Living as Free People / Að lifa sem frjálst fólk

Text: John 17: 9-19                                                            *Íslensk þýðing niður

Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ. -Amen.

1.
Today’s Gospel text is a part of the long prayer Jesus offered just before his suffering on the cross. In this prayer, Jesus shows that he is one with God the Father, and he is also praying for his disciples.

There are many important teachings here, but today, I want us to think about the deep meaning of verse 16: "They are not of the world, even as I am not of it."

First, let’s remember what Jesus taught the disciples before this prayer. In his final teaching to them, he said, "I appointed you so that you might go and bear fruit—fruit that will last" (15:16). And in his prayer, he clarifies that "bearing fruit" means "that they know you, the only true God, and Jesus Christ, whom you have sent" (17:3).

In this case, "knowing" doesn't just mean knowing the names of God and Jesus as information. It means entering into a right relationship with God and Christ. In other words, it means accepting the Name of God and Christ.

In verse 11 of today’s text, Jesus prays, "Protect them by the power of your name, the name you gave me... While I was with them, I protected them and kept them safe by that name you gave me." To be "protected by the Name" means nothing other than being protected under the authority that the Name represents.

Jesus received his name from God the Father. As we know, the name "Jesus" means "God saves." Also, when God the Father spoke with Moses, He described Himself as "I AM WHO I AM." This expression became the word "Yahweh," which we generally know as the name of God the Father.

This name "I AM"—or rather, what it points to—is very unique. A Japanese pastor I respect once said about this name: "The expression 'I AM' is a declaration of unconditional existence. It is a word that shows ultimate freedom. And it shows that this freedom is the very nature of God."

When we are protected by God’s Name, we are within the freedom that belongs to God. Those of us who believe and accept God’s Name receive the freedom that the Name brings. This might be related to the fact that we are created in the image of God. When we have faith, freedom becomes a part of who we are, too. Let’s keep this point in our hearts first.

2.
Now, let’s look at verse 16: "They are not of the world, even as I am not of it." Here, it clearly means that we, as believers, "do not belong" to this world.

Right after this, in verse 17, Jesus says, "Sanctify them by the truth." And in verse 19, he says, "I sanctify myself, that they too may be truly sanctified." In the original language, the words for "sanctify" (be holy) and "dedicate" or “belong”  are actually the same.

When we hear the word "holy," we usually think of something "pure" or "without sin." But the original, primary meaning is "to cut out" or "to set apart." It means taking a part of the whole and "setting it aside for God." From there, it comes to mean "used by God" or "belonging to God."

Baptism is also a way of being set apart for God. By being baptized, we "belong to God." Paul says in the letter to Galatians: "So in Christ Jesus you are all children of God through faith, for all of you who were baptized into Christ have clothed yourselves with Christ" (Galatians 3:26-27).

That is why we do not belong to this world. Even though we live in this world, we belong to God and to the Kingdom of God.

However, Jesus also says this in verse 15: "My prayer is not that you take them out of the world but that you protect them from the evil one." If we truly belong to God, why doesn't Jesus take us to the Kingdom of God right away?

3.
To put it simply, it is because we are created to live through this life in this world. Living in this world is important. Through the Exodus, God the Father led the Jewish people to the Promised Land. He did not lead them straight to heaven. He led them to a land where they could live in this world. In the Lord’s Prayer, Jesus taught us to pray, "Give us today our daily bread." Even in this one line, we can see how important it is to "live for today."

In the Gospel of John, there is a strong focus on the conflict: "Jesus vs. the World." The basic tone of John is that this world is evil and ruled by Satan. It says the world hates Jesus and will also hate his disciples.

In spite of this, why does Jesus wish for us to stay in this world instead of taking us out of it? It is because there is still a possibility for "bearing fruit." It is because there are still many people who should believe and accept the Name of Jesus.

Even though Jesus has a very negative view of this world, the gate to the Kingdom of God is still open to this world. Even in the Gospel of John, which is so critical of the world, there is one part at the very beginning that is not negative at all.

Chapter 3, verse 16-17: "For God so loved the world that he gave his one and only Son, that whoever believes in him shall not perish but have eternal life. For God did not send his Son into the world to condemn the world, but to save the world through him."

Because of this, the Kingdom of God is still open to the world. And Jesus expects us to bring more "fruit"—to lead people to the Name of Jesus. He leaves us in this world and gives us this mission. That is why the church should always be a place that shares the Gospel and proclaims it.

4.
We do not belong to this world, but we live in this world. Not belonging to the world means that we are not ruled by the world. However, this world tries to control us and sets many traps for us.

