“I do believe; help me overcome my unbelief!” /„Ég trúi; hjálpa þú vantrú minni!“

Text,  Mark 9:17-29                                                                                    *Íslensk þýðing niður

Grace and peace be with us from God our Father and the Lord Jesus Christ. Amen.

1. 
Today’s Gospel reading is the story from Mark chapter 9 about the healing of a boy possessed by an impure spirit. In fact, the focus is placed more on his father than on the boy himself. And the contrast between this father and Jesus' disciples carries an important message.

Now, as sometimes happens, if we only read today’s episode in isolation, it is quite hard to understand what it truly means. Jesus’ words, “This kind can come out only by prayer” (v. 29), sound rather abrupt, and it leaves us wondering why Jesus suddenly brought up prayer.

So, let us go back a little bit to understand the context leading up to this episode. Quite a while back, in chapter 6, there is an account where Jesus sent out the Twelve disciples into the towns. At that time, Jesus gave them authority over impure spirits. As a result, it says: “They went out and preached that people should repent. They drove out many demons and anointed many sick people with oil and healed them” (6:12-13).

In other words, the disciples' mission was a huge success. Even after that, while healing the sick, Jesus performed the miracle of feeding the five thousand, followed by feeding the four thousand. A series of miracles. The disciples were right there with Him.

In the midst of all these events, it is likely that the disciples began to harbor a misconception, an arrogance, as if they themselves had become exceptional people capable of performing great works of God. Although it is not stated explicitly, there is good reason to think so.

First of all, the disciples made no attempt at all to understand Jesus’ prophecy concerning His own suffering on the cross. They only saw Jesus as an invincible hero. This point can be inferred from what is written.

Secondly, as a result, the disciples believed that they, too, would gain positions fitting for followers of such a hero. Later in chapter 9, after today's reading, it says: “He asked them, ‘What were you arguing about on the road?’ But they kept quiet because on the way they had argued about who was the greatest” (9:33-34).

From this flow of the story, we can see at the time of today’s episode, the disciples had fallen into a considerable sense of self-satisfaction.

2. 
Now, a certain father brought his son who was suffering, possessed by an impure spirit. We do not know the exact age of this boy. From the father's explanation that he had been suffering "from childhood," he was probably not a young child, but rather an adolescent or a young man.

At first, the father asked the disciples to heal him, but they could not. The disciples, who failed to heal him, did not even pray, nor did they consult Jesus. Chapter 9, verse 14 says: “When they came to the other disciples, they saw a large crowd around them and the teachers of the law arguing with them.”

The disciples were engrossed in arguing with the teachers of the law, as if they were "healing experts." This was the disciples' attitude. In stark contrast to them stands this father.

He pleaded with Jesus: “If you can do anything, take pity on us and help us.” Then, Jesus rebuked him: “‘If you can’? Everything is possible for one who believes.” Immediately, “the boy’s father exclaimed, ‘I do believe; help me overcome my unbelief!’”

These words of the father, this plea, “I do believe; help me overcome my unbelief!” are profoundly important words. These are words that each one of us should truly keep close to our hearts at all times.

There is no pretense here whatsoever. Without even trying to hide his own weakness—lacking solid conviction and confidence—he simply seeks his son’s healing and sincerely turns to Jesus.

And this genuine, straightforward attitude of the father was precisely what the disciples were lacking at that moment. The disciples had "confidence" that they possessed authority over impure spirits. And they took comfort in assuming that for such people, a "sure reward" would be given by God.

However, faith is not about having "absolute certainty"; it is about clinging to Christ for help while carrying our own doubts, weaknesses, and helplessness. And God's grace is not a reward for having strong faith, but something poured out upon those who acknowledge their weakness.

3. 
Closing this episode, Jesus teaches in verse 29: “This kind can come out only by prayer.” These words implicitly tell us that the disciples had not been praying.

The essence of prayer lies in facing our own deficiencies, weaknesses, and sins. When we become overly confident in ourselves and boast about ourselves excessively, we forget to pray. Or, prayer itself becomes merely a formal ritual.

I mentioned earlier that “faith is about clinging to Christ for help while carrying our own doubts, weaknesses, and helplessness,” but we could also say that this is the very definition of prayer itself. The father's cry, “I do believe; help me overcome my unbelief!” was, in and of itself, his very prayer.

Let me add a brief explanation here so that we do not misunderstand. In faith, looking squarely at our own sin, weakness, and helplessness is important. However, that does not mean putting ourselves down or undervaluing our worth.

