Innri Páskahátíð
Prédikun
Lexia Slm 116. 19
Pistill 1 Kor 15. 12-21
Guðspjall Jóh. 21. 1-14
Dagarnir eftir Páska hafa verið frá fornu fari verið nefndir gleðidagar enda tilefniið ríkt til þess. Jesús Kristur reis upp frá dauðum árla hinn fyrsta dag vikunnar þegar sólin fór að skína yfir storð í landinu helga. Fjölmargir urðu vitni að upprisu hans frá dauðum eins og guðspjöllin greina frá. Þá var Jesús sýnilegur fólki í holdi en eftir uppstigningu hans til himins og síðan komu hans í heilögum anda sínum á Hvítasunnudag hefur hann búið í hjarta þess einstaklings sem hefur boðið hann velkominn í hjarta sitt frá einni kynslóð til annarrar til þessarar stundar hér í Hafnarfjarðarkirkju.
Þessi fallega kirkja var reist honum til dýrðar af fólki sem hélt innri Páskahátíð í hjarta sínu á helgum sem rúmhelgum dögum. Þannig er þessi kirkja og aðrar kirkjur sem reistar hafa verið Guði til dýrðar dásamlegur vitnisburður um fólk sem átti trúarfræ í hjörtum sér sem braut af sér allar hömlur þegar frá leið. Mér er hugsað í þessu sambandi til lærsveinanna sem nefndir hafa verið Emmausfararnir sem höfðu haldið Páska að gyðinglegum hætti um það leyti sem Jesús var krossfestur. Á leið sinni frá hátíðinni ræddu þeir sín milli um það sem gerst hafði. Þá slóst ókunnur maður í för með þeim sem hlustaði á vitnisburð þeirra. Þeir ákváðu að sækja sér hvíld og hressingu á veitingastað þegar þessi ókunni maður fór að tala til þeirra um stórvirki Guðs fyrr og síðar í sögu mannkyns. Sem betur fer höfðu þeir eyru sem heyra því að fyrr en varði fóru hjörtu þeirra að brenna eftir því sem leið á frásögn þessa ókunna manns. Skyndlega hvarf þessi maður þeim sjónum við borðhaldið. Þá gerðu þeir sér grein fyrir því að þessi ókunni maður sem slegist hafði í för með þeim var hinn upprisni Jesús Kristur. Þeir báru vitni um þessa trúarlegu reynslu sína næstu daga, vikur, mánuði og ár og fyrir vikið er hægt að kynna sér þeirra vitnisburð í einu guðspjalli Biblíunnar og hugleiða hann fyrir okkur sjálf.
Í lexíu þessa Drottins dags er líka að finna trúarlegan vitnisburð sem átti sér stað fyrir fæðingu Jesú Krists. Þar segir í Sálmunum frá einstaklingi sem segist elska Drottin af þvi að hann hafi bænheyrt sig, heimt sig úr angist helju og bjargað lífi sínu frá dauða. Ég skynja mikla gleði í þessum orðum sálmaskáldsins. Er þetta ekki reynsla kynslóðanna allar götur síðan? Það þarf ekki upprisu Jesú Krists frá dauðum til að fólk eigi sinn litla trúarloga í hjarta sér. Stundum þarf ekki mikið að gerast til þess að blása glæður í þennan loga. Þá fara hjörtu fólks að brenna líkt og gerðist hjá Emmausförunum. Þá urðu þeir einnig harla glaðir., þeir upplifðu innri Páskahátíð. Yfirleitt gleymir fólk ekki slíkri trúarreynslu og talar um hana við aðra nótt sem nýtan dag.
