Mission Among Equals / Kristniboð meðal jafningja

This is one of the wonderful ways God works. The person who offers help and the person who receives it change places. There, the truth that we are all equal before God becomes a reality. / Þetta er ein af hinum undursamlegu leiðum Guðs. Sá sem veitir hjálp og sá sem tekur við henni skipta um hlutverk. Þar verður sá sannleikur að veruleika að við erum öll jöfn frammi fyrir Guði.

Text; Ezekiel 34:11-16,   Matthew 9:35-38                                               *Íslensk útgáfa niður

Grace and peace to you from God our Father and the Lord Jesus Christ. Amen.

1.
The second Sunday in November is designated as “Mission Sunday” in the National Church of Iceland—officially, the Evangelical Lutheran Church of Iceland. The Lutheran churches in the other Nordic countries also seem to observe a Mission Sunday sometime in the autumn, from September onward.

Put simply, “mission” means sharing and spreading the Christian faith, or the gospel. Mission is an important word, but it covers a wide range of meanings. Because of this, people often understand it differently, and the word brings different things to mind for different people.

When we look back at how churches around the world have approached mission since the Second World War, we can see two main directions. The first places particular importance on “saving souls,” “conversion to Christianity,” and “building churches.” In other words, it focuses on bringing people to the Christian faith.

The second looks beyond the church itself. It also places importance on the conditions in the wider community, including “social justice,” “human rights,” and “freedom from poverty.” It also asks what the church should be and do in light of these conditions.

During the 1960s, churches sometimes became divided into two camps over which of these approaches should take priority. Even so, the church’s social responsibility was affirmed at the international congress on world evangelization held in Switzerland in 1974. Alongside this, the Lutheran World Federation came to recognize again that “diakonia,” or loving service, is an essential part of the church’s calling. It understands mission as bringing together “the word,” “service,” and “fellowship and worship.”

This means that mission involves more than teaching Christian beliefs. Serving our neighbors, both inside and outside the church, and sharing life with others, with worship at the center, are also part of mission. This is called “holistic mission.”

2.
In the past, charity, medical care, and education were often treated as tools—or even as bait—to bring people to the Christian faith. In holistic mission, serving people who are suffering and healing their wounds are themselves ways of putting Christ’s love into practice. These acts are mission in their own right.

In other words, we do not divide a person into separate parts and deal with each part on its own. We see the person as a whole, just as they are now. We also recognize that their life in society is an essential part of who they are.

For example, one form of mission begins with an announcement: “This church offers free classes on the Christian faith for adults who are interested.” Suppose a Muslim refugee comes to church after hearing this announcement. This person is interested in Christianity and is thinking about becoming a Christian. Teaching him about Christianity through questions and answers, as in a catechism class, is the traditional approach to bringing people to the Christian faith. It is mission in the narrow sense.

But if this is the only way we relate to this person, we are taking just one part of their life—the question of which religion they belong to—and treating it separately from everything else. To relate to them as a whole person, we need to do more.

For example, we can welcome them into the fellowship of the church and invite them to join us in prayer. If they also need support as a refugee, we can offer that support. This is mission in the broader sense. Our relationship with the person becomes much wider.

In fact, Father Árni and I have been doing these things in this church, and we intend to continue. Of course, this does not mean that pastors and church members can deal with every kind of problem. There are limits to what we can offer.

Sometimes people bring us problems that have nothing to do with faith or the church. In such cases, we try to put them in touch with professionals or others who are better able to help.

Whatever the situation, what matters is that we try to welcome and respond to the whole person before us. We should take care not to focus only on one part of who they are, such as being “a Muslim,” “a refugee,” “a person who is ill,” or “a person with a disability.”

This is because Jesus does not look at people through just one part of their lives. Let us now turn to today’s Gospel reading.

3.
Matthew 9:35 says: “Jesus went through all the towns and villages, teaching in their synagogues, proclaiming the good news of the kingdom and healing every disease and sickness.”

