Háteigskirkja

 

Taizémessur

Bræðrasamfélagið

Taizé er lítið þorp, hálffalið milli hæða í austurhluta Frakklands skammt frá bænum Cluny. Þar hefur samkirkjulegt samfélag bræðra starfað frá árinu 1940. Kjarninn í tilveru bræðranna eru þrjár daglegar bænaguðsþjónustur. Nú heimsækja Taizé fjöldi fólks, ólíkrar lífsreynslu, á öllum aldri og alls staðar úr heiminum, til þess að lifa um stund með bræðrunum í bæn og íhugun.

Bróðir Roger kom í fyrsta skipti til Taizé árið 1940, og var þá 24 ára gamall. Hann dreymdi um að stofna samfélag, sem hefði „Krist og fagnaðarerindið að grundvelli”. Hann valdi þessu samfélagi stað, þar sem mikil mannleg þjáning réði lífi fólks. Það geisaði stríð og heimili hans varð athvarf margra flóttamanna, sérstaklega Gyðinga, sem flúðu undan yfirgangi Nazista. Að tveim árum liðnum bættust fleiri í hópinn. Árið 1949 voru bræðurnir orðnir sjö, og ákváðu þeir þá að lifa einlífi það sem eftir var ævinnnar. Fjöldi þeirra, sem gengist hafa undir klausturheiti hefur aukist ár frá ári.

Í upphafi voru bræðurnir frá hinum ýmsu mótmælendakirkjum, síðan bættust rómversk-kaþólskir í samfélagið. Hér er því bæði um samkirkjulegt samfélag að ræða og fjölþjóðlegt. Bræðurnir búa ekki allir samtímis í Taizé, smáhópar setjast gjarna að meðal fátæks fólks á ýmsum stöðum í heiminum og iðka þar kristið líferni í bæn og náungakærleika. Frá árinu 1966 hefur kaþólskt systrafélag tekið að sér og skipulagt móttöku og uppihald gesta sem til Taizé koma, en þeir skipta þúsundum. Það þarf að panta vikudvöl að sumri með miklum fyrirvara, en það er ekki eins þéttsetinn bekkurinn á veturna.
Köllun Taizé er að vinna að samfélagi allra manna, að vera „dæmisaga um samfélag”. Frá upphafi hefur takmarkið verið að sætta og sameina sundraða kristna kirkju. Sáttargjörðin nær til allra, vegna þess að kirkjan er öllum athvarf.

Unga fólkið

Bræðurnir í Taizé lifðu frekar einangruðu lífi fyrstu 20 árin. Smám saman fjölgaði þeim sem heimsóttu þorpið. Stóran hluta ársins koma gestir frá ýmsum löndum og taka þátt í vikulöngum samverum. Unga fólkið tekur þátt í bænaiðkun samfélagsins og í samræðuhópum, þar sem menn deila með sér áhyggjum og dýpstu vandamálum lífsins og láta ljós heilagrar ritningar bregða birtu á líf sitt. Það er ljóst að ungt fólk alls staðar í heiminum leitar að leiðum til þess að endurnýja bænalíf sitt og lífsstíl. Margir koma til Taizé til að reyna íhugun og þögn kyrrðardaganna. Starfið er ekki einvörðungu bundið við Taizé. Bræðurnir kynna og breiða út markmið samfélags síns með heimsóknum og þátttöku í mótum víða um heim. Þannig geta hundruð þúsunda manna komist í kynni við boðskap Taizé-bræðranna. Taizé-bræðurnir vilja ekki mynda „hreyfingu”. Þeir leggja stöðugt áherslu á ábyrgð einstaklingsins, að hver einstaklingur iðki kristna trú og líferni í umhverfi sínu.
Bróðir Roge skrifar árlega bréf, þar sem hann gefur fólki ráðleggingar í tilteknum vanda og leggur áherslu á nokkur sígild grundvallaratriði kristinnar trúar, sem alltaf þarf að hafa í huga. Þessi bréf skrifar hann sjálfur eða í samvinnu við hóp bræðra í Taizé eða á meðan hann er í heimsókn á Indlandi, í Afríku eða Mið- og Suðurameríku. Þau eru gefin út í lok hvers árs og í tengslum við árlegt „Evrópumót” sem haldið er yfir áramót, þar sem ungt fólk safnast saman til bæna og íhugunar.

Tónlistin

Í áranna rás hefur tónlistin í Taizé tekið miklum breytingum. Sívaxandi fjöldi ungs fólks af ólíkum uppruna, tungumálum, menningu og stéttum heimsækir Taizé, gerir miklar og nýjar kröfur til tónlistarinnar. Taizé-vinurinn, tónskáldið og tónlistarmaðurinn Jacques Berthier frá París kemur hér til hjálpar. Honum og bræðrunum hefur tekist að koma til móts við þessar nýju þarfir með tónlist, sem einkennist af stuttum lögum, sem auðvelt er að muna og útsetningum, sem stöðugt bæta við nýjum blæbrigðum í endurtekningunni, frambornum af kór, einsöngvurum eða hljóðfæraröddum. Tónlist í háum gæðaflokki þrátt fyrir einfaldleika sinn.

Það er fjölþjóðlegt andrúmsloftið í Taizé, þess vegna eru textar gjarna á latínu, sérstaklega viðlögin. Latínan er hlutlaus, hún dregur ekki taum eins tungumáls fram yfir annað, við erum stödd á hlutlausu svæði. Framburðarvandamál eru lítil sem engin.

Markmið tónlistarinnar er bænin, sameiginleg bæn, hvort sem um er að ræða litla hópinn, messuna eða fjölmenna samkomu. Sá háttur að endurtaka stuttar bænir eða bænasöngva á sér djúpar rætur í kristnu trúarlífi: Hér má nefna Jesú-bænina, sem feður grísku rétttrúnaðarkirkjunnar hafa iðkað um aldir og margir hafa að nýju fundið hvíld og gleði í (Drottinn Jesús Kristur, sonur Guðs, frelsari heimsins, miskunna þú oss) og notkun talnabandsins meðal rómversk-kaþólskra. Þessi bænaaðferð getur komið á innra jafnvægi með okkur, svo að andi okkar verði opnari og mótttækilegri fyrir því sem er nauðsynlegt og mikilvægt í lífinu.

Samantekt um Taisémessur: Sr. Tómas Sveinsson.

 

Háteigsvegur 27-29, 105 Reykjavík. Sími 511 5400 , fax 511 5411 · Kerfi RSS