Alli voru í sínu fínasta!  Séra Dalla predikaði. Hennar ræða fer hér á eftir.

PRÉDIKUN FLUTT

Á HÓLAHÁTÍÐ 14. ÁGÚST 2011.

Hóladómkirkju, 14.ágúst 2011.

Hús á sandi og á bjargi.

Náð sé með yður og friður frá Guði skapara og frelsara vorum Drottni Jesú Kristi.

Vormisserið hafði verið einkar votviðrasamt og hann hélt sig við það sama þennan laugardag. Í forstofunni var kona enn að hrista af regnhlífinni sinni, á báðum áttum með það hvort hún ætti að vera eða fara. “ Er þetta ekki voða ljót mynd “? spurði hún þann síðasta í biðröðinni. “ Nei, það á nú ekki að vera “ “ En er hún þá ekki voða mikið söguleg “ ? “ Jú, víst er hætta á því “

Áhorfendurnir í rauðum plusssætum áttu fyrir höndum áhrifamikla kvikmynd. Sumum þótti hún ef til vill ljót. Átakanlegt var það þegar einkasonur hjóna, unglingspiltur , hengdi sig . Stöðugar aðfinnslur og snuprur verkstjórans urðu honum ofviða.

Hann átti ekki að fá leg í vígðum reit en nýi og ungi presturinn Marteinn Lúter gekk gegn þeirri venju . Hann setti sig gegn hefðinni.

Og var það ekki ljótt af honum að svipta móður gleðinni af gjöf sem hún hafði af litlum efnum keypt handa fatlaðri dóttur, ungri að árum? Hinn mikli áróðursmeistari dr. Eck var í bænum og af honum hafði hún keypt aflátsbréf. Þegar vernd mömmu sleppti átti litla stúlkan vísa vist í eilífðinni. Dr Lúter sagði henni að bréfið væri einskis virði,það væri blekking ein.

Hún hélt að hún hefði skotið jarðföstum steini undir framtíð dótturinnar, en presturinn góði kollvarpaði því og tilvera þeirra var runnin út í sandinn.

Hvað kom honum til ?

Af hverju, já hvernig dirfðist hann að kippa örygginu undan fótum þessara mæðgna? Hafði hann réttar fyrir sér en aðrir ?

Reyndar beindi hann þeirri spurn að sjálfum sér því að skoðanir hans gerðu hann brátt brottrækan úr samfélagi kirkjunnar. “ Get ég einn , gegn kirkjunni, haft rétt fyrir mér “ spurði hann . Og svarið var í senn nei og já. Einn og óstuddur hafði hann ekki fundið sterkari grundvöll,en jú, víst bar hann fram nýja og betri kenningu um tilveruna með hjálp. Hann stóð styrkum fótum á bjargi með það sem hann las um Guð í Biblíunni.

II

Maðurinn á rauðu peysunni orðaði þetta vel , hvað það er að byggja hús sitt á bjargi.

Utan yfir peysuna klæddist hann vænum jakka, af því að kalt var í veðri þennan vetrarpart sem ég sat tíma hjá honum.

En fljótlega varpaði hann af sér jakkanum, því honum var heitt innra af áhuga . Og svo voru ermar brettar upp.

“ Ég er ekkert án ykkar. Þegar ég geng út úr stofunni og er einn, er ég ekki lengur. Þið gerið mig að mér. Þegar ég er með barnabörnunum mínum að gefa þeim mjólk og köku og að horfa á þau róla sér, þegar ég stend á rauðu ljósi og horfi á hitt fólkið bíða og halda áfram þegar það er óhætt, þá er ég til”

Stór orð og koma við okkur. Það er ekki á hverjum degi að maður fær svo mikla viðurkenningu. En þetta er satt. Það finnum við. Ein á báti erum við í lausu lofti, með erum við á föstu landi og stöndum á bjargi.

Nú er það svo að þessi maður, hæfur og lærður, er langt frá því að vera hlýr og elskulegur, en það er sama, hann efast ekki,hann veit að þetta er sannleikur. Af því að hann hefur frá unga aldri fundið ást Guðs og áhuga á sér. Það er sambandið við Guð sem gerir hann öruggan og gefur honum stað, það er þess vegna sem hann mælir sig út frá sambandi við annað fólk, það er þess vegna sem hann skrifar kennslubækur um guðfræði, það er þess vegna sem hann skrifar opin bréf og pistla í blöð til að verja rétt annarra. Af því að hann og það er eins með okkur, sem kristin erum, við vorum umkomulaus og réttur okkar troðinn, en með Guði eigum við stað.