In our daily lives, when we take on difficult challenges, having a strong conviction that "I can do this" is vital. In a World Cup soccer final, probably not a single player lacks the confidence and conviction that "we will definitely win." Otherwise, they would not have been there.

Such confidence and conviction are necessary. Without them, we would not even be able to do what is within our power. Yet, acknowledging our own deficiencies and weaknesses in the realm of faith is on a completely different level.

Acknowledging our weakness in faith means understanding that our existence is not complete on its own. On our own, we cannot build our lives perfectly. We need God's help.

By ourselves, we cannot wipe away our sins. By ourselves, we cannot obtain God's forgiveness. While there are many things we can do on our own, there are far more things we cannot do.

Ridding ourselves of vanity. Loving our neighbor. Caring for ourselves. Even among the many essential things that form the core of our daily lives, there are things we simply cannot do. That is why we need God's help.

To do that, we must always keep a "space for the Holy Spirit" open in our hearts. We might also call it a "space for prayer." :

4. 
There was a woman named Corrie ten Boom. During World War II in the Netherlands, she built a "secret hiding place" in her home and sheltered many Jewish people to help them escape. Because of this, she was arrested by the Nazis and sent with her sister to a women-only concentration camp. Corrie was around fifty years old at the time.

Although they were treated terribly in the concentration camp, the sisters reportedly held secret Bible studies and prayer meetings every night using a small Bible they had smuggled in. In the midst of despair, many women found comfort in that place of prayer. However, due to harsh labor and abuse, her beloved sister Betsie died of exhaustion in the camp.

After the war, Corrie became a Christian evangelist, holding gatherings to preach the Gospel in various places. In 1947, right after preaching at a church in Munich that "God hurls our sins into the depths of the sea and forgives us," a man pushed his way through the crowd and approached her. It was the very same man who had been a cruel SS guard at the camp where she was held, whip in hand, abusing the sisters.

The man said, "I was a guard at the camp. But now I turned to Christ. Today, I want to hear from your own lips the words, 'I forgive you.' Won't you take my hand?"

Corrie's heart froze with fierce anger and a thirst for revenge; it felt as though the blood were rushing backwards in her veins. Standing before the man who had driven her sister to her death, her arm felt as heavy as lead, and she simply could not bring herself to reach out her hand.

At that moment, she cried out in her heart in prayer: "Jesus, I cannot forgive this man. I cannot love him. I have no strength of my own. Please, give me your forgiveness, give me your love."

The moment she completely let go of her own emotions and willpower (her self-effort) and mechanically reached out her hand in surrender to God, a warm, current-like power flowed through her shoulder into her hand, and a miracle happened. Her entire being was filled with a supernatural peace, and it is said that she was able to grasp the man's hand and reply, "Brother, I forgive you with all my heart."

Please do not consider this story from the perspective of whether this former guard deserved to be forgiven. To me, this man seems like the ultimate self-centered jerk, but that is not the point.

The important thing is that a "space for the Holy Spirit" and a "space for prayer" were always prepared in Corrie's heart. And the moment Corrie realized that she "could not" do it on her own, she immediately asked for Christ's help. And Christ made up for what Corrie lacked—what she could not do.

5. 
Prayer is something universally important for all Christians. In this community, there are those who have been in church life for a long time, and there are those who are new. Naturally, some are very familiar with church life, while others are still learning about it. Yet for all of us, prayer is equally indispensable.

Prayer is not merely venting our emotions, nor is it simply a "wish list" presented to God. It is a quiet task of looking squarely at our own sin, deficiencies, and weaknesses, and it is also giving thanks that God's help appears precisely where we cannot do things on our own.

That is why it is also the very starting point from which the joy of "loving our neighbor as ourselves" flows out.

In our daily prayers, may this cry of the father, "I do believe; help me overcome my unbelief!" always be reflected.

Peace of God, which surpasses all understanding, will keep our hearts and our minds in Christ Jesus. Amen.

***

Texti,  Markúsar 9:17-29

Náð sé með okkur og friður frá Guði föður okkar og Drottni Jesú Kristi. Amen.

1.
Guðspjall dagsins er frásagan í 9. kafla Markúsarguðspjalls um lækningu drengs sem haldinn var óhreinum anda. Reyndar beinist athyglin meira að föður hans en drengnum sjálfum. Og andstæðan milli þessa föður og lærisveina Jesú flytur okkur mikilvægan boðskap.

