Human Thoughts and God’s Thoughts / Hugsanir mannsins og hugsanir Guðs

Text: Matthew 16:13-26                                  *Íslensk þýðing niður

Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ. -Amen.

1.
Our Gospel text for today comes from Matthew, chapter 16, verses 13 to 26. This passage contains several points that hold deep meaning, and each one of these points could easily become a whole sermon on its own.

For example, in verse 16, we have Peter’s very first confession of faith: “You are the Messiah, the Son of the living God.” Then, in verse 18, we hear Jesus’ declaration: “I will build my church on this rock.” Third, in verse 23, there are the harsh words of rebuke Jesus spoke to Peter: “Get behind me, Satan! (...) You do not have in mind the concerns of God, but merely human concerns.” And finally, fourth, in verse 24, we find the words of Jesus: “Whoever wants to be my disciple must deny themselves and take up their cross and follow me.” Every single one of these is a major topic.

Among them, today we want to focus our thoughts on the theme of “God’s thoughts and human thoughts,” and look for the message in it. This theme connects the part from Peter’s confession of faith to the moment he is rebuked.

First, let us look at the verses related to this theme.

Verse 13 says: “When Jesus came to the region of Caesarea Philippi, he asked his disciples, ‘Who do people say the Son of Man is?’” Caesarea Philippi was a town in the Golan Heights in north of Israel.

After the disciples mentioned names like Elijah or Jeremiah, Jesus asked them, “But what about you? Who do you say I am?” (verse 15). At that moment, Peter answered, “You are the Messiah, the Son of the living God” (verse 16). This is known as the very first confession of faith in the history of the church.

Then Jesus praised Peter very highly, saying, “Blessed are you, Simon son of Jonah, for this was not revealed to you by flesh and blood, but by my Father in heaven.”

However, right after that, when Jesus began to talk about the suffering on the cross that he would experience in Jerusalem, Peter tried to rebuke Jesus, saying, “Never, Lord! This shall never happen to you!” (verse 22). Then Jesus rebuked Peter harshly, saying, “Get behind me, Satan! You are a stumbling block to me; you do not have in mind the concerns of God, but merely human concerns.” For Peter, it must have felt like a very busy moment, going from being praised to being scolded so quickly.

2.
Why did Peter end up in such a situation? Let us trace the meaning of what happened next.

At first, when Jesus asked, “Who do people say I am?”, he called himself the “Son of Man.” This is a phrase from the Book of Daniel, and it means the “Messiah.” Daniel chapter 7, verses 13 and 14 says: “...there before me was one like a son of man, coming with the clouds of heaven. He approached the Ancient of Days and was led into his presence. He was given authority, glory and sovereign power; (...) his dominion is an everlasting dominion that will not pass away, and his kingdom is one that will never be destroyed.”

Here, Jesus was already starting to say that he is the Messiah. So, when Peter answered, “You are not Elijah. You are not Jeremiah. You are the Messiah, the Son of God,” his answer was absolutely correct.

However, Peter did not understand the true meaning of the Messiah. He saw Jesus through the traditional view of the Messiah from that time—a Messiah who would defeat the Roman Empire and become the new King of Israel. That is a Messiah who is a hero, defeating enemies with power and rebuilding the nation.

Because he expected that kind of hero, Peter could not accept what Jesus shared from his heart: that he “must go to Jerusalem and suffer many things at the hands of the elders, the chief priests and the teachers of the law, and that he must be killed and on the third day be raised to life.” This is why Peter tried to rebuke Jesus.

It seems that Peter had high expectations for Jesus, thinking, “What are you saying? You are a hero, you cannot lose!” At the same time, as a disciple, he had a deep love for Jesus and did not want him to go through such suffering. These expectations and this love for Jesus were by no means bad things. They were just natural “human thoughts.”

On the other hand, Jesus was trying to focus his heart on the coming trial of the cross. Please let us remember that Jesus is the Son of God who truly became human. As a human, he was not immune to pain, and he felt fear and anxiety.

