Samantekt á guðfræði díakoníunnar eftir djáknana Jón Jóhannsson og Svölu Thomsen frá 10. september 2003.

 

 

Guðfræði díakoníunnar er að finna í sköpunarguðfræði, kristsfræði, frelsunarguðfræði, kirkjufræði og safnaðarguðfræði.

Textar sem oft eru nefndir díakoníutextar og tengdir sköpunarguðfræði eru m.a;

• 3. Mos. 19:18,
• Mos. 1:27-28,
• Sálmur 139, og 8,
• Matt. 22:39,
• Luk. 1:44,
• Gal. 3: 28-29,
• Gal. 5:14, 1

Kristsfræði

• Matt. 5:43-48,
• Matt. 20: 20-28,
• Matt. 25. :31-46,
• Joh. 13:34-35,
• Fil. 2:59

Frelsunarguðfræði

• Exodustextarnir m.a.pólitísk guðfræði),

Kirkjufræði

• Lúk. 9:20, 10:27, 15:3-7,
• 1. Kór 12:27-31 og

Safnaðarfræði

• Jes. 58:6-12,
• Jóh. 15:1-17,
• 1.Kór.13:1-7
• Fil. 1:1.
• Gal.5:6,
• Kor.12,26,
• 1.Joh. 4:11-12.

Þá er verið að ræða um kristsmiðlægar áherslur sem byggja á þrenningarkenningunni.

Þrenningarþjónustu má setja fram á eftirfarandi máta:

1. Sköpunin, hin kristna sýn á manneskjuna sem verðmætan einstakling skapaðan í mynd Guðs. Sköpunarlögmálið varpar ljósi á tengsl; fjölskyldu, hjónaband og samfélag.
2. Jesús Kristur frelsar, veitir fyrirgefning Guðs, í Kristi, sem er sannur Guð og sannur maður.
3. skírnina. Byggir ekki á eigin mætti heldur á náð Guðs (Ef. 4:11-13).

Guðfræði díakoníu er eins og komið hefur fram kristsmiðlæg (kristocentric). Þörfin fyrirkærleiksþjónustu er bundin stað og stundu. Guðfræðileg nálgun þjónustunnar er þess vegna mismunandi eftir aðstæðum. Hún er sístæð, sívirk, alþjóðleg og alþjóðleg (global).

Kærleiksþjónusta sem hlutverk og tákn kirkjunnar byggt á kærleika Krists; þrenningarkærleiksþjónusta
Eðli kirkjunnar er díakonía. Þjónustan er fundin í eðli kirkjunnar sem mótast af köllun hennar sem samfélag manna og vígslan (hinna vígðu þjóna) er til að árétta að þau sem eiga hlutdeild í embætti kirkjunnar eru tekin frá fyrir Krist til ævilangrar þjónustu.

Vegna þess að Jesús kom til að þjóna (Mark. 10:45, Lúk. 22:27) merkir vígslan aðgreiningu og helgun til þjónustu. Fyrir vígsluna er tiltekin persóna aðgreind með bæn um gjafir Heilags anda henni til handa.
Vald vígðra þjóna á uppruna sinn í valdi Jesú Krists sem tók við því frá föðurnum (Matt. 28:28) og veitir það fyrir Heilagan anda með vígslu.

Vígslan er athöfn sem fer fram innan ákveðins samfélags sem með henni veitir sérstökum aðila opinbera viðurkenningu. Jesús Kristur boðaði fagnaðarerindið um Guðsríki. Hann miðlaði gjöfum Guðs til okkar. Jesús boðaði ekki aðeins fagnaðarerindið heldur kenndi hann einnig og gerði Guðsríkið sýnilegt og nálægt með verkum sínum.

Í ljósi þess er djákninn sérstaklega tekinn frá fyrir Guð, kallaður og vígður til kærleiksþjónustu við náungann í kirkju Krists. Jesús kemur til fólksins og spyr “Hvað get ég gert fyrir þig?”Hann gengur inn í vonleysi manneskjunnar og kveikir ljós í myrkrinu. Að lokum fullkomnar hann lífið og gerir heilt það sem er beygt eða brotið.

