Bartimaeus’s wish / Ósk Bartímeusar

Text: Mark 10:46-51                                                                                *Íslensk þýðing niður

Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ. -Amen.

1.
In our National Church of Iceland, there are nearly 150 pastors serving the people. Most of them work for a specific area called a "parish." However, six of these pastors do not work for a specific area. Instead, they work for specific groups of people in our society.

These groups include people who are deaf, people with developmental disabilities, people in prison, patients in hospitals, and immigrants or refugees. This way of serving focuses more on how people are living and their life circumstances, rather than where they live. In hospitals, there are even more pastors—about ten of them—who are employed directly by the hospital, but not by the church.

When we think about patients in the hospital, some will get better and go home. But others have difficult illnesses that require long-term treatment. For people with hearing loss or developmental disabilities, these are things they may live with for their entire lives.

I imagine many people suffering from illness or disability pray and wish to be cured. But unfortunately, in reality, some things can be cured and some cannot. This fact does not change whether a person has strong faith or is an atheist.

Our pastors serve these people because they believe one thing: whether a person is cured or not, God’s grace is always with each of them, unchanging.

Now, let’s look at today’s Gospel. This story takes place when Jesus and his disciples were about to depart from a town called Jericho, which is about a half-day walk from Jerusalem. There was a man named Bartimaeus. He was blind and made a living by begging. The story tells us how he asked Jesus for mercy and had his sight healed.

At first glance, this seems like a very simple story about healing, like many others in the Gospel. However, I believe this story is actually very easy to misunderstand. Many people might miss its true meaning.

2.
The reason for this misunderstanding is what Jesus said to Bartimaeus: "Your faith has healed you." In this situation, it’s natural to think he meant, "Because you had faith, your sight has returned."

But if we think that way, a few things don't quite add up.

First, if a person’s illness is not cured, does that mean they don’t have enough faith? If we look at the opposite, there are many people who have very strong faith but are still not cured of their illness or disability. This is the reality we see around us.

Second, Jesus said "Your faith has healed you" before Bartimaeus got actually his sight. If the healing was the result of the faith, the timing of his words doesn't match the story.

Third, if we look at the original grammar of the phrase "Your faith has healed you," the nuance is: "Your faith has already saved you, and you are in a state of being saved right now." However, at that exact moment, Bartimaeus was still blind. This doesn't seem to fit the facts if we only think about physical healing.

So, how should we understand this?

Jesus used this same phrase, "Your faith has healed you," in other places too. It appears seven times in the Gospels. Since some stories are repeated, he used it in four different situations.

Two were about healing illnesses, one was not related to illness at all, and the last one is today’s story about the blind man. One interesting example is the story of the ten lepers in the Gospel of Luke.

In a certain village, Jesus healed ten lepers at once. But only one of them—a Samaritan—came back to Jesus to thank God. Jesus asked, “Were not all ten cleansed? Where are the other nine? Has no one returned to give praise to God except this foreigner?”(Lk.17-18)  Then he said to the Samaritan, "Your faith has made you well." It is clear that Jesus saw true faith in this man because he came back to praise God.

Even though Jesus said this in four different situations, all the people who received these words had one thing in common: they looked at Jesus as a special person from God and relied on him.

Furthermore, the word translated here as "healed" is the Greek verb σέσωκέν (sesōken). Its first meaning is "to heal" or "to cure," but it also means the "salvation of the soul" or “making something as it should be". 

When we put all of this together, it seems that when Jesus said "Your faith has healed you," he was thinking more about the salvation of the soul than the physical healing.

These people trusted Jesus as someone sent from God. At that moment, they were already part of God's plan for salvation. That is why, when Bartimaeus came to him for help, Jesus could say "Your faith has saved you" even before his eyes were physically opened.

3.
Let’s look a little closer at Bartimaeus. When he heard that Jesus was coming to the town of Jericho, he went out to the street and called out, “Jesus, Son of David, have mercy on me!” Actually, he didn’t just call out—he shouted it, over and over again.

Notice that he didn’t say “Jesus of Nazareth.” He said “Son of David.” In Jewish society, there was a belief that a new king, the Messiah, would come from the family of King David. So, Bartimaeus clearly saw Jesus as a special person sent by God.