When Jesus sent out his disciples, he said: "I am sending you out like sheep among wolves. Therefore be as shrewd as snakes and as innocent as doves" (Matthew 10:16).

To follow Jesus in this world, we need the help of the Holy Spirit. Getting help from the Holy Spirit does not mean we don’t have to do anything ourselves. Rather, the Holy Spirit helps us so that we can make an effort and think clearly.

To avoid being ruled by this world, it is important not to give in to temptation. But it is also essential to distinguish between what belongs to God and what comes from this world.

Roughly speaking, things related to God’s nature—such as love, peace, freedom, and justice—can be seen as coming from God. On the other hand, things like hatred, lies, violence, injustice, and unkindness are "specialties" of this world.

But in reality, telling the difference between what belongs to God and what belongs to the world is not that easy. Sometimes, even things that start as good and pleasing to God can become traps that lead us back under the world’s control.

There was a wonderful theologian and Catholic priest named Henri Nouwen from Holland. He was active in the late 1900s. In his book in 1974, “Out of Solitude”, he wrote something like this:

"In our result-oriented society, the desire to be useful might be seen as a sign of mental and spiritual health. But it can also cause us to lose confidence in our own worth and make us unable to move.

The desire to do something meaningful often goes too far, and we start to use the results of what we do as a ruler to measure our own value. When that happens, we don’t just think we 'did' something; we start to think that we 'are' what we have achieved."

Nouwen warns us that when we reach that point, we fall into a trap:

"Without even knowing it, we fall into a false belief. We start to think that life is a big scoreboard where someone is writing down points to decide our value. By the time we realize it, we have already sold our souls to the many people who are doing the grading."

5.
I feel that this warning is very helpful for us today. Something that starts with a positive desire to achieve good results can eventually take control of us. This danger is very real.

For example, imagine we post something on Instagram or YouTube to entertain or teach others. If many people watch it and follow us, and if the content is healthy and helps others, that is successful without any problem.

However, if the number of views or followers starts to decrease for some reason, we might feel anxious, as if we ourselves are being rejected. We might lose our confidence. If this goes too far, we lose our freedom. We end up letting followers we have never even met decide our value as human beings.

To be honest, this was a real struggle for me, too. I thought about the number of people attending our meetings. In 2024, we had an average of over 31 people. But last year, that number dropped by ten, to an average of about 21. This year, it is even less—around 15 people.

There are many reasons for this, but for a while, I felt as if my own value was decreasing and that I was no longer needed. When we feel this way, our work slowly turns from a joy into a burden. But this is exactly what it means to be ruled by results. This is the trap of the world.

When it comes to the fruit of the Gospel, Jesus calls us to work so that we may bear fruit. Yet, at the same time, it is God Himself who brings forth that fruit. Paul says in 1 Corinthians: "I planted the seed, Apollos watered it, but God has been making it grow. So neither the one who plants nor the one who waters is anything, but only God, who makes things grow." Ultimately, the foundational cause of our fruitfulness rests safely in the hands of God.

It is great if we have a lot of "fruit," but the fruit is just the result; it is not our value itself. An athlete who wins a gold medal at the Olympics deserves praise. However, those who come in second, those who lose in the qualifiers, or those who cannot participate at all—their value in life does not change. Everyone is equally important, while the world sees only the results.

We must not confuse results with our own value. Results are important, but we must not be ruled by them. When we are ruled by results, we lose our freedom. We must never forget that, no matter what our efforts produce, we are always free people under the Name of God, who said, "I AM WHAT I AM".

There are countless other traps and ways the world tries to control us. No matter how careful we are, we might fall into one or two of these traps.

But we must not go so deep that the world completely controls us. To prevent this, it is important to constantly ask for the Holy Spirit’s help and live each day following His advice. By walking with the Holy Spirit, we can become "as shrewd as snakes and as innocent as doves."

Let us give thanks for the freedom that God the Father has given us, and let us continue to walk as free people.

May the peace of God, which is beyond all human understanding, keep our hearts and minds in Christ Jesus. Amen.

****

TextI: Jóhannesar 17: 9-19     

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. – Amen.

1.

Guðspjallstexti dagsins í dag er hluti af hinni löngu bæn sem Jesús bað rétt áður en þjáningar hans á krossinum hófust. Í þessari bæn sýnir Jesús að hann er eitt með Guði föður, og jafnframt biður hann fyrir lærisveinum sínum.

