Markmið

Námskráin er ætluð sem rammanámskrá þannig að söfnuðir geti útfært hana nánar með hliðsjón af aðstæðum á hverjum stað. Námskráin leiðbeinir um hvernig heppilegast sé að skipuleggja, standa að og meta fermingarstörfin.

Meginmarkmið fermingarfræðslunnar er að:   styrkja trú fermingarbarnsins á hinn þríeina Guð sem það var helgað í skírninni og styrkja trúarvitund þess og það vaxi í kærleika til náungans og lifi í bæn og samfélagi safnaðarins.

Meginmarkmiðið tekur mið af skírninni og þeirri fræðsluskyldu sem hún leggur á herðar fjölskyldu barnsins, skírnarvottum og safnaðar og sem kemur skýrt fram í kristniboðsskipunni og tvöfalda kærleiksboðinu.

Matt. 28:18-20

„Og Jesús kom til þeirra, talaði við þá og sagði: „Allt vald er mér gefið á himni og jörðu. Farið því og gerið allar þjóðir að lærisveinum, skírið þá í nafni föður og sonar og heilags anda og kennið þeim að halda allt það sem ég hef boðið yður. Sjá, ég er með yður alla daga allt til enda veraldar.“

Lúk. 10:27

Jesús svaraði: „Elska skalt þú Drottin, Guð þinn, af öllu hjarta þínu, allri sálu þinni, öllum mætti þínum og öllum huga þínum og náunga þinn eins og sjálfan þig.“

Markmið með fermingarfræðslunni er:

að fermingarbarnið læri að þekkja Guð sem Skapara og að það upplifi sig sem einstakt sköpunarverk og hluta að Guðs góðu sköpun.

að fermingarbarnið þekki boðskap Jesú Krists, og verði ljós merking fórnardauða hans og upprisu.

að fermingarbarnið læri að þekkja Guð sem heilagan Anda, sem vinnur sitt verk í kirkjunni gegnum orðið og sakramentin og skapar trú og kærleika til annarra.

að fermingarbarnið læri og upplifi að í bæninni og í guðþjónustunni er það frammi fyrir augliti Guðs.

að fermingarbarnið leiti svara við mikilvægum spurningum varðandi líf þess og tilveru og fái stuðning til að vaxa sem kristin einstaklingur.

að fermingarbarnið sjái það sem það hefur lært í stærra samhengi og fái hjálp við að lifa sem kristinn manneskja, í sátt við sig sjálft, Guð og samferðafólk sitt.

að á einfaldan hátt að yfirfæra orðið inn í lífsaðstæður unglingsins.

Fræðsla

Leiðaljós námskrárinnar er að vekja, kenna og virkja. Finna þarf ólíkar leiðir í fræðslunni til að virkja fermingarbörnin. Það er því mikilvægt að beita fjölbreyttum aðferðum í fræðslunni og tengja hana við reynslu og líf unglingsins.

Í gegnum fræðsluna skilur unglingurinn betur hvað trúin felur í sér og hver sá Guð er sem er hornsteinn trúarinnar. Til að unglingurinn tileinki sér viðfangsefni fræðslunnar er mikilvægt að hann verði virkur og vinni ólík verkefni, taki þátt í samræðum og spyrji spurninga sem brenna á honum í gegnum alla fræðsluna. Unglingurinn þarf því að vinna  með viðfangsefnið einstaklingslega eða í hóp.

Í fræðslunni (virkja, vekja, kenna) tengir unglingurinn nýtt efni því sem áður hefur verið lært. Hins vegar hefur það sem áður var lært áhrif á það hvernig hið nýja þekking er túlkuð og skilin. Það er síðan Guð sem gegnum sitt orð vekur trú og kærleika hjá einstaklingnum. Í fermingarfræðslunni er því mikilvægt að unglingurinn upplifi nærveru Guðs, og að hann finni leið inn í söfnuðinn og guðþjónustu hans. Þetta er einnig mikilvægt svo að unglingurinn allt lífið vaxi í trú og kærleika og fái dýpri skilning á mikilvægi trúarinnar.