He also shouted, “Have mercy on me!” These are the same words we often sing at the beginning of our church services: “Kyrie Eleison.” “Kyrie” means “Lord,” and “Eleison” means “have mercy.”

In the Gospels, there are two main words for “mercy.” One is this word, “Eleison”. This is the word people use when they pray to God. It means: “Please look at me. Please care about my situation and give me some help.”

On the other hand, when the Bible describes Jesus “having mercy” on people, a completely different word is used.

It is very interesting that Bartimaeus did not start by saying, “Please heal my eyes.” Instead, he begged, “Have mercy on me.” It was only after Jesus called him over and asked, “What do you want me to do for you?” that he finally said, “I want to see.”

This makes me wonder: Why did Bartimaeus want to meet Jesus in the first place? When we read this story, we almost automatically assume he wanted to meet Jesus just to be healed. That makes sense, of course. But there is another possibility.

Perhaps Bartimaeus simply wanted to meet the Messiah. Living every day as a blind beggar, he relied on what he heard with his ears. He must have listened deeply to the stories about Jesus. At some point, he began to believe in his heart: “This man must be the Messiah from God.”

At the same time, he thought about his life. A life where he always had to depend on others. A life where what he could do was extremely limited. A life where he was pushed out of society and faced constant look-downs from others.

In that difficult life, he might have gained a deep understanding of the "ugliness" and "sin" of human nature. He might have thought: “If I can meet Jesus and receive his mercy, the very foundation of my life will change. Even in this kind of life, I will be able to find God’s grace. I will be able to receive God’s promise of salvation.”

That is why, when Jesus called him, Bartimaeus threw away his cloak—his only possession—and jumped up to go to him. And it happened just as he had hoped. He was accepted by Jesus, and he began to follow him.

4. 
There is nothing wrong with praying for a miracle. Especially when we are going through hard times, it is natural to want one. And truly, God is a God who can perform miracles at any time.

However, a miracle is something that happens only rarely—that is exactly why it is called a "miracle." In contrast, Jesus is always with us. When we rely on him with faith, Jesus always accepts us.

Perhaps what we should truly seek is not a miracle, but an encounter with Jesus—and the chance to be with him always. If we have that, then no matter what our circumstances are, we can find God’s grace right there.

The grace of God, which surpasses all understanding, will keep your hearts and your minds in Christ Jesus.

*******

Texti: Markús 10:46-51              

Ósk Bartímeusar

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. – Amen.

1.
Í Þjóðkirkju Íslands starfa nærri 150 prestar við þjónustu fólksins. Flestir þeirra starfa á afmörkuðu svæði sem kallast „sókn“. Hins vegar eru sex prestar sem starfa ekki á tilteknu svæði. Þess í stað þjóna þeir ákveðnum hópum fólks í samfélaginu.

Þessir hópar eru meðal annars heyrnarlausir, fólk með þroskahömlun, fangar, sjúklingar á sjúkrahúsum og innflytjendur eða flóttafólk. Þessi þjónusta beinist því fremur að aðstæðum fólks og lífsskilyrðum en að búsetu þess. Á sjúkrahúsum starfa jafnvel enn fleiri prestar — um það bil tíu — sem eru ráðnir beint af sjúkrahúsunum en ekki af kirkjunni.

Þegar við hugsum um sjúklinga á sjúkrahúsum vitum við að sumir ná bata og fara heim. En aðrir glíma við alvarlega sjúkdóma sem krefjast langvarandi meðferðar. Fyrir fólk með heyrnarskerðingu eða þroskahömlun eru það aðstæður sem það kann að lifa með alla ævi.

Ég ímynda mér að margir sem þjást af veikindum eða fötlun biðji og óski þess að verða læknaðir. En því miður er veruleikinn sá að sumt er hægt að lækna en annað ekki. Sú staðreynd breytist ekki eftir því hvort maður hefur sterka trú eða er trúlaus.

Prestar okkar þjóna þessu fólki vegna þess að þeir trúa einu: hvort sem manneskja læknast eða ekki, er náð Guðs ætíð með henni — óbreytt.

Nú skulum við líta á guðspjall dagsins. Þessi frásaga gerist þegar Jesús og lærisveinar hans voru að leggja af stað frá borginni Jeríkó, sem er um hálfs dags ganga frá Jerúsalem. Þar var maður að nafni Bartímeus. Hann var blindur og lifði af því að betla. Frásögnin segir hvernig hann bað Jesú um miskunn og fékk sjón sína aftur.

