Eftir hverju erum við að bíða?

Nú lifum við á sögulegu tímabili kirkjunnar, tímanum milli uppstigningar og endurkomu Krists. Á Hvítasunnu kemur heilagur andi í stað líkamlegrar nærveru Jesú. Hann er því áfram til staðar í heilögum anda, ,,alla daga, allt til enda veraldar.” ( Mat. 28.20)

Með Uppstigningunni tekur Jesús manneðlið með sér inn í guðdóminn. Hann situr við hægri hönd Guðs. Það gefur okkur von um að við eigum líka  heima hjá Guði, ef ekki til hægri handar, þá til vinstri, eða þannig. Við vitum ekkert um það. Við vitum það eitt að við munum fyrr eða síðar vera með Guði í eilífðinni. Það er stórkostlegt að hugsa til þess að eilífðin hafi brotist inn í tímann með holdtekjunni.  Það er líka magnað að hugsa til þess að Jesú hafi með uppstigningu sinni dregið tímann inn í eilífðina.  

Uppstigning Jesú sem þjóðkirkja íslands minntist á fimmtudaginn var, 14. Maí,  þýðir að Jesús er ekki fjarverandi heldur nálægur á nýjan hátt. Hann er ekki bundinn af tíma og rúmi eins og við. Þess vegna getur hann verið ,,Immanúel” – Guð með okkur, alls staðar og alltaf.  Hann er til staðar í orði sínu og sakramentum skírnar og kvöldmáltíðar.  Við eigum mjög erfitt með að skilja þetta en fyrir trú okkar á JesúKrist og orð feðra okkar og postula í helgum ritum þá getum við  treyst því að þetta sé rétt.

Lærisveinar Jesú lifðu einnig á sögulegu tímabili kirkjunnar, milli uppstigningarinnar og endurkomu Jesú Krists. Þeir sem rituðu lexíu og pistil þessa Drottins dags lifðu á sögulegu tímabili í mannkynssögunni, T.d. spámaðurinn  Sakaría sem segir í upphafi máls síns að Drottinn, Guð minn muni koma og með honum allir heilagir. Þá mun sólin ekki hníga til viðar. Það verður bjart allan daginn, jafnvel að kvöldi til.  Þá verður Drottinn allt í öllu. Þessi texti segir berlega að Sakaria sé að bíða eftir að Drottinn sjálfur muni koma og verða konungur yfir veröldinni allri, staðsettur á Síonsfjalli ef ég man rétt.

Þessi texti spámannsins minnir mig á yndislegar bjartar sumarnætur á Íslandi fram að Jónsmessu í júní en þá fer að dimma á ný þar til sólin fer að hækka á ný skömmu fyrir jól. Það má segja í gamni að spámaðurinn sé að vitna í bjartar sumarnætur á Íslandi. Spámaðurinn  minnir mig einnig á orð Jesú um sjálfan sig þar sem hann segir: ,,Ég er ljós heimsins, hver sem fylgir mér mun ekki ganga í myrkrinu heldur hafa ljós lífsins.”  Það fylgir meiri birta Jesú Kristi en orð fá lýst.

Að sönnu lifum við undir lögmáli náttúrunnar,  dags og nætur, flóðs og fjöru, dauða og lífs, lögmáli sem lætur ekki að sér hæða oft á tíðum hér á landi með eldgosum, ný síðast á Reykjanesskaga sem valdið hefur fólki búsifjum. Hvenær linnir þessum eldgosum?

Enn streymir kvika upp undir jarðskorpuna á svæðinu sem er sundurskorin. Hvenær geta Grindvíkingar fllutt aftur heim og strokið sér frjálsir um höfuð sér? Vissulega verður þá ekkert eins og áður var.  Í gær gengu Grindvíkingar að kjörborði og kusu sér fulltrúa í bæjarstjórn þótt fæstir þeirra ættu lögheimili  í sveitarfélaginu.. Það þykir okkur kannski kynlegt en það er samt mikið réttlætismál fyrir brottflutta Grindvíkinga sem flestir vilja ugglaust fá að snúa aftur heim fyrr eða síðar og hafa eitthvað um það að segja hvernig staðið skuli að uppbyggingu samfélagsins í framtíðinni.