Here we see that Jesus himself practiced holistic mission. In the synagogues, Jesus taught about the Law and the Prophets in Scripture. He also proclaimed the good news of the kingdom that was now coming and taught to prepare for it. And he healed “every disease and sickness.”

He did all these things together as one work of mission, without treating any one of them as more important than the others. And he went through “all the towns and villages.” What energy he had!

Verse 36 says: “When he saw the crowds, he had compassion on them, because they were harassed and helpless, like sheep without a shepherd.”

Here we find something essential that forms the foundation of holistic mission. In fact, it is more than part of the foundation. It is the very reason for mission.

The words “harassed and helpless, like sheep without a shepherd” clearly echo the book of Ezekiel. Ezekiel served as a prophet during the Babylonian exile in the sixth century BC, after the fall of the southern kingdom of Judah.

The leaders of Judah should have cared for their people. Instead, their corruption and failure to take responsibility had brought the country to ruin. The people had been driven from their land and had become like sheep without a shepherd.

God was angry when he saw this. He promised that he himself would become the shepherd of his people: “I myself will search for my sheep and look after them. As a shepherd looks after his scattered flock when he is with them, so will I look after my sheep. I will rescue them from all the places where they were scattered on a day of clouds and darkness” (Ezekiel 34:11–12).

And now Jesus, as the shepherd sent by God, looks around at the people. “He had compassion on them, because they were harassed and helpless, like sheep without a shepherd.” The expression “had compassion” is very strong. It describes pain and sympathy so deep that it feels as though our insides are being torn apart.

Just as God had compassion on the people in exile in Ezekiel’s time, Jesus now feels that same deep compassion for the countless people before him. We could even call it “righteous anger.” “These people should not have to live like this. I will have compassion on them and bring them salvation.”

This compassion and love are the foundation of mission. We are not speaking here of our own compassion or love. The work of mission is to bring the compassion of Jesus and the love of Jesus to others. Jesus is the central person in this work. We must remember this clearly.

4.
The fact that Jesus is the central person in mission, rather than us, leads to another important point. Mission means that we, who have been saved by Jesus, lead people who do not yet know him to him.

It is not a matter of the strong protecting the weak. Nor is it simply a matter of those who know Christianity well teaching those who do not. It means standing alongside people in their pain and bringing them to a place where Jesus can heal them, so that they can come out of isolation and regain their dignity in real and practical ways. It means serving people through Christ’s love so that they can find healing in every part of their lives.

In verses 37–38, Jesus says: “The harvest is plentiful but the workers are few. Ask the Lord of the harvest, therefore, to send out workers into his harvest field.”

“The harvest” means people who need to be saved, healed, and set free. There are many such people, but few workers to serve them. So we are told to ask the Lord of the harvest. And what happens as a result? We ourselves are sent out as workers.

Yet we, too, need the salvation and healing that Jesus brings. Even if we have already experienced salvation, we have not become perfect people without sin. We are still people who get hurt and feel afraid, and who seek God because of this.

We must remember this as we take part in mission. Those who share the gospel and those who receive it are equally weak human beings before God.


5.
I have spoken about Henri Nouwen before. He was a well-known Catholic priest and theologian. He taught at some of the world’s leading universities, including Notre Dame, Yale, and Harvard. He became famous, and his books were successful. Yet inwardly, he is said to have struggled constantly with deep anxiety and loneliness. He longed for the approval of others and feared that he would be abandoned if he did not keep achieving things.

In his mid-fifties, he finally made a decision. He left behind his brilliant career and moved into L’Arche Daybreak, a community where people with and without intellectual disabilities share life together. There he was given the task of caring for the daily needs of Adam Arnett, a young man with severe disabilities.

Adam could not speak or take care of his own daily needs. Naturally, he did not know or care that Nouwen was famous or a highly respected scholar. But he was sensitive to Nouwen’s anxiety and frustration. It is said that Adam’s face became peaceful only when Nouwen himself was calm and relaxed.