Hér eru margar mikilvægar kenningar, en í dag vil ég að við hugleiðum djúpa merkingu 16. versins: „Þeir eru ekki af heiminum, eins og ég er ekki af heiminum.“

Fyrst skulum við rifja upp það sem Jesús kenndi lærisveinunum áður en hann fór með þessa bæn. Í síðustu kennslu sinni sagði hann: „Ég hef útvalið yður til þess að þér farið og berið ávöxt — ávöxt sem varir“ (Jóh. 15:16). Og í bæn sinni skýrir hann nánar hvað það merkir að „bera ávöxt“: „Að þeir þekki þig, hinn eina sanna Guð, og Jesú Krist sem þú hefur sent“ (Jóh. 17:3).

Hér merkir „að þekkja“ ekki einfaldlega að vita nöfn Guðs og Jesú sem upplýsingar. Það merkir að ganga inn í rétt samband við Guð og Krist. Með öðrum orðum merkir það að taka við nafni Guðs og Krists.

Í 11. versi textans í dag biður Jesús: „Varðveit þá í nafni þínu, því nafni sem þú hefur gefið mér … Meðan ég var hjá þeim varðveitti ég þá og gætti þeirra í þínu nafni, sem þú gafst mér.“ Að vera „varðveittur í nafninu“ merkir ekkert annað en að vera varðveittur undir því valdi og þeirri vernd sem nafnið táknar.

Jesús fékk nafn sitt frá Guði föður. Eins og við vitum merkir nafnið Jesús: „Guð frelsar.“ Einnig, þegar Guð faðir talaði við Móse, lýsti hann sjálfum sér með orðunum: „Ég er sá sem ég er.“ Þessi orð urðu síðar að nafninu Jahve, sem við þekkjum almennt sem nafn Guðs föður.

Þetta nafn „Ég er“ — eða réttara sagt það sem það bendir til — er mjög sérstakt. Japanskur prestur sem ég ber mikla virðingu fyrir sagði eitt sinn um þetta nafn:

„Orðin ‘Ég er’ eru yfirlýsing um tilveru sem er óháð öllum skilyrðum. Þau eru orð sem sýna algjört frelsi. Og þau sýna að þetta frelsi er sjálft eðli Guðs.“

Þegar við erum varðveitt í nafni Guðs, þá erum við innan þess frelsis sem tilheyrir Guði sjálfum. Við sem trúum og tökum við nafni Guðs fáum að njóta þess frelsis sem nafnið gefur. Þetta gæti tengst því að við erum sköpuð í Guðs mynd. Þegar við eigum trú verður frelsið einnig hluti af því hver við erum.

Við skulum fyrst varðveita þetta í hjörtum okkar.

2.

Nú skulum við líta á 16. versið: „Þeir eru ekki af heiminum, eins og ég er ekki af heiminum.“ Hér er skýrt sagt að við, sem trúum, tilheyrum ekki þessum heimi.

Rétt á eftir þessu segir Jesús í 17. versi: „Helga þá í sannleikanum.“ Og í 19. versi segir hann: „Ég helga sjálfan mig fyrir þá, svo að þeir verði einnig sannarlega helgaðir.“ Í frumtextanum eru orðin fyrir „að helga“ og „að vígja“ eða „að tilheyra“ í raun náskyld og byggja á sömu merkingu.

Þegar við heyrum orðið „heilagur“ hugsum við oft um eitthvað hreint eða án syndar. En upphafleg og dýpri merking orðsins er að skera frá eða að setja til hliðar. Það merkir að taka hluta frá heildinni og aðgreina hann fyrir Guð. Þaðan þróast merkingin yfir í að vera notað af Guði eða að tilheyra Guði.

Skírnin er einnig leið til þess að vera aðgreindur fyrir Guð. Með skírninni tilheyrum við Guði. Páll segir í Galatabréfinu:

„Því að þér eruð allir Guðs börn fyrir trúna á Krist Jesú. Allir þér, sem skírðir eruð til Krists, hafið íklæðst Kristi.“ (Gal. 3:26–27)

Þess vegna tilheyrum við ekki þessum heimi. Þó að við lifum í þessum heimi, þá tilheyrum við Guði og Guðs ríki.

En Jesús segir einnig þetta í 15. versi: „Ég bið ekki um að þú takir þá úr heiminum, heldur að þú varðveitir þá frá hinum illa.“

Ef við tilheyrum Guði í raun og veru, hvers vegna tekur Jesús okkur þá ekki strax inn í Guðs ríki?

3.
Til að segja það einfaldlega er ástæðan sú að við erum sköpuð til að lifa þessu lífi í þessum heimi. Það er mikilvægt að lifa í þessum heimi. Með útgöngunni frá Egyptalandi leiddi Guð faðir gyðinga til fyrirheitna landsins. Hann leiddi þá ekki beint til himins. Hann leiddi þá til lands þar sem þeir gátu lifað í þessum heimi.