Ég sagði að spámaðurinn Sakaría hafi verið að bíða eftir að Drottinn kæmi á sögulegum tíma fyrir fæðingu Krists. Eftir fæðingu Jesú Krists og uppstigningu komu lærisveinar Jesú saman í loftstofunni, sennilega þeirri þar sem þeir neyttu saman síðustu kvöldmáltíðarinnar með Jesú. Með þeim voru t.d. María, móðir Jesú og bræður hans. Samkvæmt orðanna hljóðan í pistil dagsins voru þau einum huga stöðug í bæninni.  Ég skynja eftirvæntingu í orðum postulans Páls sem leiðir hugann að þeirri staðreynd að lærisveinar Jesú væntu þess að hann myndi skjótt snúa aftur og verða jarðneskur konungur. Ugglaust þekktu þeir orð spámannsins Sakaría úr lexíu dagsins þar sem hann segir að Drottinn Guð muni koma aftur. En við vitum innst inni í  dag hvar Jesús vildi taka sér sæti sem konungur.

Jesús var líka á næturlagi,  einhuga  stöðugur í bæninni í grasgarðinum forðum í þann mund sem hann handtekinn, húðstrýktur og krossfestur. En bænarorð Jesú í guðspjalli dagsins eru þaðan tekin af munni frelsarans. Þar biður hann föður sinn á himnum að sjá til þess að þeir sem lifa í þessum heimi verði eitt með sér þar sem hann verði allt í öllu. Þetta minnir mig á orð postulans Páls í Efesusbréfinu þar sem hann segir að kirkjan sé líkami Krists og fyllist af honum sem sjálfur fyllir allt  í öllu.   (Ef 1. 23) Jesús er því alls staðar nálægur þar sem tveir eða þrír eru saman komnir í hans nafni.  Því ber að fagna kæru vinir að þessi bænarorð hafa ræst því að kirkjan er til í þessum heimi.  Kirkjan er ekki aðeins kirkjuhúsið sem við erum nú stödd í heldur er hún fyrst og fremst samfélag trúaðra sem kemur saman til að tilbiðja Jesú Krist í anda og sannleika.

Sannleikann er að finna í orði Guðs sem er að finna í helgum ritum gamla – og nýja testamentisins.  Túlki nú hver fyrir sig hver sé sannleikurinn þegar upp er staðið. En hvernig sem við velkjumst um í ölduróti samtíðar okkar í ljósi orða Guðs til okkar í ritningunni þá megum við vita að Guð hefur skapað okkur og að hann elskar okkur í syni sínum Jesú Kristi sem sýnir okkur í orði sínu hvernig við eigum að koma fram við hvort annað og sköpunarverkið í heild sinni.

Grindvíkingar gengu að kjörborði í gær. Það gerðum við flest líka ef að líkum lætur vegna þess að okkur er ekki sama hvernig samfélagið sem við búum í er rekið. Í ljósi þessa er ekki gott að skila auðum seðli vegna þess að hann er ónýtur fyrir vikið og nýtist ekki til uppbyggingar fyrir samfélagið okkar.

Við viljum lifa mannvænlegu samfélagi þar sem vel er búið að fólki, þar sem góð þjónusta fyrir fólk til líkama og sálar er fyrir hendi. Þar eru skólamálin ofarlega á baugi, ekki síst hjá unga fólkinu, leikskólar, grunnskólar og framhaldsskólar. Flestir vilja búa við húsnæðisöryggi án þess að þurfa að reisa sér burðarás um öxl. Atvinnumál eru líka mjög mikilvæg. Það er ömurlegt að vera atvinnulaus til lengri tíma fyrir ungt fólk sem á framtíðina fyrir sér. Samgöngumál hafa líka verið mikið í umræðunni fyrir þessar sveitastjórnarkosningar. Búa þarf öldruðum áhyggjulaust ævikvöld.  Næg eru málefnin fyrir kosningar hverju sinni.  Vonandi megna nýjar sveita-og bæjarstjórnir að ýta góðum málum úr vör í þágu þess fólks sem hefur frelsi til að  ákveða sjálft hvar það vill búa hér á landi.

