Viðtal við Eygló Jónu Gunnarsdóttur, djákna í Selfosskirkju.
Magnús Hlynur Hreiðarsson tók viðtalið sem birtist fyrst í Dagskránni 14. desember 2000

 
Djáknum hér á landi hefur fjölgað mikið síðustu ár í íslensku þjóðkirkjunni. Þeir hafa komið sterkt inn í starfið í kirkjunni og vinna náið með sóknarbörnum og prestum. Á Selfossi hafa verið tveir djáknar, annarsvegar Guðrún Eggertsdóttir og hinsvegar Eygló Jóna Gunnarsdóttir, sem starfar nú sem djákni í Selfossprestakalli. Við heimsóttum Eygló nýverið til að forvitnast um hana, starfið og lokaritgerðina sem hún skrifaði í djáknanáminu en hún fjallaði um samkynhneigðan bróður hennar.

Gott að alast upp í Borgarnesi

Ég er fædd 26 mars 1941 í Hveragerði og var skírð í Kotstrandarkirju. Foreldrar mínir eru Helga Þórðardóttir frá Bjarnastöðum í Ölfusi og Gunnar Jónsson mjólkurfræðingur, fæddur í Rvk. Þegar ég var tveggja ára fluttu foreldrar mínir upp í Borgarnes og þar óslt ég upp. Við vorum 8 systkinin og er ég elst, síðan eru Ásta María, hárskeri, Oddrún Svala verslunarmaður, Símon Ingi mjólkurfræðingur, Þórður Jóhann hárskeri og íþróttakennari er látinn, Gunnar Óðinn prentari, Erla Bára leikskólakennari og Trausti Viðar raftæknifræðingur í Þýskalandi. Þetta er heilmikill hópur og oft var glatt á hjalla heima.

Árið 1955 var ég fermd á Borg á Mýrum og eftir það flutti fjölskyldan á Selfoss. Það var gott að vera barn í Borgarnesi, mikið um óbyggð svæði þar sem gaman var að leika sér. Þar voru fjörurnar og klettarnir, en við lékum okkur mikið í klettunum. Í Borgarnesi fór ég í sunnudagaskóla sem var þá í gamla skólahúsinu, þar fóru einnig fram guðþjónustur og fundir í barnastúkunni minni, í miðri viku var síðan kennt í húsinu. Ég var einnig í skátafélaginu og fór strax í skátafélagið hér á Selfossi eftir að við fluttum hingað.

Frá 10 ára aldri var ég í sveit hjá afa mínum og ömmu á Bjarnastöðum í Ölfusi, það var spennandi á vorin að fara strax eftir skóla með Laxfossi eða Eldborginni til Reykjavíkur og síðan með rútunni austur í Ölfus, og sama tilhlökkun aftur um haustið að koma heim og sjá pabba, mömmu og systkini mín, hvað þau höfðu stækkað og hitta vinkonurnar.

Störf og menntun

Fyrstu sumrin á Selfossi vann ég hjá M.B.F. síðan hjá K.Á. í sjoppunni, eftir að ég byrjaði að búa og börnin voru komin, þá vann ég á sumrin hjá K.Á. á ýmsum stöðum t.d. í bakaríinu, Vallarkjöri og Flóakjöri. Þá vann ég á Prjónastofu Selfoss í 5 ár við að sníða, sauma og síðan sem verkstjóri, þaðan fór ég að vinna í Höfn h.f. og var þar í 24 ár eða þangað til ég byrjaði í kirkjunni..

Maðurinn minn heitir Ingvar Daníel Eiríksson, við giftum okkur 21. ágúst 1960. Fyrsta barnið sem var stúlka misstum við, en eigum þrjú börn á lífi þau eru Eiríkur Ágúst mjólkurtæknifræðingur, hans kona er Ásthildur Óskarsdóttir, síðan Jón Helgi verkstjóri hans kona er Ásthildur Sigþórsdóttir þá kemur Lísa Björg sölu og markaðsfulltrúi (líffræðingur), sambýlismaður hennar er Hlynur Örn Björgvinsson. Barnabörnin eru orðin 10, auk þess eigum við eitt fósturbarn á Indlandi.

Ég var félagi í málfreyjudeildinni Seljum um tíma. Eftir að börnin voru komin á legg, fór ég fyrst í söngnám og lauk 4 stigi. Síðan fór ég að stunda nám við Öldungadeild Fjölbrautaskóla Suðurlands, þetta hlóð utan á sig og vorið 1992 lauk ég stútendsprófi af félagsfræðibraut og fjögurra ára viðskiptabraut . Næsta ár var eitthvað lítið um að vera, en ég var búin að skoða Háskólann og leist best á guðfræðideildina svo þegar auglýst var djáknanám þá skráði ég mig í B.A. nám í guðfræði og djáknanám og útskrifaðist 19.júní 1999.

Djáknanámið áhugavert og skemmtilegt

Ég minnist þess að þegar ég var barn að við fengum Ólaf Ólafsson kristniboða í heimsókn í skólann, þá varð ég svo hrifin af hans starfi að ég ákvað þá að verða hjúkrunarkona og kristniboði þegar ég yrði stór, en síðan gleymdi ég því, þetta rifjaðist svo upp fyrir mér þegar ég var komin út í þetta nám.