Nouwen later described his experience in these words: “I thought I had gone there to help Adam. But it was Adam, who could do nothing for himself, who took away the thick armor of my social position. Through our life together, he taught me this truth: ‘God loves us not because of what we can do, but simply because we are here, alive.’ It was Adam who satisfied the thirst in my soul.”

This is one of the wonderful ways God works. The person who offers help and the person who receives it change places. There, the truth that we are all equal before God becomes a reality. I myself have often thought that I was helping someone, only to discover that I was the one being helped. If we had time, I would love to share some of those experiences too.

6.
Mission is not a special work reserved for pastors, preachers, and missionaries. It is a task open to everyone who follows Jesus—or rather, it is a way of living. I find mission a wonderful experience because it allows us to meet and know people in a deep and meaningful way.

Mission is an effort to invite our neighbors, and those who are becoming our neighbors, to come to Jesus. In this sense, it is a way of serving our neighbors. But it also brings rich blessings into our own lives. In that sense, it is also a way of serving ourselves.

And Jesus is there at the center of it all. Mission should therefore be the foundation of our lives and relationships as people connected to Jesus. We can truly call this the grace of God itself. Let us take part in the work of mission with joy.


Peace of God, which surpasses all understanding, keep our hearts and our minds in Christ Jesus. Amen.

******

Textar; Esekíel 34:11-16, Matteus; 9:.35-38


Náð sé með ykkur og friður frá Guði föður okkar og Drottni Jesú Kristi. Amen.

1.
Annar sunnudagur í nóvember er helgaður kristniboði í íslensku þjóðkirkjunni, sem heitir formlega hin evangelíska lúterska kirkja á Íslandi. Svo virðist sem lútersku kirkjurnar á hinum Norðurlöndunum haldi einnig sérstakan kristniboðsdag einhvern tíma að hausti, frá september og fram eftir árinu.

Einfaldlega sagt merkir kristniboð að miðla kristinni trú eða fagnaðarerindinu og útbreiða það. Kristniboð er mikilvægt orð, en merking þess er víð. Þess vegna skilur fólk orðið oft á mismunandi hátt og það vekur ólíkar hugmyndir hjá fólki.

Þegar við lítum til þess hvernig kirkjur heimsins hafa nálgast kristniboð frá lokum síðari heimsstyrjaldar sjáum við tvær meginstefnur. Sú fyrri leggur sérstaka áherslu á „hjálpræði sálnanna“, „að fólk taki kristna trú“ og „að byggja upp söfnuði“. Með öðrum orðum beinist hún fyrst og fremst að því að leiða fólk til kristinnar trúar.

Hin stefnan horfir einnig út fyrir kirkjuna sjálfa. Hún leggur áherslu á aðstæður í samfélaginu, meðal annars „félagslegt réttlæti“, „mannréttindi“ og „frelsi frá fátækt“. Hún spyr líka hvernig kirkjan eigi að vera og starfa í ljósi þessara aðstæðna.

Á sjöunda áratug síðustu aldar skiptust kirkjur stundum í tvær fylkingar um það hvor þessara áherslna ætti að hafa meira vægi. Á alþjóðlegu kristniboðsþingi í Sviss árið 1974 var samfélagsleg ábyrgð kirkjunnar engu að síður staðfest. Samhliða þessu lagði Lúterska heimssambandið á ný áherslu á að „díakónía“, eða kærleiksþjónusta, væri ómissandi þáttur í köllun kirkjunnar. Samkvæmt þeim skilningi sameinar kristniboð „orðið“, „þjónustuna“ og „samfélag og guðsþjónustu“.

Kristniboð felst því í fleiru en að kenna kristnar trúarkenningar. Þjónusta við náungann, bæði innan kirkju og utan, og samfélag við annað fólk, þar sem guðsþjónustan er í miðju, eru líka hluti af kristniboði. Þetta er kallað „heildrænt kristniboð“.