In the Garden of Gethsemane, Jesus said this and prayed: “My soul is overwhelmed with sorrow to the point of death.” And then, “He fell with his face to the ground and prayed, ‘My Father, if it is possible, may this cup be taken from me. Yet not as I will, but as you will’” (Matthew 26:38-39). Even though he was afraid, Jesus had to go to the cross. This was because it was God's plan to save the people. This is “God’s thoughts.”

Therefore, even though Peter’s words of rebuke came from natural “human thoughts,” to Jesus, they were only words that could weaken his heart and get in the way of his determination. This is where “God’s thoughts” and “human thoughts” clashed.

When Jesus told Peter, “You do not have in mind the concerns of God, but merely human concerns,” the word used for “having in mind” (φρονέω, phroneo) does not just mean “to think.” It also means “what we use as the standard for our thinking.” It becomes a question of whether we put God first, or whether we put human beings first.

Also, in the harsh words, “Get behind me, Satan!”, the original nuance of “Get behind me” is actually “Go back behind me.” We could say it means, “Do not push yourself forward. Step back and follow me.” We are followers of Jesus. We cannot walk ahead of Jesus.

3. 
Now, as Christians, we try to grab hold of and understand “God’s thoughts” in our daily lives. We believe this is truly the right attitude. However, there is something we must not misunderstand when we read today’s Gospel story. That is, Jesus is not saying, “Human thoughts do not matter.” “Human thoughts” are also important, and aren't they necessary for us?

The phrase “human thoughts” by itself is too broad, so let us limit it here to “human thoughts regarding our life of faith.” When we look at how the church began and how it grew after that, we can see that “human thoughts” are absolutely essential.

From the very beginning of his ministry, Jesus gathered the twelve disciples. They walked alongside Jesus and became witnesses to his teachings, his miracles, and his actions. After that, the disciples became missionaries inside and outside of Judea, laying the foundation of the church. At the same time, God raised up the “Gospel writers” so that the Gospel could remain in written words for future generations.

After overcoming the period of great persecution that followed, the church organized its teachings and ideas, and firmly formed what we call “Christianity.” This was not a task that ended in the past; it is an ongoing, never-ending work that continues even right now.

Through all of these processes, people have asked the Holy Spirit, “What are God's thoughts?”, and they received the Holy Spirit's help so they could work in line with those thoughts. In that sense, “God’s thoughts” were always the foundation.

Even so, to bring “God’s thoughts” into reality in this world—to build churches and to bring the Gospel to the whole world—“human thoughts” and “human strength” were also needed. The important thing is that God did not give Christians of each era a specific instruction manual that said, “Do this exactly this way.”

Christians in every era had to seek “God’s thoughts” in prayer and receive the guidance of the Holy Spirit, but they still had to think and make decisions on their own. It is exactly the same for us today.

4. 
When we think about our life of faith, in a strict sense, there is no such thing as a life of faith lived entirely alone. To be a Christian means that, more or less, we are a part of a community in the name of Jesus.

And this community in the name of Jesus is a place where, while resting on the foundation of “God’s thoughts” or looking up to “God’s thoughts,” each person uses their own “human thoughts” to carry out their own responsibilities, roles, and decisions. In other words, it is a place where “God’s thoughts” and “human thoughts” live together.

Naturally, there are times when “human thoughts” that go against “God’s thoughts” appear there. It is possible for our own ego, desires, or emotions to rise above “God’s thoughts,” or it is possible to make a wrong judgment even while thinking about “God’s thoughts.” To be honest, it is more accurate to say that this happens on a daily basis.

Even when we work in the church, it is common to face things like human ego, greed, or bad judgments. It is not good to pretend we do not see them, and when it is necessary, we should speak up clearly. Still, we need a heart of self-reflection and tolerance, knowing that we ourselves might be doing the exact same thing without even realizing it.

5.
In the midst of all this, there is one particular “thought of God” that we must keep in mind and respect deeply. Of course, we must respect all of “God’s thoughts,” but among them, this is the one that we must absolutely never violate. That is the salvation brought by the cross of Jesus.