Fólk á sína trú á æðri mátt eins og stundum er sagt Mynd fólks af Guði er með ýmsum hætti. Börnin kunna að teikna mynd af fígúru sem er á skýi. Það er þeirra mynd af Guði. Fullorðnir kunna e.t.v að teikna mynd af hjarta vegna þess að í þeirra huga er Guð kærleikur. En við sem játum kristna trú og vorum skírð í nafni heilagrar þrenningar, Guðs sem er í senn, faðir, sonur og heilagur andi, - við sjáum sennilega flest fyrir okkur manneskju. Ég trúi því að Guð hafi komið til okkar í syni sínum Jesú Kristi sem sýndi okkur með lífi sínu og starfi að Guð er kærleikur. Aðrir sem hafa ekki góða ímynd og reynslu af jarðneskum föður sínum vilja frekar hugsa sér Guð sem móður þvi að móðir þeirra hafa reynst sér vel. Ég ber virðingu fyrir ólíkum hugmyndum fólks um Guð. Á vinnustofunni minni í Suðurveri mála ég málverk. Þar er að finna mynd af málverki þar sem Jesús er með sítt hár niður á axlir stendur í vatni upp að hnjám. Hann er í skyrtu og buxum. Lófar hans visa fram. Af hverju held ég því fram að þetta sé Jesús? Gæti þetta ekki verið einhver ungur maður? Svari nú hver fyrir sig.
Bæn í Jesú nafni beinir innri sjónum okkar að þeim Jesú sem sigraði synd og dauða og reis upp frá dauðum og býr í hjörtum þeirra sem hafa boðið honum sess og sæti í hjörtum sínum.
Mér er nú hugsað til Páls postula og skrifa hans í pistil þessa fyrsta sunnudags eftir Páska þar sem hann skrifar. ,, Ef við nú prédikum að Kristur sé upprisinn frá dauðum, hvernig geta þá nokkur ykkar sagt að dauðir rísi ekki upp?” Af þessum orðum má ráða að efasemdir hafi hrjáð fólk á tilvistardögum Jesú Krists eftir upprisu hans, ef að líkum lætur, einkum þau sem höfðu ekki haft persónulega reynslu af honum en höfðu heyrt um hann af afspurn eftir upprisuna.
Ég annaðist Páskamessu á hjúkrunarheimilinu Sólvangi í Hafnarfirði fyrir viku síðan á Páskadag. Þar sagði ég þessa sögu sem snerti mig forðum á Húsavík þar sem ég þjónaði í rúma þrjá áratugi:
,,Sagt er að í kirkjugarði nokkrum í Hannover í Þýskalandi hafi verið merkileg gröf ríkrar greifafrúar. Hún trúði alls ekki á neitt framhaldslíf að loknu þessu. Hún sagði sjálf til um allan búnað grafar sinnar. Stór graníthella skyldi lögð yfir gröf hennar, ofan á hana og allt í kringum átti svo að setja enn aðra granítsteina nokkru minni. Síðan átti að tengja þetta saman með járnbindingu og steypa svo yfir allt. Þar ofan á skyldi setja plötu sem á væri letrað. Bannað að opna. Dag nokkurn þegar allt var svo friðsælt úti í þessum helga reit þá sveif lítið fræ til jarðar. Það náði að festast í örlítilli rifu í þessari steindys. Fræið skaut rótum og hélt áfram að vaxa eins og það vildi segja: ,,Farið frá, ég þarf að komast að.“ Rætur þess gátu sprengt huta af járnbindingunni rétt eins og um hálmstrá eitt væri að ræða.
Loks kom að því að stóra graníthellan lyftist upp af vaxandi rótum fræsins sem einu sinni var. Nú stendur tréð á þessari gröf sakleysislegt í útliti. Við minnsta vindblæ bærast græn blöð þess eins og fánar sem bornir eru fram til sigurs.” Tilvitnun lýkur.
Þessi saga er besta páskaprédikunin í sínum einfaldleika. Ég ákvað að deila henni með ykkur hér í Hafnarfjarðarkirkju sem er fordyri að lífsins gleðisölum vegna þess að ef Kristur hefði ekki risið upp þá væri trú okkar fánýt eins og postulinn Páll skrifar í pistli dagsins. Þá hefði þessi helgidómur ekki risið upp á sínum tíma og verið vígður 1914. Hlutverk okkar er að sá frækorninu í trú,von og kærleika, en Guð mun sjá um að láta það vaxa. Og þegar vöxturinn hefst þá brýtur fræið af sér allt farg.