2.
Áður fyrr var gjarnan litið á góðgerðarstarf, heilbrigðisþjónustu og menntun sem tæki — jafnvel sem agn — til að fá fólk til að taka kristna trú. Í heildrænu kristniboði er litið svo á að þjónusta við þjáð fólk og það að græða sár þess séu í sjálfu sér leiðir til að gera kærleika Krists sýnilegan í verki. Slík þjónusta er sjálf kristniboð.

Með öðrum orðum skiptum við manneskjunni ekki upp í aðskilda hluta og tökumst á við hvern þeirra fyrir sig. Við sjáum manneskjuna í heild sinni, eins og hún er núna. Við viðurkennum líka að líf hennar í samfélaginu sé ómissandi þáttur í því hver hún er.

Ein leið til kristniboðs getur til dæmis hafist með tilkynningu á þessa leið: „Í þessari kirkju er boðið upp á ókeypis fræðslu um kristna trú fyrir fullorðið fólk sem hefur áhuga.“ Segjum að flóttamaður, sem er múslimi, komi í kirkjuna eftir að hafa heyrt þessa tilkynningu. Þessi manneskja hefur áhuga á kristinni trú og er að íhuga að taka hana. Að fræða hana um kristna trú með spurningum og svörum, eins og gert er í trúfræðslu, er hin hefðbundna leið til að leiða fólk til kristinnar trúar. Það er kristniboð í þröngum skilningi.

En ef við eigum aðeins samskipti við þessa manneskju á þeim grundvelli, þá tökum við einn þátt úr lífi hennar — hvaða trú hún tilheyrir — og aðskiljum hann frá öllu öðru. Til að mæta henni sem heilli manneskju þurfum við að gera meira.

Við getum til dæmis boðið henni inn í samfélag safnaðarins og að taka þátt í bæninni með okkur. Ef hún þarfnast einnig stuðnings sem flóttamaður getum við veitt þann stuðning. Þetta er kristniboð í víðum skilningi. Tengsl okkar við manneskjuna verða miklu víðtækari.

Þetta er einmitt það sem séra Árni og ég höfum gert í þessari kirkju og ætlum að halda áfram að gera. Auðvitað þýðir þetta ekki að prestar og annað fólk í kirkjunni geti leyst hvers kyns vanda. Það eru takmörk fyrir því hvað við getum gert.

Stundum leitar fólk til okkar með mál sem tengjast hvorki trúnni né kirkjunni. Þá reynum við að koma því í samband við sérfræðinga eða aðra sem eru betur í stakk búnir til að hjálpa.

Hverjar sem aðstæðurnar eru skiptir mestu að við reynum að taka á móti manneskjunni sem stendur frammi fyrir okkur og mæta henni í heild sinni. Við þurfum að gæta þess að horfa ekki aðeins á einn þátt í lífi hennar, til dæmis að hún sé „múslimi“, „flóttamaður“, „veik“ eða „fötluð“.

Jesús horfir ekki á fólk út frá einum þætti í lífi þess. Snúum okkur nú að guðspjalli dagsins.

3.
Í Matteusarguðspjalli 9:35 segir: „Jesús fór um allar borgir og þorp, kenndi í samkunduhúsum þeirra, boðaði fagnaðarerindið um ríkið og læknaði hvers kyns sjúkdóma og mein.“

Hér sjáum við að Jesús sjálfur stundaði heildrænt kristniboð. Í samkunduhúsunum kenndi hann um lögmálið og spámennina í Ritningunni. Hann boðaði líka fagnaðarerindið um ríkið sem nú var að koma. Og hann læknaði „hvers kyns sjúkdóma og mein“.

Hann gerði allt þetta sem eina heild í kristniboðinu, án þess að meta einn þátt mikilvægari en annan. Og hann fór um „allar borgir og þorp“. Þvílíkur kraftur!