Kirkjan sem samfélag

Í Jesú Kristi eignumst við hlutdeild í ríki Guðs. Sem kirkja erum við kölluð til að gera nærveru Guðs í Kristi sýnilega, kærleika Guðs og réttlæti. Í gegnum kirkjuna mun spurning Jesú hljóma“Hvað vilt þú að ég geri fyrir þig”?

Í gegnum þjónustu kirkjunnar getur Guð nálgast manneskjuna með nýju lífi, samheldni, umhyggju og samfélagi. Þegar Guðsríki nálgast í gegnum Jesú verður breyting í lífi einstaklingsins sem gefur framtíð og von. Ritningin segir okkur, að Guð í Kristi elskaði okkur að fyrra bragði og þess vegna ber okkur að elska aðra.

Samband Díakoníu og liturgíu

Grundvallarhugtök sem við heyrum oft í guðfræðilegri umræðu eru; liturgía/helgihald, díakonía/þjónusta, martyría/vitnisburður og koinonía/samfélag. Kærleiksþjónusta tilheyrði samkvæmt Lúther fagnaðarerindinu en ekki lögmálinu. Orðið kemur af díakoníu og díakonía kemur af Orðinu. Af díaoníu Krists sprettur liturgían og af liturgíu sprettur díakonía kirkjunnar.

Samkvæmt því er díakonía ekki í öðru sæti (sekunder) eftir boðuninni (primer) heldur setur Jesús Kristur jafnaðarmerki milli náungakærleikans og kærleika manneskjunnar til Guðs. Þannig verður sambandið þríeitt; þ.e. samband mannsins við Guð, samband Guðs við manninn og samband milli manna.
Liturgían nær yfir guðsþjónustuna í heild sinni; bæn, tal, upplestur, íhugun, lofgjörð, náðarmeðulin og annað atferli sem henni fylgir.(Matt. 5:16.). Djákninn er sendur frá altarinu út í söfnuðinn (martyría), þess vegna er ekki hægt að aðskilja díakoníuna frá guðsþjónustunni. Það er mikilvægt að díakonía; verkin, verði ekki sett skör lægra en liturgían.

Boðun fagnaðarerindisinsí orði og verki

Stundum tala fræðimenn um díakoníu sem liturgíu eftir liturgíu guðsþjónustunnar. Díakonía er þannig ein af birtingarmyndum liturgíu. Samkvæmt guðfræði díakoníu heyra orð og verk saman. Boðun án verka eru máttlaus og verk án boðunar eru dauð. Díakonía er ætíð heildræn, hún er þríein. Hún umhverfir manneskjuna alla, til anda, líkama og sálar í sinni félagslegu verund. Þjónusta djáknans er kristin nánd, nánd Krists, nánd kærleikans (agape), nánd sem jafnvel ég veiti þrátt fyrir synd mína, vangetu og veikleika.

Við eruð sköpuð til samfélags (koinonía) hvert við annað. Lúther sagði að við værum hvers annars daglega brauð. Enginn getur algjörlega lifað eingöngu með sjálfum sér, verund manneskjunnar samfélagsleg(díakonal).

Djáknaþjónusta felst í því að vera til staðar þar sem náunginn þarfnast nándar og umhyggju.Djáknar eiga að leitast við að veita von, huggun, yl og birtu inn í líf þeirra sem örvænta. Presturinn flytur fagnaðarerindið og veitir sakramentin. Með þann vitnisburð gengur djákninn frá altarinu út í söfnuðinn. Líkt og þjónusta prestsins er þjónusta orðsins, þá er þjónusta djáknans þjónusta hlustunar handa, hugar og nándar.Ef hlutdeild eins þáttar þjónustunnar vantar í myndina er embættið ekki heilt.
Hvaða embættis? Embættis þeirra sem eru kölluð til að hlúa að öðrum og láta sig varða um annarra hag. Fagnaðarerindið er að upphefja smælingjana, gefa hungruðum að eta, þyrstum að drekka, hýsa gesti, klæða nakta, gefa blindum sýn, vitja sjúkraog deyjandi og heimsækja fanga. Embætti þeirra sem ganga við hliðina á Kristi.

“Nýtt boðorð gef ég yður, að þér elskið hvert annað. Eins og ég hef elskað yður, skuluð þér einnig elska hvert annað. Á því munu allir þekkja, að þér eruð mínir lærisveinar, ef þér berið elsku hvert til annars.” (Jóh. 13. 34-35).