Eins og stundum gerist er nokkuð erfitt að skilja raunverulega merkingu þessarar frásagnar ef við lesum aðeins þennan kafla einan og sér. Orð Jesú: „Þetta kyn verður ekki rekið út með neinu nema bæn“ (v. 29) virðast koma nokkuð skyndilega, og við veltum því fyrir okkur hvers vegna Jesús fer allt í einu að tala um bæn.

Við skulum því fara aðeins aftur í frásögnina til þess að skilja samhengið sem leiðir að þessum atburði. Töluvert fyrr, í 6. kafla, er sagt frá því þegar Jesús sendi lærisveinana tólf út til byggðanna. Þá gaf Jesús þeim vald yfir óhreinum öndum. Og árangurinn varð sá að sagt er: „Þeir lögðu af stað og prédikuðu að menn skyldu taka sinnaskiptum. Þeir ráku út marga illa anda, smurðu marga sjúka með olíu og læknuðu þá“ (6:12–13).

Með öðrum orðum, starf lærisveinanna bar mikinn árangur. Eftir þetta hélt Jesús áfram að lækna sjúka og gerði kraftaverkið þegar hann mettaði fimm þúsund manns og síðar fjögur þúsund. Hvert kraftaverkið rak annað. Og lærisveinarnir voru þarna með honum mitt í öllu þessu.

Í miðri þessari atburðarás er líklegt að ákveðinn misskilningur hafi farið að festa rætur hjá lærisveinunum, jafnvel hroki, eins og þeir sjálfir væru orðnir einstakir menn sem gætu unnið mikil verk Guðs. Þetta er ekki sagt berum orðum, en við höfum góða ástæðu til að ætla að svo hafi verið.

Í fyrsta lagi gerðu lærisveinarnir enga tilraun til að skilja það sem Jesús sagði fyrir um eigin þjáningu á krossinum. Þeir sáu Jesú aðeins sem ósigrandi hetju. Þetta má ráða af frásögninni.

Í öðru lagi töldu lærisveinarnir þar af leiðandi að þeir sjálfir myndu einnig öðlast stöðu sem hæfði fylgjendum slíkrar hetju. Síðar í 9. kafla, eftir guðspjallstexta dagsins, segir: „Hann spurði þá: ‚Hvað voruð þið að ræða á leiðinni?‘ En þeir þögðu því að á leiðinni höfðu þeir verið að ræða um hver þeirra væri mestur“ (9:33–34).

Af þessari framvindu frásagnarinnar getum við séð að þegar atburðurinn í guðspjalli dagsins átti sér stað voru lærisveinarnir orðnir býsna sjálfumglaðir.

2.
Nú kom faðir nokkur með son sinn sem þjáðist og var haldinn óhreinum anda. Við vitum ekki nákvæmlega hversu gamall drengurinn var. Af því að faðirinn segir að hann hafi þjáðst „frá barnæsku“ má ætla að hann hafi ekki lengur verið lítið barn, heldur fremur unglingur eða ungur maður.

Faðirinn bað fyrst lærisveinana að lækna hann, en þeir gátu það ekki. Lærisveinarnir, sem höfðu ekki getað læknað hann, báðust ekki einu sinni fyrir og leituðu heldur ekki ráða hjá Jesú. Í 14. versi 9. kafla segir: „Þegar þeir komu til hinna lærisveinanna sáu þeir mikinn mannfjölda umhverfis þá og fræðimenn sem deildu við þá.“

Lærisveinarnir voru svo uppteknir af því að deila við fræðimennina að þeir hegðuðu sér nánast eins og þeir væru „sérfræðingar í lækningum“. Þannig var afstaða lærisveinanna. Í algjörri andstæðu við þá stendur þessi faðir.

Hann sárbændi Jesú: „Ef þú getur nokkuð þá sjá aumur á okkur og hjálpa okkur.“ Þá svaraði Jesús honum: „Ef þú getur! Sá getur allt sem trúir.“ Jafnskjótt hrópaði faðir drengsins: „Ég trúi; hjálpa þú vantrú minni!“

Þessi orð föðurins, þessi bæn: „Ég trúi; hjálpa þú vantrú minni!“ eru ákaflega mikilvæg orð. Þetta eru orð sem hvert og eitt okkar ætti ætíð að varðveita í hjarta sínu.

Hér er engin uppgerð, alls engin tilraun til að sýnast vera annað en hann er. Án þess að reyna einu sinni að fela eigin veikleika — að hann skortir trausta sannfæringu og fullvissu — þráir hann einfaldlega að sonur hans verði læknaður og snýr sér af einlægni til Jesú.