Við fyrstu sýn virðist þetta vera einföld lækningasaga, líkt og margar aðrar í guðspjöllunum. En ég tel að auðvelt sé að misskilja þessa frásögn. Margir gætu misst af hinni dýpri merkingu hennar.

2.
Ástæðan fyrir þessum misskilningi er það sem Jesús sagði við Bartímeus: „Trú þín hefur bjargað þér.“ Í þessum aðstæðum er eðlilegt að skilja það þannig: „Vegna þess að þú hafðir trú, fékkstu sjón þína aftur.“

En ef við hugsum þannig, þá eru nokkur atriði sem ganga ekki alveg upp.

Í fyrsta lagi: Ef sjúkdómur manns læknast ekki, þýðir það þá að viðkomandi hafi ekki næga trú? Við sjáum í kringum okkur marga sem hafa sterka trú en læknast samt ekki af sjúkdómi sínum eða fötlun. Það er raunveruleikinn.

Í öðru lagi sagði Jesús: „Trú þín hefur bjargað þér“ áður en Bartímeus fékk í raun sjónina. Ef lækningin var afleiðing trúarinnar, þá passar tímasetning orða hans ekki alveg við frásögnina.

Í þriðja lagi, ef við skoðum upprunalega málfræðilega merkingu setningarinnar „Trú þín hefur bjargað þér“, þá felst í henni blæbrigði sem má þýða: „Trú þín hefur þegar frelsað þig, og þú ert nú í stöðu þess að vera frelsaður.“ En á þeirri stundu var Bartímeus enn blindur. Það virðist ekki passa við staðreyndirnar ef við hugsum eingöngu um líkamlega lækningu.

Hvernig eigum við þá að skilja þetta?

Jesús notaði sömu setningu, „Trú þín hefur bjargað þér“, einnig við önnur tækifæri. Hún kemur sjö sinnum fyrir í guðspjöllunum. Þar sem sumar frásagnir eru endurteknar birtist hún í fjórum mismunandi aðstæðum.

Tvær þeirra fjölluðu um lækningu sjúkdóma, ein tengdist alls ekki veikindum, og sú fjórða er frásaga dagsins um blinda manninn. Athyglisvert dæmi er sagan um hina tíu líkþráu í Lúkasarguðspjalli.

Í einu þorpi læknaði Jesús tíu líkþráa í einu. En aðeins einn þeirra — Samverji — kom aftur til Jesú til að þakka Guði. Jesús spurði: „Voru ekki allir tíu hreinsaðir? Hvar eru hinir níu? Skyldi enginn hafa snúið aftur til að gefa Guði dýrð nema þessi útlendingur?“ (Lúk. 17.17–18). Síðan sagði hann við Samverjann: „Trú þín hefur bjargað þér.“ Ljóst er að Jesús sá sanna trú í þessum manni, því hann sneri aftur til að lofa Guð.

Þrátt fyrir að Jesús hafi sagt þetta við fjórar mismunandi aðstæður, áttu allir þeir sem heyrðu þessi orð eitt sameiginlegt: þeir litu á Jesú sem sérstakan mann frá Guði og treystu honum.

Enn fremur er orðið sem hér er þýtt sem „bjargað“ gríska sögnin σέσωκέν (sesōken). Fyrsta merking hennar er „að lækna“ eða „gera heilan“, en hún merkir einnig „frelun sálarinnar“ eða „að gera eitthvað eins og það á að vera“.

Þegar við leggjum allt þetta saman virðist sem Jesús hafi, þegar hann sagði „Trú þín hefur bjargað þér“, fremur haft í huga frelsun sálarinnar en líkamlega lækningu.

Þetta fólk treysti Jesú sem þeim sem var sendur frá Guði. Á þeirri stundu var það þegar orðið hluti af frelsunaráætlun Guðs. Þess vegna gat Jesús sagt við Bartímeus: „Trú þín hefur bjargað þér“ jafnvel áður en augu hans opnuðust líkamlega.

3.
Lítum aðeins nánar á Bartímeus. Þegar hann heyrði að Jesús væri að koma til borgarinnar Jeríkó fór hann út á götuna og kallaði: „Jesús, sonur Davíðs, miskunna þú mér!“ Í raun kallaði hann ekki bara einu sinni — hann hrópaði þetta aftur og aftur.