Í bæninni sem Drottinn kenndi okkur segir Jesús: „Gef oss í dag vort daglegt brauð.“ Jafnvel í þessari einu setningu sjáum við hversu mikilvægt það er að lifa fyrir daginn í dag.

Í Jóhannesarguðspjalli er sterk áhersla á andstæðuna: „Jesús gegn heiminum.“ Grunntónn Jóhannesar er sá að heimurinn sé vondur og undir valdi Satans. Þar er sagt að heimurinn hati Jesú og muni einnig hata lærisveina hans.

Þrátt fyrir þetta, hvers vegna vill Jesús að við verum áfram í þessum heimi í stað þess að taka okkur burt úr honum? Það er vegna þess að enn er möguleiki á að bera ávöxt. Það eru enn margir sem eiga eftir að trúa og taka við nafni Jesú.

Þótt Jesús hafi mjög neikvæða sýn á þennan heim, þá er hlið Guðs ríkis enn opið fyrir heiminum. Jafnvel í Jóhannesarguðspjallinu, sem er svo gagnrýnið á heiminn, er einn staður alveg í upphafi sem er alls ekki neikvæður.

Í 3. kafla, versum 16–17, segir: „Því svo elskaði Guð heiminn að hann gaf einkason sinn, til þess að hver sem á hann trúir glatist ekki heldur hafi eilíft líf. Guð sendi ekki son sinn í heiminn til að dæma heiminn, heldur til þess að heimurinn frelsist fyrir hann.“

Þess vegna er Guðs ríki enn opið fyrir heiminum. Og Jesús væntir þess af okkur að við berum meiri ávöxt — að leiða fólk til nafns Jesú.

Hann skilur okkur eftir í þessum heimi og felur okkur þetta verkefni. Þess vegna ætti kirkjan alltaf að vera staður sem deilir fagnaðarerindinu og boðar það.

4.

Við tilheyrum ekki þessum heimi, en við lifum í þessum heimi. Að tilheyra ekki heiminum merkir að við erum ekki undir stjórn hans. Samt reynir þessi heimur að stjórna okkur og leggur margar gildrur fyrir okkur.

Þegar Jesús sendi lærisveina sína út sagði hann: „Sjá, ég sendi yður eins og sauði meðal úlfa. Verið því hyggin eins og höggormar og einlæg eins og dúfur.“ (Matt. 10:16)

Til þess að fylgja Jesú í þessum heimi þurfum við hjálp Heilags anda. Að fá hjálp frá Heilögum anda merkir ekki að við þurfum sjálf ekkert að gera. Þvert á móti hjálpar Heilagur andi okkur svo að við getum lagt okkur fram og hugsað skýrt.

Til þess að forðast að verða undir stjórn heimsins er mikilvægt að falla ekki fyrir freistingum. En það er líka nauðsynlegt að greina á milli þess sem tilheyrir Guði og þess sem kemur frá heiminum.

Í grófum dráttum má segja að það sem tengist eðli Guðs — eins og kærleikur, friður, frelsi og réttlæti — komi frá Guði. Hins vegar eru hlutir eins og hatur, lygi, ofbeldi, óréttlæti og miskunnarleysi eins konar sérgreinar þessa heims.

En í raun er ekki svo auðvelt að greina á milli þess sem tilheyrir Guði og þess sem tilheyrir heiminum. Stundum geta jafnvel hlutir sem byrja sem eitthvað gott og Guði þóknanlegt orðið að gildrum sem leiða okkur aftur undir stjórn heimsins.

Það var merkilegur guðfræðingur og kaþólskur prestur frá Hollandi sem hét Henri Nouwen. Hann starfaði á síðari hluta tuttugustu aldar. Í bók sinni Out of Solitude frá árinu 1974 skrifaði hann meðal annars á þessa leið:

„Í samfélagi okkar, sem leggur svo mikla áherslu á árangur, getur löngunin til að vera gagnleg talist merki um andlega og sálræna heilsu. En hún getur einnig valdið því að við missum traust á eigin verðleikum og verðum ófær um að hreyfa okkur áfram.“

„Löngunin til að gera eitthvað mikilvægt fer oft of langt, og við förum að nota árangur verka okkar sem mælistiku á eigið virði. Þá hugsum við ekki lengur aðeins að við höfum ‘gert’ eitthvað, heldur förum við að hugsa að við ‘séum’ það sem við höfum afrekað.“

Nouwen varar okkur við því að þegar við komum á þann stað föllum við í gildru:

„Án þess að taka eftir því förum við að trúa blekkingu. Við byrjum að hugsa að lífið sé eins og stór stigatafla þar sem einhver skráir stig til að ákvarða verðmæti okkar. Þegar við gerum okkur grein fyrir því höfum við þegar selt sál okkar til hinna mörgu sem sitja við að dæma og gefa einkunnir.“

5.
Mér finnst þessi viðvörun mjög hjálpleg fyrir okkur í dag. Eitthvað sem byrjar með góðri og jákvæðri löngun til að ná góðum árangri getur smám saman farið að stjórna okkur. Þessi hætta er mjög raunveruleg.