Og einmitt þessa einlægu og hreinskilnu afstöðu föðurins skorti lærisveinana á þessari stundu. Lærisveinarnir höfðu „sjálfstraust“ vegna þess að þeir töldu sig hafa vald yfir óhreinum öndum. Og þeir hugguðu sig við þá hugsun að slíkum mönnum hlyti Guð að veita „örugg laun“.

En trú snýst ekki um að hafa „algjöra vissu“. Trú er að halda sér fast við Krist og leita hjálpar hans, jafnvel þegar við berum með okkur efasemdir okkar, veikleika og vanmátt. Og náð Guðs er ekki laun fyrir sterka trú, heldur er henni úthellt yfir þau sem viðurkenna veikleika sinn.

3.
Í lok þessarar frásagnar kennir Jesús í 29. versi: „Þetta kyn verður ekki rekið út með neinu nema bæn.“ Þessi orð gefa óbeint til kynna að lærisveinarnir hafi ekki verið að biðja.

Kjarni bænarinnar felst í því að horfast í augu við eigin bresti, veikleika og syndir. Þegar við verðum of örugg með okkur sjálf og hreykjum okkur um of, gleymum við að biðja. Eða bænin sjálf verður aðeins að formlegum sið.

Ég sagði áðan að „trú er að halda sér fast við Krist og leita hjálpar hans, jafnvel þegar við berum með okkur efasemdir okkar, veikleika og vanmátt.“ En við gætum líka sagt að þetta sé einmitt skilgreiningin á bæninni sjálfri. Hróp föðurins: „Ég trúi; hjálpa þú vantrú minni!“ var í sjálfu sér bæn hans.

Ég vil bæta hér við stuttri skýringu svo að við misskiljum þetta ekki. Í trúnni er mikilvægt að horfast hreinskilnislega í augu við eigin synd, veikleika og vanmátt. En það þýðir ekki að við eigum að gera lítið úr okkur sjálfum eða vanmeta eigið gildi.

Í daglegu lífi okkar, þegar við tökumst á við erfiðar áskoranir, er mjög mikilvægt að hafa sterka sannfæringu um að „ég get þetta“. Í úrslitaleik heimsmeistaramótsins í knattspyrnu er líklega ekki einn einasti leikmaður sem skortir sjálfstraustið og sannfæringuna: „Við munum örugglega vinna.“ Annars væru þeir ekki komnir þangað.

Slíkt sjálfstraust og slík sannfæring eru nauðsynleg. Án þeirra gætum við ekki einu sinni gert það sem er á okkar valdi að gera. En að viðurkenna eigin bresti og veikleika á sviði trúarinnar er allt annars eðlis.

Að viðurkenna veikleika okkar í trúnni merkir að skilja að tilvera okkar er ekki fullkomin í sjálfri sér. Við getum ekki, ein og óstudd, byggt líf okkar fullkomlega upp. Við þurfum á hjálp Guðs að halda.

Við getum ekki sjálf afmáð syndir okkar. Við getum ekki sjálf öðlast fyrirgefningu Guðs. Þótt margt sé það sem við getum gert af eigin mætti, er enn fleira sem við getum ekki gert.

Að losna undan hégómagirnd okkar. Að elska náunga okkar. Að bera umhyggju fyrir okkur sjálfum. Jafnvel meðal þeirra mörgu grundvallaratriða sem mynda kjarna daglegs lífs okkar eru hlutir sem við einfaldlega getum ekki gert af eigin mætti. Þess vegna þurfum við á hjálp Guðs að halda.

Til þess þurfum við alltaf að halda opnu „rými fyrir heilagan anda“ í hjörtum okkar. Við gætum líka kallað það „rými fyrir bæn“. Þegar hjörtu okkar fyllast eingöngu af „okkur sjálfum“ — af „okkar eigin hugsunum“ eða „okkar eigin löngunum“ — endum við á því að loka á hjálp Guðs, það er að segja heilagan anda. Þetta er einmitt eins og ástand lærisveinanna var í guðspjalli dagsins. Bænin hverfur þá líka einfaldlega. Við þurfum alltaf að halda opnu rými fyrir heilagan anda, rými fyrir bæn.

4.
Til var kona að nafni Corrie ten Boom. Í síðari heimsstyrjöldinni, í Hollandi, útbjó hún „leynilegt felurými“ á heimili sínu og skýldi þar mörgum Gyðingum til að hjálpa þeim að komast undan. Vegna þessa var hún handtekin af nasistum og send ásamt systur sinni í fangabúðir fyrir konur. Corrie var þá um fimmtugt.