To think lightly of or to deny the event of Jesus’ cross is an “evil human thought.” Regarding any thought or action that leads to such an attitude, we will receive a rebuke from Jesus, saying, “Get behind me, Satan! You are a stumbling block to me; you do not have in mind the concerns of God, but merely human concerns.” Just like Peter in today’s Gospel.

This is because the suffering of Jesus on the cross is the very “thought of God” that gives us life right now. And yet, this event of the cross is a “thought of God” that is in a depth we can hardly understand.

Generally speaking, we cannot understand trials and suffering as “God’s thoughts.” If we notice that trials and suffering are ahead, we try to avoid them as much as possible. When we face trials and suffering, we might grumble, asking, “Why does God allow such suffering to exist?”, or we can only keep it in our hearts without fully understanding, praying, “May I come to understand God’s will eventually.”

Even more so, the fact that God sacrificed his only Son and gives us life by taking his life—this truly belongs to “God’s thoughts,” and our human thoughts cannot reach it.

The only things we can do are to receive with gratitude the new life given to us because of Jesus’ sacrifice, and to desire to walk in a way that is worthy of that life.

And when we walk in such a way, we become able to “entrust” ourselves to Christ. To “entrust” means to believe in Jesus and leave the things we cannot understand or control in his hands. This includes the fact that we cannot understand the meaning of trials and suffering. It is okay. Because Jesus understands both trials and suffering.

When we can “entrust” our lives and our existence to Christ in that way, it connects to “denying ourselves and taking up our cross” (verse 24) to follow Jesus. To “deny ourselves” does not mean to completely reject who we are. It means to live by putting “God’s thoughts” above our own human thoughts.

Let us live this coming week while seeking “God’s thoughts.”

And the peace of God, which transcends all human understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus. -Amen.

****

Texti: Matteusar 16:13-26 

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. – Amen.

1.
Guðspjall dagsins er úr Matteusarguðspjalli 16. kafla, versum 13–26. Þessi kafli inniheldur nokkur atriði sem hafa djúpa merkingu, og hvert þeirra gæti auðveldlega orðið að heilli prédikun.

Í 16. versi finnum við til dæmis fyrstu trúarjátningu Péturs: „Þú ert Kristur, sonur hins lifanda Guðs.“ Í 18. versi segir Jesús: „Á þessum kletti mun ég byggja kirkju mína.“ Í þriðja lagi, í 23. versi, heyrum við hörð ávítunarorð Jesú til Péturs: „Far þú aftur fyrir mig, Satan! (…) Þú hugsar ekki um það sem Guði heyrir til, heldur um það sem mönnum er tamt.“ Og í fjórða lagi, í 24. versi, segir Jesús: „Hver sem vill fylgja mér verður að afneita sjálfum sér, taka upp kross sinn og fylgja mér.“ Hvert þessara atriða er stórt og mikilvægt viðfangsefni.

Í dag ætlum við þó sérstaklega að staldra við þemað „hugsanir Guðs og hugsanir mannsins“ og leita að þeim boðskap sem felst í því. Þetta þema tengir saman trúarjátningu Péturs og þá stund þegar Jesús ávítar hann.

Við skulum því fyrst líta á þá kafla sem tengjast þessu efni.

Í 13. versi segir: „Þegar Jesús kom til héraðsins við Sesareu Filippí spurði hann lærisveina sína: ‘Hver segja menn að Mannssonurinn sé?’“ Sesarea Filippí var bær á Gólanhæðum norðan Ísraels.

Eftir að lærisveinarnir höfðu nefnt nöfn eins og Elía og Jeremía spurði Jesús þá: „En þið, hver segið þið að ég sé?“ (vers 15). Þá svaraði Pétur: „Þú ert Kristur, sonur hins lifanda Guðs“ (vers 16). Þetta er talið vera fyrsta trúarjátningin í sögu kristinnar kirkju.