Til dæmis skulum við ímynda okkur að við setjum eitthvað inn á Instagram eða YouTube til að gleðja fólk eða kenna því eitthvað. Ef margir horfa á það, fylgja okkur og ef efnið er heilbrigt og hjálpar öðrum, þá er það góð og falleg niðurstaða.

En ef fjöldi áhorfa eða fylgjenda fer af einhverjum ástæðum að minnka, gætum við fundið fyrir kvíða, eins og við sjálf værum að verða hafnað. Við gætum misst sjálfstraust okkar. Ef þetta gengur of langt missum við frelsi okkar. Þá leyfum við fólki, sem við höfum aldrei einu sinni hitt, að ákveða verðmæti okkar sem manneskja.

Til að vera hreinskilinn var þetta líka raunveruleg barátta hjá mér. Ég hugsaði mikið um fjölda þeirra sem sóttu samkomur okkar. Árið 2024 voru að meðaltali rúmlega 31 þátttakandi. En árið eftir fækkaði þeim um tíu, niður í um 21 að meðaltali. Á þessu ári hefur þeim fækkað enn meira — niður í um 15 manns.

Það eru margar ástæður fyrir þessu, en um tíma leið mér eins og eigið virði mitt væri að minnka og eins og ekki væri lengur þörf fyrir mig. Þegar okkur líður þannig breytist þjónustan okkar smám saman úr gleði í byrði. En einmitt þetta er það sem það þýðir að vera stjórnað af árangri. Þetta er gildra heimsins.

Þegar kemur að ávexti fagnaðarerindisins kallar Jesús okkur til að vinna svo við megum bera ávöxt. En á sama tíma er það Guð sjálfur sem lætur ávöxtinn vaxa fram. Páll segir í Fyrra Korintubréfi: „Ég plantaði, Apollós vökvaði, en Guð lét vaxa. Því er hvorki sá neitt sem plantar né sá sem vökvar, heldur Guð einn sem lætur vaxa.“

Að lokum hvílir grundvöllur þess að við berum ávöxt örugglega í höndum Guðs.

Það er gott ef við berum mikinn ávöxt, en ávöxturinn er aðeins niðurstaðan; hann er ekki sjálft verðmæti okkar. Íþróttamaður sem vinnur gullverðlaun á Ólympíuleikum á skilið hrós. En sá sem lendir í öðru sæti, sá sem fellur úr keppni í undankeppni eða sá sem getur ekki tekið þátt — verðmæti lífs hans breytast ekki. Allir eru jafnmikilvægir, jafnvel þótt heimurinn horfi aðeins á árangurinn.

Við megum ekki rugla saman árangri og eigin verðmæti. Árangi skiptir máli, en við megum ekki láta hann stjórna okkur. Þegar árangur stjórnar okkur missum við frelsi okkar. Við megum aldrei gleyma því að sama hver niðurstaða viðleitni okkar er, þá erum við alltaf frjálsar manneskjur undir nafni Guðs, hans sem sagði: „Ég er sá sem ég er.“

Það eru óteljandi aðrar gildrur og leiðir sem heimurinn notar til að reyna að stjórna okkur. Sama hversu varkár við erum gætum við fallið í eina eða tvær slíkar gildrur.

En við megum ekki sökkva svo djúpt að heimurinn nái fullkomnu valdi yfir okkur. Til að forðast það er mikilvægt að biðja stöðugt um hjálp Heilags anda og lifa hvern dag samkvæmt leiðsögn hans. Með því að ganga með Heilögum anda getum við orðið „hyggin eins og höggormar og einlæg eins og dúfur.“

Við skulum þakka Guði föður fyrir það frelsi sem hann hefur gefið okkur og halda áfram að ganga sem frjálst fólk.

Friður Guðs, sem er æðri öllum mannlegum skilningi, varðveiti hjörtu yðar og huga í Kristi Jesú. Amen.

*Þýdd af Chat GPT