Guðs orði er miðlað í gegnum tungumálið og það mætir unglingnum í lífsaðstæðum hans eins og þegar Kristur mætti börnum og fullorðnum á sínum tíma. Til að þetta geti gerst er mikilvægt að nota fjölbreyttar aðferðir til að tengja orðið lífi unglingsins. Gegnum fræðsluna (virkja, vekja og fræða) getur unglingurinn betur skilið hvað trú er, hver Guð er, sem er höfundur trúarinnar, og hvað trúin felur í sér í daglegu lífi.

Fræðsla um innihald trúarinnar á að tengja við guðsupplifun unglingsins og þau lífsvandamál sem hann er að glíma við. Á þennan hátt fær innihald trúarinnar merkingu í lífsaðstæðum hans.

 

Inntak

Upphaf fermingarfræðslunnar

Markmiðið er:    að fermingarbörnin kynnist hvert öðru og að þau upplifi sig sem hluta af hóp.

Mikilvægir áhersluþættir:

-Kynnist – hrista hópinn saman.

-Skapa góðan anda í hópnum.

-Rætt um væntingar (fermingarbarnsins og fræðarans).

-Kanna hvað fermingarbörnin kunna og taka mið af þekkingu þeirra við frekara skipulag fræðslunnar.                                                                         -Samræður um fræðsluna framundan.

-Skírnin er forsenda fermingar.

Líf unglingsins

Markmiðið er: að hjálpa fermingarbörnunum að leita svara við mikilvægum spurningum um líf sitt og tilveru og styðja þau í að vaxa sem kristnar manneskjur í samfélagi við aðra.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Sjálfstæði og samskipti við foreldra.

-Sjálfsmynd og samskipti við aðra unglinga.

-Mikilvæg gildi (ábyrgð, réttlæti, umburðarlyndi, fjölbreytileiki).

-Lífsstíll, fjölmiðlar, netheimar, fíkniefni.

-Merking lífs, tilvistarspurningar, guðshugmyndir.

-Gleði, von, kærleikur, frelsi.

-Mótlæti í lífinu, ótti, angist, þjáning, þor til að segja nei, dauði, sorg.

Trú kirkjunnar

1.Sköpunin.

Markmiðið er: að fermingarbörnin læri að þekkja Guð sem föður og Skapara og að þau fái hjálp til að sjá hversu sérstök þau eru sem manneskjur og sem hluta af sköpunarverkinu.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Trú á Guð, skynsemi og samviska í ljósi Guðs.

-Guð skapari jarðar.

-Ábyrgð mannsins á sköpunarverkinu, umhverfisvernd.

-Guðs vilji – boðorðin.

2. Hjálpræðisverkið

Markmiðið er: að fermingarbörnin læri að þekkja Guð sem soninn, Jesúm Krist og hjálpræðisverk hans

Mikilvæg áhersluatriði:

-Líf Jesú – starf og boðskapur.

-Jesús – maður og sonur Guðs.

-Synd, fyrirgefning, frelsun.

-Krossdauði, upprisa, uppstigning, endurkoma.

3. Heilagur andi – sakramentin

Markmiðið er:  að fermingarbörnin læri að þekkja og upplifa Guð sem Heilagan anda,- sem er að verki í kirkjunni í gegnum orðið og sakramentin og sem vekur trú og kærleika og sem er nær, hér og nú,  til að hjálpa, hugga og örva til góðra hluta, í helgihaldi kirkjunnar sem og í lífinu öllu.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Heilagur andi að verki, kirkjan og söfnuðurinn.

-Guðs orð og sakramenti: skírn og kvöldmáltíð.

-Trú og kærleikur sem gjafir Heilags anda.

-Trúboð.

-Kærleiksþjónusta.

-Safnaðarstarf.

-Guðsþjónusta.

- Hæfileikar, talentur fermingarbarnsins sjálfs.

-Listsköpun.

