Fjórða umræðukvöldið í Glerárkirkju sem Eyjafjarðarprófastsdæmi stendur fyrir um stefnumál kirkjunnar fjallaði um Handbók og helgisiði. Sr. Kristján Valur Ingólfsson, verkefnastjóri á sviði helgisiða var frummælandi mánudagskvöldið 1. nóvember en hann hefur um árabil tekið þátt og leitt starf helgisiða- og handbókarnefndar.

Fjórða umræðukvöldið var um handbók og helgisiði. Sr. Kristján Valur Ingólfsson verkefnisstjóri á Biskupsstofu hefur um árabil haldið utan um verkefni handbókar og helgisiðanefndar kirkjunnar.

Í erindi sínu svaraði hann eftirfarandi spurningum í inngangi: Hvað er handbók? Hvað eru helgisiðir? Hvert er hlutverk atferlis? Handbók og helgisiðir – til hvers?

Í seinni hluta inngangsins fjallaði hann um hlutverk atferlis í helgisiðum á athyglisverðan hátt. Benti á að á 19. öldinni og langt frameftir þeirri 20. hafi af skynsemisástæðum dregið mjög úr þessum þætti helgisiða. Endurnýjun systrakirknanna á helgisiðum á síðari hluta 20. aldar leiddi til endurheimtu fornra hefðar sem endurspeglast í handbókinni 1981. Þá svarar hann spurningunni til hvers handbók sé: „Prédikunin, það er tjáning og túlkun Guðs orðs til samtímans, er lykillinn að öllu helgihaldi og hið raunverulega inntak þeirra. Helgihald sem ekki predikar sjálft, það er, boðar Guðs orð og ber því vitni, er bæði dautt og stirðnað. En það á að vera lífgefandi kraftur trúarinnar.“

Þá fór hann yfir störf helgisiðanefndar og rakti þróun mála frá helgisiðabókinni 1981 sem nú er notuð. Hann endaði með því að lýsa stöðu mála. Helgisiðanefnd er að ganga frá ákveðnum þáttum. Grundvallarsjónarmiðið er að staðfesta helgisiðabókina frá 1981 með endurskoðuðu skírnarritúali og textaröðum A og B en röð C felld út. Það sem helgisiðanefndin leggur til er auknar leiðbeiningar og fleiri valkosti.

Eftir að hafa greint frá stöðu mála fór hann í hina almennu guðsþjónustu. Í tengslum við hana lýsti hann hlutverki helgisiðanefndar og helgisiðanna í kirkjunni. Það eru margir sem þurfa að koma að endurskoðun helgisiða í kirkju og þarf að vera samfara endurskoðun á sálmabók sem stendur yfir. Auk þess þarf að skoða það í tengslum við samstarfskirkjurnar. Hann benti á aðkoma djákna að guðsþjónustunni og leikmanna sem er eðlilegt út frá guðfræði lútherskrar kirkju. Það var afar áhugaverð yfirferð hjá honum um liði messunar og þeir liðir sem eru til skoðunar sérstaklega. Hér fer á eftir hluti úr erindi hans þar sem hann nefnir þau atriði í almennri guðsþjónustu safnaðarins sem eru til skoðunar og verða m.a. til umræðu á næstu prestastefnu.

Annað atriði í helgihaldi kirkjunnar sem hann dvaldi við og taldi mikilvægt var útfararritúalið. Hann lagði áherslu á sálgæsluna í helgihaldinu við og í kringum útfarir. Trú kristins fólks er að ekkert geti skilið það frá Guði, ekki einu sinni dauðinn. Á þeirri trú þarf þjónustan við útfarir að byggjast. Hann kom inn á verkaskiptingu útfarastofa, þessarar trúarlegu þjónustu og þátt safnaðarins við útför. Og sagði í því sambandi: „Sérhver útfararguðsþjónusta er safnaðarguðsþjónusta.“

Hægt er að hlusta á erindið í heild og viðbrögð við því. Auk þess má nálgast erindið á Pdf-formi hér.

Hlusta á erindi Kristjáns Vals Ingólfssonar

Hlusta á viðbrögð Hildar Eir Bolladóttur

Að lokum fjallaði hann um skírn og hjónavígslu. Hann taldi gott að flýta sér hægt því að það gæfi kost á að fleiri kæmu með athugasemdir til nefndarinnar þar sem helgisiðabók er sameiginlegt mál kirkjunnar allrar.

Guðmundur Guðmundsson, 8/11 2010 kl. 0.32