Sjötta umræðukvöldið fjallaði um jafnrétti og sjálfbærni. Framsögumaður var Andrea Hjálmsdóttir fulltrúi Vintri grænna í bæjarstjórn. Bjarni Guðleifsson forfallaðist vegna veðurs en sr. Guðmundur Guðmundsson var með hugvekju um hugtökin. Hér er samantekt á erindi Andrea sem er hægt að skoða á You-tube.

Andrea Hjálmsdóttir lagði áherslu á að fram fari samræða um þjóðgildin og þakkaði þetta frumkvæði að skapa vettvang fyrir hana í kirkjunni.

Henni fannst það tilhlýðilegt að eini kvenoddvitina í bæjarstjórn á Akureyri fjallaði um jafnrétti. Það hefur verið henni mikið baráttumál. Aftur á móti hefðu þau verið mikið á könnu kvenna og þyrftu karlar að koma meira að jafnréttismálum.

Erindi Andreu Hjálmsdóttir á You-tube

Það er ekki næganlegt að sýna fram á meira jafnvægi milli kynjanna t.d. á Alþingi heldur þarf að leggja áherslu á breyttan hugsunarhátt. Hún vísaði á hugleiðingar Gunnars Hersveins að jafnrétti er ekki aðeins á opinberum vettvangi heldur hefur með gildi og viðhorf að gera. Í því sambandi ræddi hún um stöðu sína á pólitískum vettvangi. Jafnrétti vildi hún fylgja eftir þar. Hún lagði fram áhugaverða skilgreiningu á feminisma. Feministi er sá sem telur að jafnrétti kynjanna hefur ekki verið náð og vill gera eitthvað í þeim málum. Taldi það minna ógnvekjandi en aðrar skilgreiningar en kom hún inn á fordóma gagnvart feministum og jafnréttissjónarmiðum. En sá þráður var tekinn upp í umræðunum að þó á ytra borði virðist jafnrétti jafnvel vera náð er langt í frá að raunverulegt jafnrétti sé komið á.

Hún tók upp umræðuna úr bók Gunnars Hersveins um valdið. Það hefur tvær hliðar, það er formlegt en janframt dulið og það er öllu erfiðara að eiga við það. Valdið er eins og völundarhús og leitar allra leiða til að viðhalda sér. Þess vegna er það mikilvægt að greina viðhorfin og gildin og taka þau til endurskoðunar. Tók hún dæmi af kostningarbaráttu sinni hvernig frambjóðendur fóru í pontu hver á eftir öðrum og fengu svo spurningar en samræðan fór ekki fram. Velti því fyrir sér hvort þetta hefði verið svona ef konur hefði hannað valdkerfið. Hún tók undir sjónarmið Gunnars að kyn er funheit pólitísk breyta sem margir vilja ekki horfast í augu við. Þess vegna þarf að skoða gæði jafnréttis ekki aðeins tölfræðina.

Hún skoðaði hefðbundið kynjamunstur. Konur eru álitnar hafa yfirburði í umönnunarstörfum, kennslu og ræstingum, en karlar í stjórnunarstörfum og framleiðslu. Hún spurði sig hvort baráttan fyrir jafnrétti hefði verið auðveldara þegar rauðsokkurnar voru að byrja, nú væri misréttið meira falið og dulið á sama tíma og fólk telur að jafnrétti hafi verið náð. Hún fór aðeins yfir stöðuna í íslensku þjóðkirkjunni. Það er kannski talandi dæmi sem endurspeglar stöðuna í samfélaginu. Það er ekki opinber andstaða við vígslu kvenna en staða þeirra er ekki til jafns við karla varðandi biskupsembætti, á kirkjuþingi og prestsembætti í Reykjavík. Í umræðunni kom fram að þetta er þróun sem tekur tíma og bent á að konur eru orðnar í meiri hluta í guðfræðideild.

Þá vísaði hún í rannsóknir máli sínu til staðfestingar að jafnrétti er stöðug barátta. Við ályktum sem svo að það koma betri tíð með nýrri kynslóð, en rannsóknir hennar sýndu þveröfugt að unglingar í dag hafa íhaldssamari viðhorf en jafnaldrar þeirra fyrir 20 árum. Efla þarf viðhorf til jafnréttis. Sterkasta vopnið er fræðsla og skólar þurfi að efla jafnréttisáherslu og er það áhyggjuefni að áherslan er ekki nægileg á það í námskrám. Vildi leggja áherslu á samábyrgð, sú staðreynd að við getum haft áhrif á samfélag okkar og stuðlað að samfélagi jafnréttis. Samræðan er mikilvæg til að skerpa þau grunngildi sem við viljum hafa í heiðri.

Hitt orðið sem var til umræðu var sjálfbærni. Sjálfbærni og jafnrétti heyra saman. Það virtist hafa verið viðurkennt sjónarmið að mikill vill meira, að græðgin væri eðlileg. Sem félagsfræðingur og feministi taldi hún að hægt væri að breyta hegðun manna. Oft er talað um eðli til að afsaka ákveðna breytni og íhaldsemi. En markiðið er að stuðla að ábyrgara lífi. Hún hefur því trú á að við getum farið aðra áttir varðandi hlutverk kynjanna sem eru vænlegri fyrir okkur. Sjálfbærni og ábyrg hegðun heyra saman. Nægusemi er eitthvað sem þarf að kenna og leiðir til þess að við endurmetum það sem við höfum.

Varðandi bæði þessi hugtök jafnrétti og sjálfbærni, erum við að tala um jafnvægi, jafnvægi milli manna og náttúru, jafnvægi milli karla og kvenna, en einnig jafnvægi milli þjóða. Markmiðið er að allir njóti jafnréttis. Við þurfum að kenna hvert öðru að virða aðra jafnt við okkur sjálf, bera virðingu fyrir sjálfum sér, öðrum og náttúrunni. Leiðir til þess að endurskoða þarf það sem við köllum framfarir. Það er ekki afturför fólgin í sjálfbærni. Við þurfum að skila jörðinni af okkur til komandi kynslóða ekki síðri en við tókum við henni. Borðum það sem við þurfum en ekki meira.

Hún benti á eina tilvitnun í opinbera heimild í bók Gunnars þar sem djörfung og óútreiknanleiki útrásarvíkinganna var lofuð, en hún vildi taka önnur gildi fram yfir með honum eins og varkárni og aga. Við þurfum að spyrja okkur hvað þurfum við og hverju getum við sleppt. Við þurfum að lifa í sátt við náttúru og umhverfi.

Merki: Fræðslukvöld, Fullorðinsfræðsla, Þjóðgildin

Guðmundur Guðmundsson, 15/3 2011 kl. 14.56