4. Bænin

Markmiðið er: að fermingarbörnin læri og upplifi að bænin og guðþjónustan eru leiðir til að tala við Guð og finna fyrir nærveru hans.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Kirkjuárið, kristin tákn, litir kirkjuársins, kristnar hefðir.

-Trúarjátningin,  Faðir vorið.

-Bænir og bænalíf.

5. Biblían

Markmiðið er: að fermingarbörnin læri að þekkja boðskap Biblíunnar og að þau geti flett upp í henni og notað til að styrkja trú sína og andlegan þroska.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Biblían – Guðs orð.

-Læri að nota Biblíuna -geti m.a. flett upp í henni.

-þekki valdar biblíusögur (bæði úr GT og NT).

-Biblían verði þeim handgengin.

Lok fermingarfræðslunnar

Markmiðið er: að fermingarbörnin geti lagt mat á fermingarstörfin, geti tjáð sig um þýðingu fræðslunnar fyrir þau sjálf og mikilvægi fermingarathafnarinnar.

Mikilvæg áhersluatriði:

-Sjálfsmat – hvað hef ég lært? -fræðslan dregin saman.

-Mat á framkvæmd fræðslunnar.

-Persónuleg þýðing fræðslunnar. -Fermingarathöfnin.

Mat Námsmat í fermingarfræðslunni má nota á mismunandi og ólíkan hátt. Símat er það kallað þegar fermingarbarnið fær að vita, allt fræðslutímabilið, hvernig það stendur sig í fermingarfræðslunni. Lokamat er það aftur kallað þegar árangur er fyrst og fremst metinn í lok fræðslunnar.

Markmið fræðslunnar er það viðmið sem er grundvöllur matsins. Spurningin verður hvort settum markmiðum hafi verið náð eða ekki.

Það skiptir fermingarbarnið miklu máli að brugðist sé við virkni þess og þátttöku í fræðslunni. Hægt er að fá fermingarbarnið sjálft til að meta frammistöðu sína, oft nefnt sjálfsmat. Meginspurningin verður þá; hvað hef ég lært? Hægt er að nota ólíkar gerðir af þekkingarprófum. Einnig má ræða við fermingarbörnin í litlum hópum um fermingarfræðsluna. Mögulegt er einnig að ræða við hvert og eitt fermingarbarn um viðhorf þess til fræðslunnar.

Matsaðferðir eru margar en matið á að vera leiðbeinandi um framvindu og árangur fermingarfræðslunnar. Fermingarfræðarinn þarf einnig að leggja mat á eigin störf svo hægt sé að betrumbæta starfið og þróa það áfram.

Ytra skipulag fermingarstarstarfsins

Námsgögn

Heilög ritning er grundvöllur allrar skírnarfræðslu. Í fermingarstörfunum er gert ráð fyrir að ungmennin hafi fengið Nýja testamentið að gjöf frá Gídeonfélaginu. Sums staðar er gerð sú krafa að fermingarbörnin hafi Biblíuna alla undir höndum til notkunar á fræðslutímabilinu, og er það æskilegt.

Sálmabók Þjóðkirkjunnar er notuð í fræðslu og helgihaldi, ásamt öðru efni til tilbeiðslu. Kirkjulykillinn er víða hafður til grundvallar helgihaldi fermingarstarfanna.

Annað kennsluefni er t.d. fermingarkver eða kennslubækur og vinnubækur. Sem fyrr skal kennsluefni miðast við þá grunnsýn og játningu, sem Fræðin minni byggja á.

Stundafjöldi

Fermingarstörfin fara að jafnaði fram á einum vetri og hefjast að hausti í byrjun skólaárs. Annað fyrirkomulag, s.s. námskeið að sumri eða tveggja ára fræðslutímabil, kemur einnig til greina. Ávallt skal þó gætt að tvennu:

• að stundafjöldi sé 45-60 stundir (miðað við 40 mín.); og að
• að starfið sé í beinum tengslum við guðsþjónustulíf, tilbeiðslu og þjónustu safnaðarins.

Stundirnar skiptist í:

• fræðslu (30 stundir);
• kirkjusókn (3-10 guðsþjónustur);
• þátttöku í safnaðarstarfi (8-12 stundir); og
• sameiginlega fundi með foreldrum og fermingarbörnum (4-8 stundir).