Jesús hrósaði þá Pétri mjög og sagði: „Sæll ert þú, Símon Jónason, því að það voru ekki menn af holdi og blóði sem opinberuðu þér þetta, heldur faðir minn á himnum.“

En strax á eftir, þegar Jesús fór að tala um þjáningarnar sem biðu hans í Jerúsalem og dauðann á krossinum, tók Pétur að ávíta hann og sagði: „Guð forði þér, Drottinn! Þetta má aldrei koma fyrir þig!“ (vers 22). Þá ávítaði Jesús Pétur harðlega og sagði: „Far þú aftur fyrir mig, Satan! Þú ert mér til falls. Þú hugsar ekki um það sem Guði heyrir til, heldur um það sem mönnum er tamt.“ Fyrir Pétur hlýtur þetta að hafa verið viðburðarík stund. Á örskömmum tíma fór hann frá því að hljóta mikið lof til þess að fá harða ávítun.

2.
Hvers vegna lenti Pétur í þessari stöðu? Við skulum fylgja frásögninni og sjá hvað gerðist.

Þegar Jesús spurði fyrst: „Hver segja menn að ég sé?“, kallaði hann sjálfan sig „Mannssoninn“. Þetta er orðalag sem kemur úr Daníelsbók og vísar til Messíasar. Í Daníel 7.13–14 stendur:

„…og sjá, með skýjum himins kom einn sem líktist mannssyni. Hann kom til Hins aldna og var leiddur fram fyrir hann. Honum var gefið vald, dýrð og konungsríki (…) og ríki hans er eilíft ríki sem aldrei mun líða undir lok.“

Jesús var því þegar farinn að gefa til kynna að hann væri Messías. Þegar Pétur svaraði: „Þú ert hvorki Elía né Jeremía. Þú ert Messías, sonur hins lifanda Guðs,“ þá var það fullkomlega rétt svar.

En Pétur skildi ekki enn hið sanna eðli Messíasar. Hann leit á Jesú út frá þeirri hefðbundnu hugmynd sem margir höfðu á þeim tíma: að Messías myndi sigra Rómaveldi og verða nýr konungur Ísraels. Hann bjóst við hetju sem myndi vinna sigur með mætti sínum og endurreisa þjóðina.

Vegna þessara væntinga gat Pétur ekki sætt sig við það sem Jesús opnaði hjarta sitt um: að hann yrði að fara til Jerúsalem, líða margt af hendi öldunganna, æðstu prestanna og fræðimannanna, verða drepinn og rísa upp á þriðja degi. Þess vegna tók Pétur að ávíta Jesú.

Pétur virðist hafa hugsað: „Hvað ertu að segja? Þú ert hetjan. Þú mátt ekki tapa!“ Um leið elskaði hann Jesú innilega sem meistara sinn og vildi alls ekki að hann þyrfti að ganga í gegnum slíkar þjáningar. Hvorki þessar væntingar né kærleikur hans til Jesú voru rangar. Þetta voru einfaldlega eðlilegar hugsanir mannsins.

Jesús var hins vegar að undirbúa hjarta sitt fyrir þá miklu raun sem beið hans á krossinum. Við skulum muna að Jesús er sonur Guðs sem varð sannur maður. Sem maður var hann ekki ónæmur fyrir sársauka. Hann fann til ótta og kvíða eins og við.

Í Getsemanegarðinum sagði Jesús: „Sál mín er hrygg allt til dauða.“ Síðan féll hann fram á ásjónu sína og bað: „Faðir minn, ef mögulegt er, þá fari þessi kaleikur fram hjá mér. Þó ekki eins og ég vil, heldur eins og þú vilt“ (Matt. 26.38–39). Þótt Jesús óttaðist varð hann að ganga leið krossins. Það var leiðin sem Guð hafði ákveðið til að frelsa mannkynið. Þetta eru hugsanir Guðs.

Þess vegna urðu orð Péturs, þótt þau kæmu úr eðlilegum hugsunum mannsins, fyrir Jesú aðeins freisting sem gat veikt hugrekki hans og dregið úr staðfestu hans. Á þessum stað mættust og tókust á hugsanir Guðs og hugsanir mannsins.