Í versi 36 segir: „Þegar hann sá mannfjöldann kenndi hann í brjósti um hann, því að menn voru hrjáðir og umkomulausir eins og sauðir er engan hirði hafa.“

Hér finnum við eitthvað mikilvægt sem liggur til grundvallar heildrænu kristniboði. Í raun er það meira en hluti af grundvellinum. Það er sjálf ástæðan fyrir kristniboðinu.

Orðin „hrjáðir og umkomulausir eins og sauðir er engan hirði hafa“ vísa greinilega til Esekíelsbókar. Esekíel starfaði sem spámaður í útlegðinni í Babýlon á sjöttu öld fyrir Krist, eftir fall suðurríkisins Júda.

Leiðtogar Júda hefðu átt að annast þjóð sína. En spilling þeirra og ábyrgðarleysi höfðu leitt landið til glötunar. Fólkið hafði verið hrakið frá landi sínu og var orðið eins og sauðir án hirðis.

Guð reiddist þegar hann sá þetta. Hann hét því að verða sjálfur hirðir fólks síns: „Ég mun sjálfur leita að sauðum mínum og annast þá. Eins og hirðir annast hjörð sína þegar hann er meðal sauða sinna sem hafa tvístrast, þannig mun ég annast sauði mína. Ég mun bjarga þeim frá öllum þeim stöðum sem þeir tvístruðust til á degi skýja og myrkurs“ (Esekíel 34:11–12).

Og nú lítur Jesús, hirðirinn sem Guð hefur sent, yfir fólkið. „Hann kenndi í brjósti um það, því að það var hrjáð og umkomulaust eins og sauðir er engan hirði hafa.“ Orðalagið „að kenna í brjósti um“ er hér mjög sterkt. Það lýsir sársauka og samkennd sem eru svo djúp að það er eins og innyflin séu að rifna.

Rétt eins og Guð miskunnaði fólkinu í útlegðinni á dögum Esekíels finnur Jesús nú til sömu djúpu samkenndar með óteljandi fólkinu sem stendur frammi fyrir honum. Við gætum jafnvel kallað þetta „réttláta reiði“. „Þetta fólk ætti ekki að þurfa að lifa við þessar aðstæður. Ég mun miskunna því og færa því hjálpræði.“

Þessi miskunn og kærleikur eru grundvöllur kristniboðsins. Hér erum við ekki að tala um okkar eigin miskunn eða kærleika. Verkefni kristniboðsins er að færa öðrum miskunn Jesú og kærleika Jesú. Jesús er í aðalhlutverki í þessu starfi. Það verðum við að hafa skýrt í huga.

4.
Sú staðreynd að Jesús er í aðalhlutverki í kristniboðinu, en ekki við, tengist öðru mikilvægu atriði. Kristniboð felst í því að við, sem Jesús hefur frelsað, leiðum til hans fólk sem þekkir hann ekki enn.

Þetta snýst ekki um að hinir sterku verndi hina veiku. Ekki heldur aðeins um að þau sem þekkja kristna trú vel kenni þeim sem þekkja hana ekki. Þetta felst í því að standa með fólki í sársauka þess og leiða það þangað sem Jesús getur læknað það, svo að það geti komist úr einangrun og endurheimt reisn sína á raunverulegan og áþreifanlegan hátt. Þetta er að þjóna fólki í kærleika Krists, svo að það geti fengið lækningu og endurreisn á öllum sviðum lífsins.

Í versum 37–38 segir Jesús: „Uppskeran er mikil en verkamennirnir fáir. Biðjið því Drottin uppskerunnar að senda verkamenn til uppskeru sinnar.“

„Uppskeran“ er fólkið sem þarfnast hjálpræðis, lækningar og frelsis. Slíkt fólk er margt, en fáir eru til að þjóna því. Þess vegna er okkur sagt að biðja Drottin uppskerunnar. Og hvað gerist þá? Við sjálf erum send út sem verkamenn.

En við þörfnumst líka hjálpræðisins og lækningarinnar sem Jesús gefur. Þótt við höfum þegar fengið að reyna hjálpræði hans erum við ekki orðin fullkomnar og syndlausar manneskjur. Við erum enn fólk sem særumst og verðum hrædd og leitum Guðs einmitt vegna þess.