Þennan dag var hann að viðra við okkur nýja og miklu betri þýðingu á ljóði englanna, sem þeir sungu nóttina sem Jesús fæddist hér í fjárhúsi. Við lesum í nýju þýðingunni okkar:

“ Friður á jörðu og velþóknun Guðs yfir mönnum” og eitthvað svipað hljóðar þetta í þýðingum frönskum, sem er það sem hann les. En , sagði hann,miklu réttara er :

“Friður á jörðu og vellíðan fyrir fólkið.”

Það er Guði þóknanlegt að við höfum það gott. Það er að byggja hús sitt á bjargi. Um þetta eru boðorðin, þau eru tilboð frá Guði. Fyrsta boðorðið greinir frá því hve gott líf er að eiga hann að Guði, en festa sig ekki við blekkingu.

…

Andstæðuna við þetta kallaði Svisslendingurinn Karl Barth, Ekkertið, das Nicthige. Það er líf í myrkri og tómi, að vera sambandslaus við Guð er að vera sambandslaus í tilverunni.

III

“ Þar var ekki efinn “ Þar var ekki efinn.” Þar var fólk ekki í neinum vafa um að Guð er til að það er hann sem vakir yfir og hjálpar og aldrei fórum við að sofa ,börnin, nema með bænarorð á vörum” .Þetta sagði mér kona um bernskuheimili sitt og þetta vegarnesti hefur reynst henni vel og oft hefur hún þurft að grípa til þess.

Þessi vissa er að byggja hús sitt á bjargi.

En við skulum ekki halda að þau sem setja allt sitt traust á Guð, sofna með bænir á vörum og vakna við Biblíuvers sjái ekkert nema brosandi sól og eygi hvergi ský á himni. Nei, það er mikil blekking.

Sumarið hefur reynst okkur skóli í þolinmæði og trúnaðartrausti. Bændur hafa haft ærna ástæðu til að óttast komandi vetur, í sumum sveitum er stór hluti túna kalinn,heyfengur er víða svo miklu minni að sumir verða að skera niður bústofn og skerða tekjur. Og það er ekki bara afkoman sem er í veði og veldur áhyggjum,það er ánægjan af að umgangast skepnurnar, að vera með í að byggja upp sveitina. Sé Mogganum flett blasa við atvinnuauglýsingar frá útlöndum. Hér er velmenntað fólk sem þekkt er að góðum afköstum, en hér heima er ekki rúm fyrir það.

Þetta er grafalvarlegt mál.

Frá því siðbótin var kynnt í Þýskalandi hafa bönd á milli lúterskrar þjóðkikju og ríkis verið traust. Furstar voru helstu bandamenn hins nýja siðar og þegar þjóðhöfðinginn snerist til lútersks siðar, fylgdu þegnarnir með. Við höfum hingað til notið þess að hvort styður annað, kirkja og ríkisvald, enda er það snar þáttur í hugsun fylgjenda Lúters að fyrst nú Guð hefur af mildi sinni gefið okkur traust, byggt um okkur rammgerva borg og gefið okkur líf fyllt af vellíðan og lagt fyrir okkur góðu verkin af náð ,liggi eðlilega við að við reynumst góðir og hollir borgarar, eins og sr. Björn í Sauðlauksdals orðar það :

“Ég skal þarfur þrífa

þetta gestaherbergi,

eljan hvergi hlífa,

sem heimsins góður borgari.”

Og síðar:

“Annar kemur eftir mig sem hlýtur.”

Hér er ekki efinn. Við erum réttlát þjóð, sem varðveitir trúnað, eins og sagði í lexíu dagsins.

Vellíðan okkar er gjöf frá Guði. Vellíðan. Hvað er vellíðan ? Það er að líða vel með sig og líf sitt. Það er að vita að kvöldi að við höfum unnið það sem Guð lagði fyrir og gert rétt.

Við eigum verk fyrir höndum til að byggja að nýju öruggt þjóðfélag en það gerist ekki af sjálfu sér.

Við höfum raunar mikið að hlakka til og þakka fyrir, við eigum unga þjóð og nægt vinnuafl. Við eigum reyndar of marga sem sitja með hendur í hrúgu, eins og hér var sagt í Blönduhlíðinni. Við of mörg freistumst til að borga svart til að spara okkur í núinu en erum að eyðileggja framtíðina og bregðumst trúnaði.

Þar með rennur hún út í sandinn.

Við eigum fyrir höndum sögulega nútíð.

Megum við ekki treysta því að hún verði farsæl ?

Jú, því að hér er ekki efinn.

Guð slær um okkur veggjum og hann er bjargið.

Dýrð sé Guði föður, syni og heilögum anda um aldir alda. Amen..

Margrét Sigtryggsdóttir, 15/8 2011 kl. 11.38