Þegar Jesús sagði við Pétur: „Þú hugsar ekki um það sem Guði heyrir til, heldur um það sem mönnum er tamt,“ þá merkir gríska orðið fyrir „að hugsa“ (φρονέω, phroneō) meira en einfaldlega að hafa skoðun eða hugmynd. Það vísar einnig til þess hvaða mælikvarða við notum þegar við metum hlutina. Spurningin er hvort við látum vilja Guðs vera mælikvarða okkar eða hugsun mannsins.

Einnig er athyglisvert að í hörðu orðunum: „Far þú aftur fyrir mig, Satan!“ felst í gríska frumtextanum merking sem má einnig þýða: „Far aftur á þann stað sem er fyrir aftan mig.“ Með öðrum orðum: „Ekki reyna að ganga á undan mér. Farðu aftur á þinn stað og fylgdu mér.“ Við erum lærisveinar Jesú. Við eigum ekki að ganga á undan honum heldur fylgja honum.

3.
Sem kristið fólk leitumst við við að skilja og grípa „hugsanir Guðs“ í daglegu lífi okkar. Við trúum því að það sé rétt afstaða. En þegar við lesum guðspjall dagsins er eitt sem við megum ekki misskilja. Jesús er ekki að segja: „Hugsanir mannsins skipta engu máli.“ Þvert á móti skipta þær líka máli. Er það ekki einmitt svo?

Orðasambandið „hugsanir mannsins“ getur haft mjög víðtæka merkingu. Hér skulum við því takmarka það við „hugsanir mannsins um trúarlífið“. Þegar við lítum á upphaf kirkjunnar og þróun hennar í gegnum aldirnar sjáum við að slíkar hugsanir voru algerlega nauðsynlegar.

Strax í upphafi þjónustu sinnar kallaði Jesús til sín postulana tólf. Þeir gengu með honum og urðu vitni að kenningu hans, kraftaverkum og öllu því sem hann gerði. Síðar urðu þeir boðberar fagnaðarerindisins bæði í Júdeu og víðar og lögðu grunninn að kirkjunni. Á sama tíma vakti Guð upp guðspjallamennina svo að fagnaðarerindið varðveittist í rituðu máli fyrir komandi kynslóðir.

Eftir að kirkjan hafði komist í gegnum tímabil harðra ofsókna voru kenningar hennar mótaðar og skipulagðar, og það sem við köllum kristna trú varð smám saman skýrar afmarkað. En þetta var ekki verkefni sem lauk einhvern tíma í fortíðinni. Það heldur áfram enn í dag og mun halda áfram svo lengi sem kirkjan er til.

Í gegnum allt þetta ferli spurði kirkjan stöðugt: „Hverjar eru hugsanir Guðs?“ Og með hjálp Heilags anda reyndi hún að starfa í samræmi við þær. Í þeim skilningi hafa hugsanir Guðs ávallt verið grunnurinn.

En til þess að gera hugsanir Guðs sýnilegar í þessum heimi, byggja kirkjur og flytja fagnaðarerindið til allra þjóða, hafa einnig þurft hugsanir mannsins og kraft mannsins. Það sem skiptir máli er að Guð gaf kristnu fólki aldrei handbók þar sem stæði nákvæmlega: „Gerið þetta á þennan hátt.“

Kristið fólk á hverri öld hefur þurft að leita hugsana Guðs í bæn og biðja um leiðsögn Heilags anda. En jafnframt hefur það þurft sjálft að hugsa, íhuga og taka ákvarðanir. Það er nákvæmlega sama verkefni sem við stöndum frammi fyrir enn í dag.

4.
Þegar við hugsum um trúarlíf okkar er það í raun svo að enginn lifir kristnu trúarlífi algjörlega einn. Að vera kristinn merkir að við tilheyrum, með einum eða öðrum hætti, samfélagi sem safnast saman í nafni Jesú.

Þetta samfélag í nafni Jesú er staður þar sem fólk byggir á „hugsunum Guðs“ og leitast við að hafa þær að leiðarljósi. Um leið sinnir hver og einn sínu hlutverki og tekur sínar ákvarðanir með þeim hæfileikum og þeirri dómgreind sem Guð hefur gefið honum. Með öðrum orðum er kirkjan staður þar sem hugsanir Guðs og hugsanir mannsins lifa saman.