Kosningaseðilinn hafði sennilega að geyma svarta bókstafi á ljósum grunni. Ef bakgrunnurinn hefði verið grænn, blár eða rauður hefði því verið mótmælt af fólki vegna þess að litir hafa áhrif og tengjast tilfinningum okkar. Við tengjum þessa liti sem ég nefni hér við stjórnmálaflokka. Það er kannski ekki heilagur sannleikur en sannleikur samt.

Þegar ég keypti íbúðina mina á Hafnarbrautinni í Kópavogi 2021 þá fannst mér áhugavert að sjá mismunandi liti á klæðningu blokkarinnar og ég þakkaði í huganum arkitektum hússins fyrir fjölbreytnina því að margvíslegir litir geta haft jákvæð áhrif á heilsufar fólks. Þessir litir á byggingunni áttu sinn ósjálfráða þátt í því að ég ákvað að kaupa mér íbúð í húsinu vegna þess að mér leið vel að sjá þessa liti á klæðningu hússins. Þar eru að finna gulan og gráan lit, ljósbláan og rauðleitan.

Í messuskrúða og helgihaldi þjóðkirkjunnar hafa síðustu áratugi aðallega verið notaðir fjórir litir, grænn, hvítur, rauður og fjólublár. Litanotkun þjóðkirkjunnar verður fjölbreytilegri og ríkulegri með meiri tengslum við erlendar kirkjudeildir og meiri þekkingu á helgihaldi og helgisiðum. Þeir litir sem notaðir eru í helgihaldi kirkna heimsins eru margir.

Hvítur litur táknar t.d. gjarnan hreinleika, fullkomleika og heilagleika. Hvítt er notað á hátíðum kirkjuársins, fyrsta sunnudegi í aðventu, aðfangadegi og jóladögunum (nema öðrum jóladegi, þ.e. á Stefánsmessu), þrettándasunnudegi, skírdegi, páskum og eftir páska. Ég er með hvíta stólu í dag. Hvítur litur er notaður á þrenningarhátíð og allra heilagra messu o.fl. Einnig víða í kirkjum heimsins notað við skírnir, giftingar, vígslur og einnig við útfarir og þá sem tákn upprisu.

Í sjálfu sér gæti ég haldið lengi áfram en mál er að linni bráðum. En ég vil í þessu sambandi undirstrika að það sem við sjáum á vegferð okkar er frekar einsleitt, grátt, hvítt og svart.  Það vantar fleiri litii á bifreiðarnar sem við erum að þeysa um á götunum. Fatnaðurinn okkar er líka einsleitur að þessu leyti. Enginn vill skera sig úr með því að vera öðru vísi. Húsbyggingar eru svona einnig. Hafið þið ekki tekið eftir því?  Þær eru hvítar, gráar, brúnar og svartar.

Það vantar fleiri liti í litapalettuna hjá arkitektum nútímans og nýbyggingarnar eru lang flestar eins, Þær vekja ekki athygli mina nema fyrir það hversu óaðlaðandi þær eru og beinlínis ljótar. Það vantar alla fagurfræði í arkitektúr nútímans hér á landi. 

En litapaletta skaparans er glæsileg að vanda. Það sjáum við ekki síst þegar svörðurinn tekur við sér og blóm í regnbogans litum breiða úr sér. Blessaðir regnbogarnir eru líka fallegir. Ég held að stjórnmálaflokkar muni seint gera litapalettu að kosningamáli sínu í þágu fólks þótt litir hafi áhrif á líðan fólks að mínum dómi. Hvað finnst þér um það?

Eftir hverju erum við að bíða? Spámaðurinn Sakaría og lærisveinar Jesú væntu komu Drottins í bæn. En við? Erum við alltaf að bíða eftir því hvað aðrir geri fyrir okkur, t.d. fulltrúar bæja og sveitastjórna?  Ætti spurningin frekar að vera þessi:  Hvað get ég gert fyrir samfélagið mitt þar sem ég á heima? Líti nú hver og einn í sinn barm að þessu leyti og taki upp pensil og máli heiminn í regnbogans litum.