Þetta þurfum við að muna þegar við tökum þátt í kristniboði. Þau sem miðla fagnaðarerindinu og þau sem taka við því eru jafnt veikburða manneskjur frammi fyrir Guði.

5.
Ég hef áður talað um Henri Nouwen. Hann var þekktur kaþólskur prestur og guðfræðingur. Hann kenndi við nokkra af fremstu háskólum heims, meðal annars Notre Dame, Yale og Harvard. Hann öðlaðist frægð og bækur hans nutu velgengni. En innra með sér er sagt að hann hafi stöðugt glímt við mikinn kvíða og einmanaleika. Hann þráði viðurkenningu annarra og óttaðist að honum yrði hafnað ef hann héldi ekki áfram að ná árangri.

Um miðjan sextugsaldur tók hann loks ákvörðun. Hann yfirgaf glæstan starfsferil sinn og flutti til L’Arche Daybreak, samfélags þar sem fólk með og án þroskahömlunar deilir lífinu hvert með öðru. Þar var honum falið að annast daglegar þarfir Adams Arnett, ungs manns með mikla fötlun.

Adam gat hvorki talað né annast daglegar þarfir sínar sjálfur. Hann vissi að sjálfsögðu ekki að Nouwen væri frægur eða mikils metinn fræðimaður og slíkt skipti hann engu máli. En hann var næmur fyrir kvíða og pirringi Nouwens. Sagt er að friður hafi aðeins færst yfir andlit Adams þegar Nouwen sjálfur var rólegur og afslappaður.

Síðar lýsti Nouwen reynslu sinni með þessum orðum: „Ég hélt að ég hefði farið þangað til að hjálpa Adam. En það var Adam, sem gat ekkert gert fyrir sjálfan sig, sem svipti mig þykkri brynju félagslegrar stöðu minnar. Með lífi okkar saman kenndi hann mér þennan sannleika: ‚Guð elskar okkur ekki vegna þess sem við getum gert, heldur einfaldlega vegna þess að við erum hér og lifum.‘ Það var Adam sem svalaði þorsta sálar minnar.“

Þetta er ein af hinum undursamlegu leiðum Guðs. Sá sem veitir hjálp og sá sem tekur við henni skipta um hlutverk. Þar verður sá sannleikur að veruleika að við erum öll jöfn frammi fyrir Guði. Sjálfur hef ég oft haldið að ég væri að hjálpa einhverjum, en síðan uppgötvað að það var ég sem fékk hjálp. Ef við hefðum tíma myndi ég gjarnan segja frá nokkrum slíkum reynslum.

6.
Kristniboð er ekki sérstakt starf sem eingöngu er ætlað prestum, prédikurum og kristniboðum. Það er verkefni sem stendur öllum opið sem fylgja Jesú — eða öllu heldur er það lífsviðhorf. Mér finnst kristniboð vera dásamleg reynsla vegna þess að það gefur okkur tækifæri til að kynnast fólki á djúpan og innihaldsríkan hátt.

Kristniboð er tilraun til að bjóða nágrönnum okkar og þeim sem eru að verða nágrannar okkar að koma til Jesú. Í þeim skilningi er það þjónusta við náungann. En það færir líka ríkulega blessun inn í okkar eigið líf. Í þeim skilningi er það einnig þjónusta við okkur sjálf.

Og Jesús er í miðju alls þessa. Kristniboð ætti því að vera grundvöllur lífs okkar og mannlegra tengsla sem fólks er lifir í tengslum við Jesú. Við getum sannarlega sagt að þetta sé náð Guðs sjálf. Tökum því þátt í kristniboðinu með gleði.


Friður Guðs, sem er æðri öllum skilningi, varðveiti hjörtu okkar og hugsanir í Kristi Jesú. Amen.


*Þýdd af Chat GPT