Auðvitað koma þar einnig fram hugsanir mannsins sem fara gegn hugsunum Guðs. Það getur gerst að eigið sjálf, langanir eða tilfinningar taki yfirhöndina og verði sterkari en vilji Guðs. Einnig getum við komist að röngum niðurstöðum þótt við reynum af einlægni að leita vilja Guðs. Ef við eigum að vera hreinskilin er réttara að segja að þetta gerist nánast á hverjum degi.

Jafnvel í starfi kirkjunnar mætum við oft mannlegu stolti, eigingirni, græðgi eða röngum ákvörðunum. Það er ekki rétt að loka augunum fyrir slíku. Þegar þess þarf eigum við að tala skýrt og af einlægni. En um leið þurfum við að varðveita auðmjúkt hjarta sem er tilbúið til sjálfskoðunar og umburðarlyndis, því við gætum sjálf verið að gera nákvæmlega hið sama án þess að gera okkur grein fyrir því.

5.
Í öllu þessu er ein sérstök hugsun Guðs sem við verðum ætíð að varðveita í hjarta okkar og bera djúpa virðingu fyrir. Að sjálfsögðu eigum við að virða allar hugsanir Guðs, en meðal þeirra er ein sem við megum aldrei gera lítið úr eða hafna. Hún er hjálpræðið sem okkur hefur verið gefið fyrir kross Jesú Krists.

Að gera lítið úr eða afneita því sem gerðist á krossi Jesú er vond hugsun mannsins. Ef hugsanir okkar eða athafnir leiða okkur í þá átt munum við heyra sömu ávítun frá Jesú og Pétur heyrði í guðspjalli dagsins: „Far þú aftur fyrir mig, Satan! Þú ert mér til falls. Þú hugsar ekki um það sem Guði heyrir til, heldur um það sem mönnum er tamt.“

Þetta er vegna þess að þjáning Jesú á krossinum er einmitt sú hugsun Guðs sem gefur okkur líf í dag. Samt er krossinn hugsun Guðs sem er svo djúp að við getum vart skilið hana til fulls.

Almennt séð eigum við erfitt með að skilja raunir og þjáningar sem hugsun Guðs. Ef við sjáum að erfiðleikar eru fram undan reynum við að forðast þá eins og kostur er. Þegar við mætum þjáningum spyrjum við jafnvel með kvörtun: „Hvers vegna leyfir Guð að slíkt gerist?“ Eða við getum aðeins borið þessar spurningar í hjarta okkar og beðið: „Guð, gef að ég fái einn daginn skilið vilja þinn.“

En enn dýpri er sú staðreynd að Guð gaf einkason sinn og veitir okkur líf með fórn hans. Þetta tilheyrir sannarlega hugsunum Guðs, og hugsanir okkar manna ná aldrei að skilja það til fulls.

Það eina sem við getum gert er að taka með þakklæti á móti því nýja lífi sem okkur hefur verið gefið fyrir fórn Jesú og þrá að lifa á þann hátt sem er því lífi samboðið.

Þegar við lifum þannig lærum við einnig að fela okkur Kristi. Að fela sig Kristi merkir að treysta Jesú og leggja í hendur hans það sem við hvorki skiljum né getum stjórnað. Það á einnig við um það að við skiljum ekki alltaf merkingu þjáninga og raunanna sem við mætum. Það er í lagi, því Jesús skilur bæði þjáningar og raunir.

Þegar við getum þannig falið Kristi líf okkar og alla tilveru okkar, þá tengist það orðum Jesú um að „afneita sjálfum sér, taka upp kross sinn og fylgja mér“ (vers 24). Að afneita sjálfum sér merkir ekki að hafna því hver við erum. Það merkir að láta hugsanir Guðs hafa forgang fram yfir okkar eigin hugsanir.

Göngum inn í komandi viku með því að leita ætíð hugsana Guðs.

Og friður Guðs, sem er æðri öllum mannlegum skilningi, varðveiti hjörtu yðar og hugsanir í Kristi Jesú. -Amen.

*Þýdd af Chat GPT