsstöðum hefur tekið saman margvíslegan fróðleik um bakgrunn fermingarinnar, sem lesa má hér að neðan.

Á fyrstu tímum kirkjunnar, þegar engar sérstakar kirkjubyggingar voru til, var að sjálfsögðu ekki skírt í kirkju. Þá var aðallega um að ræða niðurdýfingarskírn fullorðinna og fáir voru viðstaddir skírnina. Þegar skírnþeginn hafði þerrað sig fór hann á fund safnaðarins þar sem tilsjónarmaðurinn, forystumaður safnaðarins, staðfesti að viðkomandi væri skírður og fullgildur í hópi lærisveina Jesú Krists. Þetta gerðist í samhengi við bæn með handayfirlagningu og smurningu (signingu) með helgaðri olíu (krisma). Í framhaldi af þessu fékk skírnþeginn aðgang að kvöldmáltíðarsamfélaginu sem þá var algerlega lokað og hjúpað leynd.< ?xml:namespace prefix = o ns = “urn:schemas-microsoft-com:office:office” />

Framvindan í kirkjunni leiddi hins vegar til þess að þessi staðfesting greindist meir og meir frá skírninni sjálfri. Þar komu til nokkrar ástæður:

a) Barnaskírnin verður almenn. Þar með varð fræðslu ekki lengur við komið á undan skírn heldur varð að bíða þess að þroski leyfði og þörf varð á að marka lok fræðslunnar. Áður er vitað um dæmi um athöfn (upphaf 4. aldar) með handayfirlagningu sem markaði upphaf fræðslutímabils trúnema. Tekið er að aðgreina skírn sem móttöku gjafar Guðs (verða barn Guðs) og staðfestingu sem úthlutun verkefnis (blessun til þjónustu).

b) Þörf varð fyrir sérstaka athöfn til að taka aftur inn í söfnuðinn fólk sem hafði með einhverju móti fallið frá trúnni.

c) Aðgreining biskupa (tilsjónarmaður, gr. episkopos) og presta (gr. presbyteros = öldungur). Safnaðaröldungarnir -upphaflega fleiri í hverjum söfnuði- festust í sessi sem leiðtogar einstakra safnaða (en þeir skírðu). Tilsjónarmannsembættið (biskup) þróaðist yfir í það að verða tilsjón með stærra svæði með mörgum söfnuðum. Aðgreining þessara embætta, að tign og landafræðilegri fjarlægð, stuðlaði að því að kljúfa þessa staðfestingu (fermingu, lat. confirmatio) frá skírninni.

Um margar aldir voru börnin þó mjög ung við þessa athöfn. Seinna kemur þessi félagslega hugsun um ferminguna sem inngang að tilveru fullorðinna en seint á miðöldum „var ennfremur farið að leggja áherslu á, að skírnarloforðin fengju staðfestingu með fermingunni, fermingin væri fyrst og fremst persónuleg játning ungmennanna og því var lögð stóraukin áhersla á alhliða fræðslu.“

Í kaþólsku kirkjunni varð fermingin sjálfstætt sakramenti við lok miðalda (15. og 16. öld). Þessu mótmæltu siðbótarmenn. Lúther taldi engin biblíuleg rök fyrir þessu og að vegið væri að skírninni með því að láta að því liggja að önnur athöfn þyrfti að koma til svo hún teldist gild. Hann vildi hverfa til frumkirkjulegs skilnings á fermingunni sem guðlegri og kirkjulegri staðfestingu fyrst og fremst og skildi athöfnina fremur sem blessun og fyrirbæn safnaðar. Lúther hafnaði einnig einokun biskupa á fermingunni. Hið alþýðlega trúfræðslurit Lúthers (Fræðin minni) markaði einnig tímamót og áhrifa þess gætir enn í hinum svokallaða fermingarundirbúningi (fermingarkverin).

Siðbótin jók enn áherslu á fræðslu en andóf gegn hinni kaþólsku fermingu varð til þess að hún lagðist víða af í löndum mótmælenda nema sem próf í lok fræðslutímabils. Guðbrandur Þorláksson Hólabiskup endurvakti ferminguna sem helgiathöfn (brautryðjandi á Norðurlöndum) árið 1596 (sú ferming virðist hafa lagst af eftir eina öld).

Fermingin tók einnig í vaxandi mæli að verða skilyrði til aðgangs að altarisgöngunni (16. öld, áður fremur tengt skriftum). Einstaklingshyggja fer vaxandi þegar kemur fram á 18. öld (Vesturlönd) og áhrifa upplýsingastefnunnar og píetismans tekur að gæta á fermingarskilninginn. Þáttur Guðs og kirkjunnar þokar til hliðar fyrir áherslu á upplifun og skilning einstaklingsins. Píetisminn (heittrúarstefna með áherslu á persónulegt afturhvarf) skilur ferminguna sem persónulega trúarjátningu fyrst og fremst og leggur upphaflega áherslu á sjálfstæði og frelsi einstaklingsins í trúarefnum. Stuðlaði þó að opinberum tilskipunum um ferminguna sem játningarathöfn (á Norðurlöndum á 18. öld, hérlendis 1741 í kjölfar heimsóknar Harboe). Gagnrýni siðbótarmanna virðist þá gleymd (varðandi veikingu skírnarinnar) en hefur komið aftur inn í umræðuna á 19. og 20. öld. Fermingarundirbúningurinn hafði afgerandi áhrif á lestrarkennslu.

Nú er margt á hverfanda hveli í samskiptum kirkju og einstaklinga. Fermingin markar ekki lengur inngöngu í heim hinna fullorðnu í sama skilningi og áður er hún tengdist skólalokum. Undirbúningi barna áður en þau hefja þátttöku í hinni eiginlegu fermingarfræðslu er mjög misjafnlega háttað og viðhorf heimilanna til kirkju og kristindóms nokkuð breytileg og sömuleiðis þátttaka í lífi og starfi kirkjunnar. Skilningur kirkjunnar á fermingunni virðist um þessar mundir stundum dálítið óljós þó fermingin hafi vissulega sterka stöðu í okkar kirkju. Samstaða er um mikilvægi fermingarundirbúningsins og dýrmæti þessa tímabils sem gefur einstætt tækifæri fyrir börnin og fjölskyldur þeirra til virkrar þátttöku í lífi kirkjunnar.