Þótt farið væri hræðilega með þær í fangabúðunum er sagt að systurnar hafi á hverju kvöldi haldið leynilegar biblíustundir og bænastundir með lítilli Biblíu sem þeim hafði tekist að smygla inn. Mitt í örvæntingunni fundu margar konur huggun í þessu rými bænarinnar. En vegna þrælkunarvinnu og illrar meðferðar örmagnaðist Betsie, ástkær systir Corrie, og lést í búðunum.

Eftir stríðið gerðist Corrie kristniboði og ferðaðist víða og hélt samkomur þar sem hún boðaði fagnaðarerindið. Árið 1947, rétt eftir að hún hafði prédikað í kirkju í München um að „Guð varpi syndum okkar í djúp hafsins og fyrirgefi okkur“, ruddi maður sér leið í gegnum mannfjöldann og gekk til hennar. Þetta var einmitt sami maðurinn og hafði verið grimmur SS-vörður í fangabúðunum þar sem hún hafði verið í haldi, maður sem hafði staðið þar með svipu í hendi og misþyrmt systrunum.

Maðurinn sagði: „Ég var vörður í fangabúðunum. En nú hef ég snúið mér til Krists. Í dag langar mig að heyra þig sjálfa segja við mig: ‚Ég fyrirgef þér.‘ Viltu taka í höndina á mér?“

Hjarta Corrie fraus af heift og hefndarþorsta. Henni fannst sem blóðið rynni aftur á bak í æðum hennar. Frammi fyrir manninum sem hafði átt þátt í að reka systur hennar til dauða varð handleggur hennar þungur sem blý og hún gat einfaldlega ekki fengið sig til að rétta honum höndina.

Á þeirri stundu hrópaði hún í hjarta sínu í bæn: „Jesús, ég get ekki fyrirgefið þessum manni. Ég get ekki elskað hann. Ég hef engan kraft í sjálfri mér. Gefðu mér, ég bið þig, þína fyrirgefningu. Gefðu mér þinn kærleika.“

Á þeirri stundu gaf hún algjörlega eftir eigin tilfinningar og eigin viljastyrk — tilraunina til að gera þetta af eigin mætti — og í algjörri uppgjöf fyrir Guði rétti hún einfaldlega fram höndina. Þá fann hún hlýjan kraft, líkt og straum, streyma frá öxlinni niður í höndina, og kraftaverk gerðist. Öll vera hennar fylltist friði sem var henni ofar, og sagt er að hún hafi getað gripið í hönd mannsins og svarað: „Bróðir, ég fyrirgef þér af öllu hjarta.“

Við skulum ekki skoða þessa sögu út frá því hvort þessi fyrrverandi fangavörður hafi átt skilið að fá fyrirgefningu. Í mínum augum virðist þessi maður hafa verið með eindæmum sjálfhverfur dóni, en það er ekki aðalatriðið.

Það sem skiptir máli er að í hjarta Corrie var alltaf opið „rými fyrir heilagan anda“ og „rými fyrir bæn“. Og um leið og Corrie áttaði sig á því að hún „gat ekki“ gert þetta af eigin mætti, leitaði hún þegar í stað hjálpar Krists. Og Kristur bætti upp það sem Corrie skorti — það sem hún sjálf gat ekki gert.

5.
Bænin er öllum kristnum mönnum jafn mikilvæg. Í þessum söfnuði eru þau sem hafa tekið þátt í kirkjustarfi um langt skeið og önnur sem eru nýkomin. Sum þekkja eðlilega líf kirkjunnar mjög vel en önnur eru enn að kynnast því og læra. En fyrir okkur öll er bænin jafn ómissandi.

Bænin er ekki aðeins leið til að fá útrás fyrir tilfinningar okkar og hún er heldur ekki einfaldlega „óskalisti“ sem við leggjum fyrir Guð. Hún er kyrrlátt verk þar sem við horfumst hreinskilnislega í augu við eigin synd, bresti og veikleika. Og hún felst jafnframt í því að þakka fyrir að hjálp Guðs birtist einmitt þar sem við sjálf getum ekki komið hlutunum til leiðar.

Þess vegna er bænin einnig sjálfur upphafspunkturinn að þeirri gleði sem sprettur fram þegar við „elskum náunga okkar eins og okkur sjálf“.

Megi þetta hróp föðurins ávallt enduróma í daglegum bænum okkar: „Ég trúi; hjálpa þú vantrú minni!“

Friður Guðs, sem er æðri öllum skilningi, mun varðveita hjörtu okkar og hugsanir í Kristi Jesú. Amen.

 *Þýdd af Chat GPT