Í guðspjalli þessa Drottins dags er greint frá ofurvexti fræsins. Hvernig lærisveinarnir eignast í einni svipan innri Páskahátið við að afla sér matar. Þar er greint frá því að Jesús hafi birst lærisveinunum upprisinn við Tíberíasvatn. Þar voru þeir við fiskiveiðar og fengu ekkert fyrstu nóttina. Næsta morgun stóð Jesús á ströndinni en lærisveinarnir þekktu hann ekki. Jesús segir við þá: „Drengir, hafið þið nokkurn fisk?“ Þeir svöruðu: „Nei.“ Hann sagði: „Kastið netinu hægra megin við bátinn og þið munuð verða varir.“ Þeir köstuðu og nú gátu þeir ekki dregið netið, svo mikill var fiskurinn. Lærisveinninn, sem Jesús elskaði, segir við Pétur: „Þetta er Drottinn.“ Þegar Símon Pétur heyrði að það væri Drottinn brá hann yfir sig flík – hann var fáklæddur – og stökk út í vatnið. Fyrr en varði drógu þeir 153 fiska úr netinu og þegar þeir stigu á land sáu þeir fisk lagðan á glóðir og brauð sem Jesús sjálfur hafði gert. Svo sagði Jesús við þá: ,,Komið og matist. Hann tók brauðið og gaf þeim og svo fiskinn einnig. Mér finnst þetta vera góð tenging við heilaga kvöldmáltíð sem við njótum saman hér á eftir. Líkt og lærisveinarnir neyttu saman máltíðar með Jesú þá býðst okkur að gera það einnig hér við gráturnar. Það má segja að altari kirkjunnar sé líkt og endi á borði. Við sjáum ekki allt borðið vegna þess að hinum megin fyrir endann á borðinu er Jesús sjálfur sem brýtur brauðið og segir við okkur hvert og eitt: ,Takið og etið. ,Þetta er líkami minn sem fyrir ykkur er gefinn. Gjörið þetta í mína minningu. Og síðan tekur hann kaleikinn og segir: ,,Drekkið öll hér af, þetta er kaleikur hins nýja sáttmála í mín blóði, sem fyrir ykkur er úthellt til fyrirgefningar syndanna. Gjörð þetta svo oft sem þér drekkið í mína minningu.“
Að sönnu eignumst við líka innri Páskahátíð þegar við krjúpum við gráturnar og meðtökum líkama og blóð Jesú Krists af hjartans auðmýkt og með þakklæti í garð hins upprisna frelsara. Þá syngjum við Guði lof og prís með gengnum kynslóðum, lærisveinum Jesú við Tíberíasvatn, sálmaskáldinu, postulanum Páli, og þeim sem í dag kennir barni sínu eða barnbarni að biðja til Guðs. Því að sá eða sú fagnar líka innra með sér yfir þessu undri sem upprisa Jesú Krists frá dauðum er.
Eitt mesta trúarskáld íslensku þjóðarinnar fyrr og síðar er Hallgrímur Pétursson. Hann orti Passíusálmana eins og kunnugt er öllu fólki hér á landi. Hann orti líka grafarsálminn Allt eins og blómstrið eina sem sunginn hefur verið yfir flestum íslendingum sem bornir hafa verið grafar.Þar skynjum við í orðum hans að sál hans hefur þegar unnið sigur yfir dauða og gröf. Fyrst málar sr Hallgrímur upp fyrir sér dauðann í öllu ægivaldi sínu til þess svo að rísa gegn honum í krafti trúar sinnar og gengur á móti honum með sigursöng. Þess vegna getur hann svo innilega og af hjartans fögnuði sagt: ,,Hjartað fagnar og hugur minn / herrann Jesús er upprisinn.“
Við sem eigum þessa innri Páskahátíð getum því sagt með honum og jafnvel sungið:
,,Ég lifi í Jesú nafni / í Jesú nafni eg dey / þó heilsa og líf mér hafni / hræðist ég dauðann ei / Dauði, ég óttast eigi / afl þitt né valdið gilt / í Kristi krafti ég segi / Kom þú sæll, þá þú vilt.“
Ég óska söfnuðinum gleðilegra gleðidaga í Jesú nafni.