Margrét Svavarsdóttir djákni

Þegar ég gekk um götur í Chennai á Indlandi nú í janúar kom mér í hug sena úr Gandimyndinni þar sem Gandi vill ekki að enski kristniboðinn vinni með sér til að berjast fyrir sjálfstæði Indlands. Hann sagðist sjálfur vera kristinn, múslími, hindúi og búddatrúar. Gerði hann mistök þegar hann vildi láta gera öllum trúarbrögðum jafn hátt undir höfði? Þarna á götunum og í þorpum þvottafólksins eða steinhöggvaranna þar sem þeir stéttlausu búa einir af því að enginn stéttahindúi vill vera nálægt þeim, sáum við ferðafélagarnir í ferð með Hjálparstarfi kirkjunnar þennan skelfilega mun sem er á fátækum og ríkum. Allra verst settir eru stéttleysingjarnir. Þeir fæðast inn í samfélagshóp sem samkvæmt aldagamalli hefð hindúismans er fyrirlitinn og öðrum til ókeypis þjónustu. Stéttleysingjar eru 20% af þjóðinni. Ég hugsaði með mér að ef kristinn boðskapur um náungakærleika ætti einhver staðar rétt á sér hlyti það að vera meðal þessa fólks sem farið er með eins og húsdýr.

Sat oft í fangelsi

Ferðin til Indlands var farin til að kynnast hjálparstarfi á vegum kirkjunnar og fyrir vikið hittum við fólk og komumst í aðstæður sem við hefðum líklega ekki áttað okkur á til fulls hefðum við verið á eigin vegum. Við kynntumst mannréttindasamtökunum Social Action Movement, samstarfsaðilum Hjálparstarfs kirkjunnar og stofnanda samtakanna, kaþólska prestinum og stjórnmálafræðingnum P.B. Martin. Starfið er komið svo vel á veg og er nú unnið víða úti í samfélaginu og enda vill séra Martin efla fólkið til að vinna sjálft að réttindum sínum. Hann hefur sjálfur setið í fangelsi oftar en einu sinni fyrir baráttu sína. Hann vill að starfið dreifist svo það standi ekki og falli með einum manni.

Vildir þú vinna 12 tíma á dag?

Aðstaðan í þorpi steinhöggvaranna var hræðileg. Um gisna strákofa lék fnykur af úrgangi og saur - hryllilegur og börnin voru skítug og horuð. Atvinna fólksins er að brjóta niður grjót sem sprengt hafði verið úr klettavegg í hnullunga og koma upp á vörubíl. Steinrykið sveif yfir og egghvasst grjótið undir. Hvernig fyndist þér að þurfa fletja út 10.000 kökur á dag sem allar færu á fínu hótelin í bænum og 12 tíma vinnan þín væri bara að ganga upp í gamla skuld foreldra þinna vegna þess að eldri systur þinni varð að fylgja heimanmundur svo hún gæti gifst? Eða að stór vefstóll tæki upp allt plássið í stofunni þinni heima og þar þyrfti fjölskyldan öll að vinna alla daga mánaðarins nema einn?

Á Indlandi er hughraust fólk

En á Indlandi er hughraust fólk eins og séra Martin og samtök hans sem vinna skipulega að því að brjóta upp þetta ánauðarkerfi. Þróunarstarf er í gangi og ég hafði lesið um það í ársskýrslu Hjálparstarfs kirkjunnar. En það var ótrúlegur munurinn á að bara lesa þetta eða koma á staðinn og sjá þetta með eigin augum. Félagstarfið þar sem er verið að kenna stéttlausum börnum að vinna að breytingum á lýðræðislegan hátt á svo kölluðum barnaþingum var mjög áhrifaríkt. Við heimsóktum líka skóla þar sem börnum er gefin kostur á skólavist sem annars kæmust ekki í skóla og tækniskóla þar sem boðið er upp á nám til að stuðla að mannsæmandi vinnu. Þessu kemur til leiðar að fólk heim á Íslandi er gjafmilt og er að styrkja þessi börn til náms. Þegar nemandi í einum bekknum sem við heimsóttum tók eftir að ég vissi að páfuglinn væri þeirra þjóðarfugl fékk ég hálftíma seinna senda til mín teiknaða mynd af páfugli og orðin: Dare to Dream - achieve for struggle. Happy Republic Day.

Er alls ekki búin að jafna mig

Þarna er verið að vinna frábært starf og vonandi mun Hjálparstarf kirkjunnar styðja við þetta dyggilega áfram. Mig langar til að segja að þau sem eru að kvarta á Íslandinu góða, ættu að fara og sjá þetta með eigin augum. Og þó - ég er ekki viss, því ég er alls ekki búin að jafna mig á þessari upplifun sem ég varð fyrir á Indlandi á 10 dögum í janúar. Og nú er kominn marsmánuður. Ég jafna mig kannski aldrei og hafði þó búið í Afríku í 20 ár. Að sjá marmarahallir í Agra eins og Taj Mahal var stórkostlegt en að sjá betlarabarnagengi og fátæka fólkið á járnbrautarstöðinni þar voru ólýsanlegar andstæður, stimplaðar inn í hugskotsjónir sem eiga eftir að dvelja með mér ævilangt.

Margrét Svavarsdóttir 5/4 2007