Takið eftir að hann sagði ekki „Jesús frá Nasaret.“ Hann sagði „sonur Davíðs.“ Í gyðinglegu samfélagi var trú á því að nýr konungur, Messías, myndi koma af ætt Davíðs konungs. Bartímeus sá því skýrt í Jesú sérstakan mann, sendan frá Guði.

Hann hrópaði einnig: „Miskunna þú mér!“ Þetta eru sömu orð og við syngjum oft í upphafi guðsþjónustu: „Kyrie eleison.“ „Kyrie“ merkir „Drottinn“ og „eleison“ merkir „miskunna.“

Í guðspjöllunum eru tvö meginorð notuð fyrir „miskunn.“ Annað þeirra er þetta orð, „eleison.“ Það er orðið sem fólk notar þegar það biður til Guðs. Það merkir: „Vinsamlegast líttu til mín. Sjáðu aðstæður mínar og hjálpaðu mér.“

Hins vegar, þegar Biblían talar um að Jesús „miskunni“ fólki, er notað allt annað orð.

Það er athyglisvert að Bartímeus byrjaði ekki á því að segja: „Læknaðu augun mín.“ Í staðinn bað hann: „Miskunna þú mér.“ Það var ekki fyrr en Jesús kallaði hann til sín og spurði: „Hvað viltu að ég geri fyrir þig?“ að hann sagði loks: „Ég vil fá sjón.“

Þetta fær mig til að velta fyrir mér: Af hverju vildi Bartímeus hitta Jesú í fyrsta lagi? Þegar við lesum söguna gerum við næstum sjálfkrafa ráð fyrir að hann hafi viljað hitta Jesú einungis til að fá lækningu. Það er auðvitað eðlileg hugsun. En það er líka önnur möguleg skýring.

Kannski vildi Bartímeus einfaldlega hitta Messías. Hann lifði dag frá degi sem blindur betlari og treysti á það sem hann heyrði með eyrunum. Hann hlýtur að hafa hlustað af athygli á sögurnar um Jesú. Á einhverjum tímapunkti fór hann að trúa í hjarta sínu: „Þessi maður hlýtur að vera Messías frá Guði.“

Um leið hugsaði hann um eigið líf. Líf þar sem hann varð ávallt að reiða sig á aðra. Líf þar sem það sem hann gat gert var afar takmarkað. Líf þar sem hann var jaðarsettur í samfélaginu og mætti stöðugri lítilsvirðingu annarra.

Í því erfiða lífi gæti hann hafa öðlast djúpan skilning á „ljótleika“ og „synd“ mannlegs eðlis. Hann gæti hafa hugsað: „Ef ég fæ að hitta Jesú og taka á móti miskunn hans, mun sjálfur grunnur lífs míns breytast. Jafnvel í svona lífi mun ég geta fundið náð Guðs. Ég mun geta tekið á móti fyrirheiti Guðs um frelsun.“

Þess vegna, þegar Jesús kallaði hann, kastaði Bartímeus af sér yfirhöfn sinni — eina eigur sínar — og spratt á fætur til að fara til hans. Og það varð eins og hann hafði vonað. Hann var tekinn í sátt af Jesú og hann fór að fylgja honum.

4.
Það er ekkert rangt við að biðja um kraftaverk. Sérstaklega þegar við göngum í gegnum erfiða tíma er það eðlilegt að óska slíks. Og sannarlega er Guð Guð sem getur gert kraftaverk hvenær sem er.

En kraftaverk er eitthvað sem gerist sjaldan — þess vegna kallast það „kraftaverk.“ Aftur á móti er Jesús ávallt með okkur. Þegar við treystum honum í trú, tekur hann okkur alltaf að sér.

Kannski er það sem við ættum raunverulega að leita ekki kraftaverk, heldur fund með Jesú — og tækifæri til að vera með honum ávallt. Ef við höfum það, þá getum við, hvernig sem aðstæður okkar eru, fundið náð Guðs einmitt þar.

Náð Guðs, sem er æðri öllum skilningi, varðveiti hjörtu yðar og hugsanir í Kristi Jesú. Amen.

*Þýdd af ChatGPT