 

Fermingaraldur og tími ferminga

Að jafnaði fari fermingarstörfin fram, þegar börnin eru í 8.bekk grunnskóla, þ.e. á 14. aldursári. Sá aldur er þó ekki bindandi, en frávik séu borin undir prófast.

Fermingar fari fram í apríl hið fyrsta. Æskilegt er að um bænadaga og páska sé ekki fermt. Haustfermingar fara að jafnaði fram í október. Um fermingar vegna sérstakra aðstæðna gildir samkomulag milli prests og aðstandenda fermingarbarnsins.

Hópastærð

Hver fermingarfræðari skal alla jafna hafa umsjón með 60-80 fermingarbörnum hið mesta. Þau skiptist í 3-4 hópa, en ekki séu fleiri en 20 í hverjum hóp. Við vinnu sem krefst smærri hópa er mælt með 5-6 ungmennum í hóp.

Fermingarfræðarar

Í stórum prestaköllum og þar sem ástæða þykir til skal sóknarprestur ráða með sér fermingarfræðara, sem starfi á ábyrgð hans. Gera verður þær kröfur til fræðaranna, að þeir séu kirkjulega sinnaðir og vel heima í guðfræði og uppeldisfræði. Fræðsludeild þjóðkirkjunnar ber, í samvinnu við fermingarstarfanefnd, að hafa umsjón með árlegum námskeiðum fyrir fermingarfræðara. Þátttaka starfsfólks og sjálfboðaliða safnaðarins gefur störfunum aukna vídd, og er sérstaklega minnt á organista og djákna í því sambandi.

Fermingarstarfahópar

Sóknarprestur leiðir fermingarstörfin og ber ábyrgð á þeim, en sér til fulltingis skyldi hann hafa hóp fólks, sem taki þátt í stefnumótun og framkvæmd starfanna. Fermingarstarfahópurinn hefur umsjón með gerð þess þáttar safnaðarnámsskrárinnar, sem varðar fermingarstörfin.

Stærð og samsetning hópsins ræðst af aðstæðum á hverjum stað. Í smærri prestaköllum gæti sóknarpresturinn kallað organista og einn fulltrúa sóknarnefndar til liðs við sig. Annars staðar mætti bæta við fulltrúa unga fólksins, t.d. úr æskulýðsfélaginu, og karli eða konu úr safnaðarfélagi, bræðrafélagi eða kvenfélagi. Einhver úr hópi hins trúfasta kirkjufólks gæti einnig verið dyggur liðsmaður. Þá er mikilvægt að þar sem aðrir fermingarfræðarar en presturinn koma að starfinu, s.s. djáknar, séu þeir hafðir með í ráðum við skipulagningu og mótun markmiða.

Forskóli fermingar

Forskóli fermingarfræðslunnar er ætlaður börnum í 7. bekk grunnskóla. Forskólinn er m.a. viðbrögð kirkjunnar við þverrandi biblíuþekkingu barna. Þar sem ákveðin biblíuþekking er forsenda trúfræðslu er m.a. unnið með valdar biblíusögur á fjölbreytilegan hátt. Reynt er að beita öðrum aðferðum í fræðslunni samanborið við hefðbundna fermingarfræðslu.

Foreldrasamstarf

Í tengslum við fermingarfræðsluna er mikilvægt að virkja foreldra barnanna sem mest. Fermingin sjálf er stór dagur í lífi fjölskyldunnar og þess vegna er brýnt að hafa sem best samband við fjölskyldur fermingarbarnanna. Fermingin gefur auk þess gott tækifæri til að tengja fjölskyldurnar nánar kirkjunni.

Foreldrar þurfa að vita nánar um hvað fræðslan snýst og þess vegna eru fundir með þeim nauðsynlegir. Til að virkja foreldrana enn frekar má fá fjölskyldurnar og fermingarbarnið til að vinna eitthvað ákveðið saman í fermingarfræðslunni.