Djáknanámið er tvískipt. Annars vegar er 30 eininganám, sem kennarar, hjúkrunarfólk og fólk með sambærilega menntun getur farið í. Hins vegar er 90 eininga nám, þá er einnig tekin B.A. guðfræði sem jafnframt er grunnur til embættisprófs. Námið fer fram í fyrirlestrum, þar sem kennd eru t.d. játningafræði, siðfræði, kirkjusaga, trúarbragðasaga, trúarlífsfélagsfræði,
trúarlífs- sálfræði,o.fl. að auki er val í félagsfræði, ég valdi félagsleg vandamál, öldrun og málefni aldraðra, afbrotafræði, ofbeldi í fjölskyldum, velferðarkerfið og félagsleg þjónusta á Íslandi og afþreyingarmenning og kynferði. Öll þessi fög voru áhugaverð og skemmtilegt að vera í Háskólanum, umgangast fólk með sömu áhugamál og grúska í þessu öllu þetta var sér heimur.

Hátíðleg vígsluathöfn 13. Ágúst 2000

Ég var vígð til djákna við Selfosskirkju af vígslubiskupi Sigurði Sigurðarsyni í Skálholtsdómkirkju 13. ágúst 2000. Vígsluvottar voru sr. Þórir Jökull Þorsteinsson, sr. Úlfar Guðmundsson prófastur, Guðrún Eggertsdóttir djákni og dr. Pétur Pétursson rektor í Skálholti. Vígslan hafði mikla þýðingu fyrir mig, ég bar þá ósk í brjósti mér að geta starfað við kærleiksþjónustu þar sem ég hafði lokið námi til þess, ég hafði einnig lokið starfsnámi hjá Fríkirkjunni í Hafnarfirði og leist mjög vel á þetta starf. Mér fannst vígsluafhöfnin mjög hátíðleg og dagurinn allur alveg ógleymanlegur, það var svo gott að finna hvað allir glöddust með mér, fjölskylda mín og vinir. Ég er 17. djákninn í íslensku þjóðkirkjunni.

Ég tók við starfinu af Guðrúnu Eggertsdóttur djákna, sem hafði þá sagt starfinu lausu, þar sem hún var á förum til framhaldsnáms í Bandarikjunum.

Samkynhneigður bróðir

Í lokaverkefninu skrifaði Eygló ritgerð í minningu bróður síns, Þórðar Jóhanns Gunnarssonar sem var samkynhneigður og lést úr alnæmi árið 1989 þá aðeins fertugur að aldri. Í innganginum er lífshlaup hans rakið í stórum dráttum, inngangurinn er byggður á minningum, sendibréfum og viðtölum. Þá tekur við félags-sálfræðileg könnun þar sem stuðst er við þroskakenningar sálar- og uppeldisfræðingsins Eriks Erikssonar og kenningar hans skoðaðar í tengslum við líf bróður míns. Erikson skipti þróun sjálfsmyndar mannsins í átta skeið.

Þar sem ekki var mögulegt að spyrja bróður minn út í tilfinningar hans og hvernig honum gekk að átta sig á kynhneigð sinni og takast á við hana, þá leitaði ég til Samtakanna 78 og fékk samband við samkynhneigða karlmenn á mismunandi aldri, karlmenn sem voru fæddir á árunum um 1925, 1950 og 1975. Ég lagði upp með spurningalista og með því náði ég nokkuð að kynnast lífi þeirra, hvað þeir þurftu að takast á við og hvernig það var að koma út úr skápnum, eins og sagt er. Í úrvinnslu skoðaði ég síðan m.a. almenn mannréttindi, fjölskylduna, fordóma, mismunun, siðfræði, söguna, Kinsey-skýrslurnar og Biblíuna og hvernig tekið er á samkynhneigð í þjóðfélaginu.

Dregur úr fordómum

Ég tel að umræðan sem orðið hefur í þjóðfélaginu síðan ritgerðin mína var kynnt í dagblaðinu Degi 28.ágúst 1999, sé af því góða og til þess fallin að draga úr fordómum, en það var einmitt von mín þegar ég valdi þetta efni. Sem betur fer eru breyttir tímar og er líf samkynhneigðra heldur auðveldara eftir að Samtökin 78 voru stofnuð, þó margt sé óunnið ennþá :sagði Eygló þegar hún var spurð hvað henni finndist um þá fordóma sem eru víða í gangi gegn samkynhneigðum.

Skemmtilegt starf í kirkjunni

Í stuttu máli felst starf mitt í því að vera með kristna kærleiksþjónustu, vitja sjúkra og syrgjenda, starfa með börnum og æskulýð, aðstoða við helgihald í söfnuðinum og leiða guðsþjónustu í fjarveru sóknarprests. Mér finnst kirkjusókn heldur vera að aukast, börnin hafa t.d. verið dugleg að mæta í Krakkaklúbbinn sem er starf með 6-9 ára börnum og það er líka ánægjulegt að sjá hvað fermingarbörnin hafa verið dugleg að mæta í messurnar í vetur. Í tengslum við morgunbænirnar hefur myndast gott samfélag svo eitthvað sé nefnt. Og er þó
ótalið allt starf sem viðkemur söng, en það er mikið.

Jólin - friður gleði

Jólin, fæðingarhátíð Frelsarans hefur mikla þýðingu fyrir mig, helgi jólanna friðurinn og gleðin sem fylgja jólunum er eitthvað sem ég vildi ekki vera án. Fjölskyldan hefur þá meiri tíma til að vera saman. Ég er á móti því að fólk setji sig í skuldir vegna jólagjafakaupa, gjafir eiga að vera eitthvað gagnlegt, eitthvað sem kemur á óvart eða eitthvað sem gleður. Jólagjöf á ekki eingöngu að meta eftir verðgildi hennar. Það verður mikið um að vera í kirkjunni um jólin og
reikna ég með að vera þar. Einnig vonast ég til að geta átt góðar stundir með fjölskyldunni sagði Eygló.